BALALAR ÚII DOSTARYMEN BAZARLY

Fedorov aýdanyndaǵy balalar úı­inde abyr-sabyr da­ıyn­­dyq. Dı­rektor Natalıa Ermolenko men tárbıeshiler balalarǵa “dos­ta­rymyz keledi” degendi estirtse bol­dy, úlken-kishisi birdeı daıyn­dala bastaıdy. Úlken qyzdar kishi­le­ri­niń shashyn óredi, eresek balalar kish­kentaılardyń kıimin du­ryst­aı­dy. Al tárbıeshiler olardyń ara­synda júrip, bárin de balalardyń óz­deri istegenin qadaǵalaıdy. Ata-anasynyń qaraýynsyz qalǵan tiri jetimderdiń tárbıesimen qansha jyldan beri aınalysyp kele jatqan tárbıeshiler olardyń bireý keledi dese qýanatynyn jaqsy biledi. Balanyń aty – bala, adam­nan jylý izdep turady. Alǵa­bas­tyq­tar men erebýnılikterdi óz­deriniń týysyndaı, jaqynyndaı kóredi. О́ıtkeni, oblys orta­ly­ǵy­nan júz shaqyrymdaı jerdegi Fe­dorov aýdanynyń orta­ly­ǵyn­daǵy balalar úıine Qostanaıdaǵy “Alǵabas” jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi men armıan etnosynyń “Erebýnı” qaýymdastyǵynyń ujymy jıi kelip turady. Balalar olardy jaqsy tanıdy. Armıan qo­ǵam­das­ty­ǵyna múshe qyzdar Armene men Vıka kele balalardan oqý jy­lyn qalaı aıaqtaǵandaryn suras­tyryp jatyr. Al “Alǵabas” JShS-nyń at­qa­rýshy dırektory Dınara О́te­baeva balalar úıiniń dırektory Natalıa Ermolenkodan Dıma degen balanyń densaýlyǵyn surastyrdy. Munda qazir 34 bala tárbıe­le­nedi. Solardyń barlyǵy da osy aýdan­nyń eldi mekenderinen kel­gen. Arasynda taǵdyrdyń jaz­myshy­men ata-anasynan tul jetim qal­ǵan 7 bala ǵana bar. Al qal­ǵan­darynyń barlyǵyn da tiri jetim dep ataǵan durys bolar. О́ıt­keni, sottyń sheshimimen ata-ana­lyq quqynan aıyrylǵan jan­dar­dyń qaraýsyz qalǵan balalary osy úıden kelip pana tapqan. – Bıylǵy oqý jylyn tórt oqý­shy “jaqsy” degen baǵamen aıaqtap otyr. Bul – balalar úıi úshin jaqsy kórsetkish. О́ıtkeni, bizdegi aınal­dyrǵan 34 balanyń 28-i túzeý synyptaryna barady. Sodan-aq baǵamdaı berińiz,– deıdi balalar úıiniń dırektory Natalıa Ivanovna. Qazir bul úıden tárbıe­len­gen­derdiń birazy mektep bitirip, negi­zinen osy aýdandaǵy kásiptik-teh­nıkalyq lıseıden túrli maman­dyq­tar alyp shyqty. Tipti Lıýda Pýsko degen qyz Almatydaǵy medı­sına akademııasynyń besinshi kýr­synda oblys ákimi Sergeı Kýla­gınniń grantymen oqyp júr. “Alǵabas” JShS Lıýdaǵa aı saıynǵy páteraqysyna tóleıtin qarajatty salyp turady. Jumaǵalı Arystanov – oblystyń bıznes salasyndaǵy belgili esim. Burnaǵy jyldary onyń sharýashylyǵy osy Fedorov aýdanynda bolǵan. Kásip­ker­diń isi oralymǵa kelisimen-aq osy balalar úıine qarasa bastady. Bul balalar úıinde “Arystanov syılyǵy” degen uǵym bar. Ol tárbıelenýshilerdiń arasyndaǵy jarysqa, shynaıy bilim, óner jarysyna negizdelgen. Balalardyń barlyǵyna da bankten shot ashylǵan, biraq olardaǵy aqshanyń sany birdeı emes. – Jumaǵalı Ersultanuly “ba­la­­nyń qolyna balyq berme, qarmaq ber” degen ustanymdy usta­na­tyn kisi. Balalar “Arystanov syı­ly­ǵyn” ózderi bólisedi. Kimniń tártibi jaqsy, kim jaqsy oqıdy, kimniń sporttan kórsetkishi bar, kimniń óneri bar, mine, balalar daýys berip, solardyń shotyna aqshanyń kóp úlesin salady. Sonda árkimniń eńbegine qaraı shottaryndaǵy aqsha jınaǵynyń kólemi de ártúrli,–deıdi “Alǵabas” JShS-nyń atqa­rý­shy dırektory Dınara О́tebaeva. Dınara Qaıyrbekqyzy osy kelisinde Jumaǵalı Ersultanuly atynan bıylǵy oqý jylyn jaqsy bitirgenderge “Ozat oqyǵany úshin”, “Eń eńbekqor bala”, “Tazalyq saq­shysy”, “Eń tártipti bala” sııaqty birneshe atalym boıynsha “Maqtaý qaǵazy” men