Volonter júıesiniń mádenıeti

Ádepti adamdar úshin mádenıetti bolý qoǵamǵa tabıǵı túrde enýge múmkindik beretin ádetterdiń biri bolǵanymen, rızashylyqtyń maǵynasy áldeqaıda keń. Alǵys aıtý – kórsetilgen jaqsylyq úshin rızashylyq bildirý. Bul ómirdi jáne onyń barlyq ǵanıbetin baǵalaýdyń jalǵyz joly. Eger alǵys bolmasa, biz bir-birimiz úshin eshteńe jasamas edik. Elimizdegi jáne álemdegi volonterlik qozǵa­lys­tyń belsendi damýy, birtindep tanymal bola túsýi osyǵan dálel.

Elimizdegi volonterler muq­taj jandarǵa áleýmettik kómek, ekobelsendilik, mádenı jobalar jáne sporttyq is-shara sekildi qoǵam ómiriniń túrli salasynda kómek qolyn sozyp keledi. Búkil álemdi ábigerge túsirgen pandemııa kezinde volonterliktiń belsendi kórinisi baıqaldy. Volonterleri­miz koronavırýstyń taralýyna qarsy kúreske jáne onyń jalpy halyq úshin de, áleýmettik osal toptar úshin de jaǵymsyz saldaryn azaıtýǵa eleýli úles qosty. Osylaısha, pandemııa kezinde volonterler qataryna 500 myńǵa jýyq azamat qosylyp, 1 mıllıonǵa jýyq halyqqa kómek kórsetildi.

Oqys jaǵdaı men apattyń aıtyp kelmeıtinin biz jaqsy bilemiz. Qostanaı jáne Abaı obly­syn­daǵy órt, Ekibastuz qala­syn­daǵy tótenshe jaǵdaı kezin­de zardap shekkenderge kómek kórsetý maqsatynda Ulttyq volonterler jelisi qaıyrymdylyq aksııa­syn birden jarııalady. Elimiz­degi volonterlik pen qaıyrymdy­lyqtyń taǵy bir jarqyn mysaly – Túrkııaǵa kórsetilgen kómek.

Volonterlerdiń aýqymdy úlesin eskere otyryp, memleket tarapynan da sharalar kesheni iske asyryldy:

1. Memleket basshysynyń bas­tamasymen 2020 jyldy Volon­ter jyly aıasynda ótkizý, sondaı-aq ınternet jáne áleý­mettik jeliler arqyly volonterler qyzmetiniń múmkindikteri týraly aqparat taratyldy.
2. Volonterlikti damytýdyń 2021-2023 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy qolǵa alyndy. Jol kartasy Memleket basshysynyń Volonter jyly sheńberinde be­ril­gen tapsyrmalaryn iske asyrý jónindegi sharalar keshe­nin kózdeıdi. Atalǵan sharalar azamattardyń volonterlik qyzmetke qatysýyn jandandyrýǵa, olardyń kúndelikti ıgi isterge umtylýyna yqpal etýge, sondaı-aq bul baǵytty odan ári júıeli damytý úshin jaǵdaı jasaýǵa arnalǵan.
3. Respýblıkalyq front-ofıs jáne 20 óńirlik front-ofıs atynan volonterlik ınfraqurylym quryldy, olar volonterlik toptarǵa, uıymdar men volonterlerge konsýltasııalyq kómek kórsetedi. Volonter bolýǵa nıetti árbir azamat Qazvolunteer.kz onlaın platformasyna tirkelý arqyly qaıyrymdy isin bastaı alady. Qazirgi ýaqytta 56 myńnan astam belsendi volonter, volonterler úshin myńnan astam joba usynatyn 3,5 myńnan astam uıym tirkelgen.
4. Volonterlik uıymdarmen birlesken jobalar sheńberin­de túrli áleýmettik is-sharalarǵa – 6 700-den asa, ekologııalyq ak­sııa­larǵa 7 300-den asa volon­ter qatysty. Densaýlyq jaǵdaıyn jaq­sartý maqsatynda 7 339 adam­ǵa kómek kórsetildi. «Kúmis volon­terlikke» 1 000-ǵa jýyq azamat qosyldy.
5. Volonterlerdiń yntalandyrý máselesi – eń mańyzdy áleýmettik qubylys. Jyl sa­ıyn úzdik otandyq jáne sheteldik volonterlerdi kótermeleý úshin «Jyl volonteri» halyqaralyq syılyǵy taǵaıyndaldy. Osy ýaqyt ishinde (2020-2022 jyldar) Qazaqstan, Reseı, О́zbekstan jáne Qyrǵyzstannan 141 volonter syılyq aldy. Sondaı-aq, volonterler jyl saıyn memlekettik nagradalarmen jáne alǵys hattarmen marapattalady.
6. Halyqaralyq volonterlik te qarqyndy damyp keledi. BUU Damý baǵdarlamasymen ju­mys aıasynda 7 otandyq volon­ter BUU-nyń Iordanııa, Kenııa, Taıland jáne Túrkııadaǵy túrli qurylymdarda jumys istedi. 2023 jyly otandyq volonter­lerdiń BUU qurylymdaryndaǵy jumysyn jalǵastyrý týraly kelisimge qol qoıyldy.

Volonterlik álem boıynsha keń taralyp, jalpy ǵalamdyq qozǵalys pen belsendi kúshke aınaldy. 2022 jyly Qazaqstan, Qyr­ǵyzstan, Tájikstan, Túrik­menstan, Ázerbaıjan, Armenııa, О́zbekstan volonterleriniń qaty­sýymen Ortalyq Azııa volonterler forýmy, shilde aıynda volonterlerdiń halyqaralyq forýmy ótti. Forýmnyń maqsa­ty – volonterlik qozǵalysty qol­daý jáne damytý, eriktiler­diń már­tebesin arttyrý, yntymaq­tas­tyq pen ózara árekettesýdi ny­ǵaıtý. Forým aıasynda volon­ter­ler­diń qyzmetine qatysty túrli sala, atap aıtqanda 34 eldiń 40 bilikti spıkeri volonterliktiń qyr-syryn talqylady. Júrgizilip jatqan jumystyń arqasynda volonterlik uıymdardyń – 3 (2020 jyly – 224, 2023 jyly 680-nen asa), belsendi volonterlerdiń 4 esege (2020 jyly – 50 myń, 2022 jyly – 200 myńnan asa) óskeni baıqalady.

Adamı baılanys túrli ulttyq erekshelik pen adamı qatynas­tardyń alýan túrligine sáıkes ózgeshe bolady. Adam jaqsy sóz, jaqsy iske óte sezimtal. Bul ásirese joǵary gýmanızm qa­rym-qatynasyn ustanatyn, úlken­derge qurmetpen, kishilerge izet­pen qarap, óskeleń urpaqqa uqyp­ty qaraıtyn qazaq halqynyń óne­gesi. Qazaq – qaıyrymdylyq sózi­niń etıkasy men estetıkasyna úlken mán bergen ult. Al qaıy­rym­dylyq mádenıetin qalyptastyrý – bizdiń aldymyzda turǵan úlken maqsattardyń biri. Elimizde ár volonterdiń aldaǵy ýaqytta keremet jobalardy iske asyryp, bastama alýyna senim mol.

Aqbilek TAǴABAEVA,

Qazaqstan qoǵamdyq damý

ınstıtýtynyń sarapshysy