Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Qymbatshylyq qysymyn azaıtýdaǵy bizdiń eńbek eren deıdi Ulttyq bank. Qatań aqsha-nesıe saıasatyn aılar boıy tapjyltpaı ustap turdyq, nátıjesi mine, asaýdaı týlaǵan qymbatshylyǵyńyz qazir biraz jýasyp qaldy deıdi olar. Onysy ras endi. Az da bolsa arzan dúnıege qol jetkizip jatsaq, ol joǵarǵy bazanyń arqasy shyǵar degendi sarapshylar da aıtyp júr. Úkimet, ásirese Álıhan Smaıylov munymen kelispeıdi. Úkimet atqaryp otyrǵan is-sharalardyń arqasynda azyq-túlik qory kóbeıdi, óńir-óńirde baǵaǵa baqylaý jasaldy, sonyń kómegimen baǵa ósimin tejedik degendi aıtady. Tipti Úkimet otyrysynda premer-mınıstr tap osyndaı ýáj aıtyp, Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Berik Sholpanqulovpen azdap tartysyp ta qaldy. Bylaı qarasaq, qymbatshylyq deıtin eshkimniń de jeke jaýy emes, halyqqa tóngen ortaq zobalań, onymen bárimiz birigip kúresýimiz kerek edi. Tıisinshe, árkim óz maıdanyndaǵy kúresti mindetsinbese tipti abzal. Bazardaǵy kartop, sábiz, pııaz qandaı qymbat turady. Ýdaı. Baǵasyn kórip yrshyp túsesiń. Al aýyzbirliktiń baǵasy odan ótken qymbat qoı. Ony qaı ınflıasııanyń kórsetkishimen ólshersiń. Álde baǵany túsirýde Úkimet pen Ulttyq bank bir-birimen báseke bolamyn dep, endigi birer aıda ınflıasııa degenińiz tipti joǵalaıyn dep tur ma. Qarjymyzdy qaıda jumsarymyzdy bilmeı qalmasaq ıgi.
Barymtaǵa bazalyq stavkasyn alyp attandy degendi beker aıtyp otyrǵan joqpyz. Ulttyq banktiń mańdaıyna bitken jalǵyz qural, osy – bazalyq paıyzdyq mólsherleme. Qymbatshylyq qytyqqa tıse, sony kóteredi. Baǵa ósimi baıaýlasa, qaıta túsiredi. Ol quraldyń basqa fýnksııasy joq. Bazalyq stavka kóterilse, nesıe qymbattaıdy. Sóıtip, halyq nesıeni azyraq rásimdeıdi. Tıisinshe, aqshasy azaıady. Aqsha azaıǵan soń, taýardy da az alady, qyzmetti de az tutynady. Mine, suranys azaıǵan soń, murnyn shúıirgen baǵa da tómendeı bastaıdy. Bul qısyn sońǵy birneshe aıda rasymen jumys istegen sekildi, áıteýir baǵa azdap bolsyn tústi.
Sony eskergen Ulttyq bank 24 qarasha kúni bazalyq stavkany 15,75 paıyz deńgeıinde bekitti. Osymen qatarynan úshinshi ret tómendep otyr. Alǵash ret bıyl tamyzda 16,75 paıyzdan 16,50-ge tústi. Odan keıin 16 paıyzǵa tómendetti. Endi mine, 15,75 qyldy. Munda nendeı astar bar? Árıne, pálendeı qupııa joq. Aldaǵy birneshe aıda baǵa ósiminiń baıaýlaýy taǵy da belsendirek bola túsedi degendi meńzeıdi, sirá.
Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenovtiń aıtýynsha, nazar aýdarmasa bolmaıtyn jekelegen táýekelder joq emes. Olar – azyq-túlik baǵasynyń ósýi, negizgi saýda-seriktesimiz RF-daǵy ınflıasııa, óz ishimizdegi ınflıasııalyq kútýlerdiń dınamıkasy jáne bıýdjettik shyǵyndar.
Syrtqy sektorda ınflıasııalyq qysymnyń tómendegeni baıqalyp otyr. Bul qatań monetarlyq saıasattyń áserin, azyq-túlik baǵasynyń oń dınamıkasyn jáne energııa baǵasynyń qysqa merzimge baıaýlaǵanyn bildiredi. Soǵan qaramastan, qysqamerzimdi keleshekte proınflıasııalyq faktorlardyń yqpaly birshama kúsheıedi dep kútemiz. Bul Reseıdegi ınflıasııa dınamıkasynan jáne álemdik azyq-túlik baǵasynyń kútiletin ósýinen týyndaıdy. Budan ári saýda-seriktes elderdegi jaǵdaı turaqtalǵanda biz maqsatty mánderge qol jetkizýdi jáne syrtqy faktorlar proınflıasııalyq qysymdy jumsartady dep kútemiz», deıdi Tımýr Súleımenov.
Onyń aıtýynsha, bıyl bazalyq ssenarııde ınflıasııa 9,3-10,3 paıyz sheginde boljanyp otyr. Boljamdy osy jylǵa qaıta qaraý turǵyn úı-kommýnaldyq qyzmetter tarıfiniń jáne azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar baǵasynyń birqalypty ósýine baılanysty. Ortamerzimdi keleshekte syrtqy orta qysymynyń álsireýi jáne monetarlyq saıasattyń ustamdy qatań sıpaty ınflıasııanyń tómendeýine yqpal etedi. Aldaǵy jyldarǵa boljam mynadaı: 2024 jyly ınflıasııa 7,5-9,5 paıyz deńgeıinde, 2025 jyly 5,5-7,5 paıyz deńgeıinde saqtaldy.
2024 jyly ınflıasııa odan ári baıaýlasa, Ulttyq bank ınflıasııany turaqtandyrý úshin ortamerzimdi keleshekte ustamdy qatań aqsha-kredıt sharttaryn saqtap, mólsherlemeni birqalypty tómendetýdi qaıta qarastyrmaq. Bul rette derekterdi jınaqtaý jáne táýekelder balansyn baqylaý úshin bazalyq mólsherlemeni ózgertýde kidiris bolýy da múmkin.
