Statıstıka jáne sıfrlandyrý

Munda sıfrlandyrýdyń ne­gizgi jobalarynyń biri – sıfr­lyq statıstıkalyq tirke­limder. Transformasııanyń alǵashqy jylynda bilim, den­saýlyq saqtaý jáne aýyl sha­rýa­shylyǵy salalarynda 3 sıfr­lyq statıstıkalyq tir­kelim engizilgen. Mysaly, den­saýlyq jónindegi tirkelim Den­saýlyq saqtaý mınıstrliginiń derek­terin biryńǵaı júıege sho­ǵyr­landyrýǵa múmkindik be­redi. Osylaısha, pasıentter, me­dısınalyq mekemeler dárilik zattar boıynsha statıstıkany bir júıeden bile alady. Sol sekildi bilim berý tirkelimi bo­ıyn­sha mektepke deıingi oqytý, joǵary bilim berý, «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha de­rekterdi kórýge múmkindik bar. Bul týraly Ulttyq statıstıka bıýrosy bas­shysynyń orynbasary Jannat Dúbirova jan-jaqty aıtyp berdi.

– Statıstıkalyq tirkelimder meılinshe egjeı-tegjeı sta­tıs­tıka jasaýǵa múmkindik be­redi. Mysaly, ony oblystar, aýdan­dar, ekonomıkalyq qyzmet túrleri, menshik nysandary jáne basqa da bóliniste kórsetýge bolady. Osy­laısha, biz memlekettik or­gandardyń 150 derek bazasyna jáne 3 myńnan asa anyqtamalyq pen klassıfıkatorlardyń qury­lym­daryna taldaý jasap, Smart Data Ukimet arqyly ıntegrasııalaý jumystaryn júrgizdik. Tirkelimder respondentterge tú­setin salmaqty azaıtýǵa septigin tıgizedi», dedi J.Dúbirova.

Búginde Ulttyq statıstıka bıýrosynyń saıtynda eldegi ın­flıasııa deńgeıinen bastap, bas­qa da málimetterdi ońaı bi­lýge bolady. Soǵan úńilip aı­tar bolsaq, byltyrǵy qazan aıy­nan bıylǵy qazanǵa deıin el­degi ınflıasııa 10,8 paıyzdy qu­raǵan. Muny esepteý úshin el bo­ıynsha 508 taýar men qyzmet túri eskerilgen. Iаǵnı halyq jıi tutynatyn azyq-túlik, azyq-túlik emes taýarlardyń jáne aqyly qyzmetterdiń quny qaralǵan. Bir sózben aıtqanda, eldegi ınflıasııa deńgeıi osy statıstıkalar negizinde eseptelgen. Taǵy bir aq­par, osy derekterdiń barlyǵyn respýblıkalyq mańyzy bar qala, oblys ortalyqtarynda, 85 eldi mekende statıstıka mamandary jınaıdy. Endi statıstıka bıý­rosy ınflıasııany esepteý úshin derekterdi jınaýdyń jańa ádis­terin engizip otyr. Jańa qosymsha arqyly statıstıka mamandaryna sol baǵalardy anyqtap, esepteý jeńilirek bolady. Bul qosymsha týraly Bıýronyń baǵa statıstıkasy departamentiniń dırektory Qýa­nyshbek Jaqypbekuly habarlady.

– Búginge deıin biz ınflıasııany esepteý barysynda baǵalardy qaǵaz túrinde jınaıtynbyz. Iаǵnı bizdiń mamandar dúken, ba­zarlarǵa baryp, baǵalardy qaǵaz júzinde tirkeıtin. Sodan biz halyqaralyq tájirıbeni eskere kele, mobıldi qosymshany qurýǵa sheshim qa­byldadyq. Búginde statıstıka ma­mandaryna arnalǵan mobıldi qosymsha onlaın, oflaın rejimde jumys isteıdi. Endi olar dúken, bazar­lardy aralaǵanda shtrıh-kodty skanerleý arqyly baǵany onlaın tirkeıdi. Osylaısha, bizdiń baǵa jınaýshy mamandardyń jumysy birshama jeńildedi. Aıta ketý kerek, mundaı mobıldi qo­sym­sha birneshe Eýropa elderinde bar. Qosymshany elde jasap shy­ǵýǵa jarty jyldaı ýaqyt ketti. Nátıjesi jaqsy, – deıdi Q. Ja­qypbekuly.

Is-shara barysynda «Ulttyq anyq­tamalyq aqparat» jobasy­nyń tanystyrylymy ótti. Bul – ártúrli azamattyq qoǵam uıym­­dary men jergilikti ózin ózi bas­­qarý organdarynyń anyq­tama­lyq de­rekterin qurýǵa, qu­ry­lymdaýǵa jáne basqarýǵa ar­nalǵan keshendi júıe.