Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetine úńilsek, álemde jyl saıyn 15 mıllıon bala merziminen buryn dúnıege keledi. Byltyr Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy merziminen buryn týǵan nemese dene salmaǵy tómen jańa týǵan nárestelerdiń ómir súrý deńgeıi men damýyn jaqsartý boıynsha jańa nusqaýlyq shyǵardy. Nusqaýlyqta shala týǵan nárestelerdiń bolashaǵyn jaqsartý úshin árqashan joǵary tehnologııalyq sheshimder qajet emes ekeni túsindirilgen. Degenmen otbasylardyń naqty qajettilikterin eskere otyryp, negizgi medısınalyq qyzmetterge qol jetkizý kerek delingen.
Merziminen buryn bosanýǵa baılanysty asqynýlar bes jasqa deıingi balalar óliminiń negizgi sebebi sanalady. Mundaı ólimniń tórtten úsh bóligin zamanaýı, únemdi sharalar arqyly boldyrmaýǵa múmkindik bar. Shala týǵan náresteler aýrýshań bolyp keledi. Túrli elderde shala týǵan nárestelerdiń úlesi – 5%-dan 18%-ǵa deıingi aralyqta. Elimizde bul kórsetkish 5%-dy quraıdy. Iаǵnı jyl saıyn 22 myńǵa jýyq sábı shala týylady. Statıstıkalyq derekter boıynsha, elde 1000 jańa týǵan náresteniń jalpy ólim-jitimi 2021 jyly – 8,5%-ǵa jáne 2022 jyly 7,9%-ǵa teń. Osy statıstıkada shala týǵan nárestelerdiń ólim-jitimi kóp. Astana medısına ýnıversıteti neonatologııa kafedrasynyń meńgerýshisi, professor Kúlásh Jaqsalyqovanyń aıtýynsha, shala týǵan balalarǵa memleket meılinshe qaraılasýy kerek.
«Keıingi 30 jyldyqta Qazaqstan neonataldyq ólim-jitimdi bes esege azaıtty. 2008 jyldan bastap Bala quqyqtary týraly konvensııaǵa sáıkes, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy usynǵan nárestelerdiń ómirsheńdigin baǵalaýdyń jańa krıterııleri engizildi. Konvensııada ár balanyń ómir súrýge quqyǵy bar, al memleket onyń saý damýyn múmkindiginshe qamtamasyz etýi kerek delingen. Búgingi tańda elimizdiń barlyq aımaǵynda shala týǵan nárestelerdi kútýge arnalǵan jabdyq bar, al eger mundaı jabdyq bolmasa, onda bala jaqyn jerdegi qolaıly mekemege jetkiziledi. Osylaısha, memleket árbir kishkentaı azamattyń ómiri úshin kúresýdi jalǵastyryp jatyr», deıdi K. Jaqsylyqova.
Al «AstraZeneka» ókildiginiń eldegi dırektory Marııa Shıpýleva bolsa, Bolashaq energııasy murajaıyn kúlgin túspen jaryqtandyrý arqyly shala týǵan nárestelerdi qoldaǵysy kelgenin aıtty.
«Biz balalar týraly sóz qozǵaǵanda, olardy eń osal pasıentter retinde qarastyramyz. Ásirese olar merziminen buryn týǵan bolsa. Bizdiń mıssııamyz – shala týǵan nárestelerdi syrtqy faktorlardan, vırýstardan jáne ınfeksııalardan qorǵaý. Shaqalaqtardyń mundaı qıyndyqtarmen óz betinshe kúresýge qabiletsiz ekenin eskeremiz. Mundaı syrtqy qaýipterdiń qataryna RSV-ınfeksııasy jatady. Bul vırýstyń aýyr aǵymyndaǵy qaýip tobyna shala týǵan náresteler kiredi. Osy naýqanmen biz eldegi shala týǵan sábılerdiń máselesine eldiń nazaryn aýdaryp, kishkentaı pasıentterge kómek kórsetýdiń mańyzyn eske salǵymyz keldi», deıdi ol.
Reti kelgende «AstraZeneka» týraly da az-kem maǵlumat bere keteıik. Atalǵan kompanııa onkologııa, kardıologııa, nefrologııa jáne metabolızm, tynys alý jáne aýtoımmýndyq, sondaı-aq sırek kezdesetin aýrýlarǵa resept boıynsha dári-dármekterdi zerttep, ázirleýge jáne naryqqa shyǵarýǵa baǵyt alǵan halyqaralyq ǵylymı-bıofarmasevtıkalyq kompanııa sanalady. Kembrıdjde ornalasqan kompanııanyń ınnovasııalyq preparattaryn mıllıondaǵan pasıentter paıdalanady.