syılyqtar tapsyrdy. Osydan eki jyl buryn seriktestik osy úıge eýrostılmen jóndeý júrgizip berdi. Balalardyń jatyn bólmesi de, oıyn bólmesi de kirseń shyqqysyz. Jumsaq tósek, qus jastyq. Al oıyn bólmesinde balaǵa kerekti televızor, magnıtofon, kompıýter, túrli oıynshyqtyń barlyǵy da bar. Kir jýatyn má­shıne, tońazytqysh sııaqty tur­mystyq zattardy da alyp bergen. “Erebýnı” qaýymdastyǵy da osynda jylyna keminde úsh ret soǵyp otyrady. Olar bul joly da ádettegideı qurqol kelmepti. Tátti taǵamyn, oıynshyǵyn, kitabyn kele balalarǵa taratyp jatyr. – Bizdegi qarjy qaýym­das­tyq­tyń múshelik jarnasynan, kásipker armıandardyń ara-tura kómeginen túsedi. Sony únemdep, osyndaı sharalarǵa jetkizip otyramyz. Qarap otyrsam, osy balalar úıinde tárbıelenip jatqandardyń ishken shyryny men jegen jemisi ata-analarynyń baýyrynda ósip jat­qan olardyń qurbylaryna da kún­delikti buıyra bermeýi múmkin. Pre­zıdentimizdiń arqasynda, mem­leketimizdiń kúsh-qýatynyń ar­qa­synda qazir mundaı mekemelerge jasalyp jatqan qamqorlyqtyń jóni bólek. Mundaǵy balaǵa adam­dardyń shýaǵy jetpeıdi. Bizdiń “Erebýnı” qaýymdastyǵynyń bel­sen­dileri osy úshin ǵana Fedorov balalar úıine kelip turamyz. Áıt­pese, bizdiń ákelgen tort pen konfetimizge balalar tym zárý emes,– deıdi oblystaǵy armıan qaýym­dastyǵynyń vıse-prezıdenti Sergýr Shakarıan. Rasynda, Sergýr myrza bul sózdi júreginen aqtaryla aıtqan edi. Olar balalardyń án-bıin tyń­dap, olarmen áńgimelesip bol­ǵan­nan keıin, tárbıeshiler, dırektor, demeýshiler ózara otyrys jasady. Qostanaıda aldaǵy kúzde “Ere­bý­nı” uıymdastyratyn sheberqoldar kór­mesine Fedorov balalar úıiniń de qatysýy kerektigin aıtty. Ol úshin aldymen tárbıeshilerdi úı­re­tip alý kerek. Fedorov aýyl­dyq jer bolǵandyqtan onda qala­da­ǵydaı múmkindik az, tárbıeshiler balalarǵa ózderi biletin toqýdy nemese keste tigýdi ǵana úırete alady. Sol úshin munda qyrkúıek aıynan bastap mamandar ákelip, “sheberlik mektebin” uıymdas­ty­ra­dy. Tipti S.Shakarıan er balalarǵa aıaq kıim, saǵat jóndeýdi úıretýdi de usyndy. Mine, “Erebýnı” mú­she­leriniń bul bastamasyn “Al­ǵa­bas” JShS ujymy ábden qoldaıdy. – Bul men kútpegen bastama boldy,– dedi balalar úıiniń dırek­tory Natalıa Ivanovna. – О́zimiz­diń múmkindigimizshe balalardy ómirge beıimdeý jumystaryn júr­gizemiz. Biraq solardyń barlyǵy da jetimsiz ekenin sezemin. Balalar eseıgende bir úzim nanyn eshkimnen urlamaı, tilenbeı óz eńbegimen taýyp jeýi kerek. Natalıa Ivanovna balalar úı­in­degi qyzmetkerler men tár­bıe­shilerdiń barlyǵy da tárbıe­lený­shilerdiń kóńilin baǵyp, lajynsha otbasyndaǵy qarym-qatynasqa jaqyndatýǵa tyrysatynyn aıtady. Mundaǵy balalar tárbıeshilerdi “mama” nemese “áje” dep ataıdy. Olar­dy tańerteń sabaqqa arqa­synan qaǵyp shyǵaryp salady, keshke basynan sıpap, qushaqtap qarsy alý dástúrge engen. Tipti burynǵy tárbıelenýshiler de ara-ara­synda balalar úıine soǵyp ketedi, olarǵa da aqyl-keńesterin aıtyp otyrady. – Demeýshilerdiń arqasynda Fe­do­rov balalar úıi eshnársege muq­taj emes. Biz olardy balalarǵa “de­meýshi” emes, “dostarymyz” dep aı­typ úı­rettik. Dostar keletin kúni biz­diń úıde meıram,– deıdi Natalıa Ermolenko. Mine, yntymaq, birlik degen osy. Dırektor da, úkimettik emes uıym músheleri de, kásipker de jetimdi jebep, demep jiberýdi oılaıdy. Balalar jaqsy bolyp ósse, ómirden ornyn taýyp ketse, eldiń bolashaǵy da jarqyn emes pe? Erteńin oılaǵan tek ozady. Názıra JÁRIMBETOVA, QOSTANAI.