Tusaýkeserge Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Evgenıı Kochetov, mınıstrliktiń Jastar jáne otbasy isteri komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Rollan Quspan men ǵylymı-saraptamalyq qoǵamdastyqtyń, saıası partııalardyń, úkimettik emes jáne jastar uıymdarynyń ókilderi qatysty. Jıynda «Jastar» ǴZO dırektory Aısulý Ernııazova Ulttyq baıandamany daıyndaý boıynsha jumystyń negizgi qorytyndylaryna toqtaldy.
– Ulttyq baıandama jastar arasyndaǵy áleýmettik damýdyń aǵymdaǵy trendterin, olardyń qajettilikteri men múddelerin aıqyndaýǵa baǵyttalǵan. Qujat elimizdiń barlyq aımaǵynda «Face to face» formatyndaǵy jappaı saýalnama negizinde júrgizildi. Jastardyń qazirgi jaǵdaıyn taldaý aıasynda elimizdiń barlyq óńirinde 6 myń respondentti qamtıtyn áleýmettanýlyq zertteýlerdiń nátıjeleri paıdalanyldy. Ashyp aıtsaq, saýalnama negizinde jastardyń bos ýaqyty men densaýlyǵy, bilim men ǵylymdaǵy orny, áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy, kemsitýshilik, turǵyn úı jaǵdaıy, eńbekpen qamtý máseleleri, kásipkerlik qyzmet tájirıbesi, kóshi-qon kóńil kúıi, qundylyq baǵdarlary, tildik ortasy, din, jastardyń qoǵamdyq kóńil kúıleri, paıdalanatyn áleýmettik jeliler men messendjerler, azamattyq belsendiligi, qaýipsizdik máseleleri men quqyǵynyń saqtalýy, jastar saıasatyn iske asyrýdyń tıimdiligi, memlekettik baǵdarlamalar týraly habardar bolýy, trendteri zerdelendi. Baıandamada eldegi áleýmettik-ekonomıkalyq, sondaı-aq saıası ózgeristerdi eskere otyryp, salalar boıynsha usynymdar da qalyptastyryldy. Bul zertteýler múddeli barlyq tarapqa – memlekettik organdardyń, azamattyq sektor uıymdarynyń, jastar saıasaty ınstıtýttarynyń, oqý oryndarynyń, jastar úkimettik emes uıymdarynyń, sarapshylar qaýymdastyǵy, BAQ ókilderine arnalǵan, – dedi A.Ernııazova.
Ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Aıgúl Kósherbaeva baıandamadaǵy «jastar shoqysy» degen máselege nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, keıingi 13 jyldaǵy 16 jasqa deıingi el halqynyń qurylymyn taldaý árbir kelesi jastaǵy halyqtyń ortasha ósý qarqyny 2-den 4 paıyzǵa deıin ekendigin kórsetedi. Sonymen qatar 2011 jyly týǵan urpaq jastar shoqysynyń qozdyrǵyshy bola alady, ıaǵnı olar qazir 11-12 jastaǵy balalar. Sondaı-aq fılosofııa doktory, qaýymdastyrylǵan professor Erbol Omarov jastar arasyndaǵy qaýipsizdik máselelerine qatysty pikirimen bólisti.
– Jastar arasynda qylmystyń paıda bolýyna áleýmettik teńsizdik, bilim alýǵa jáne jumysqa ornalasýǵa qoljetimdiliktiń bolmaýy, sondaı-aq quqyq qorǵaý organdaryna senimsizdik sııaqty birqatar faktor yqpal etedi. Sonymen qatar ınternet pen áleýmettik medıanyń áseri qylmystyq minez-qulyqqa ákeletin jaǵymsyz tendensııalardy kúsheıtýi múmkin, – dedi ol.
Kezdesý barysynda «Amanat», «Aýyl» jáne «Respublica» partııalary jastar qanattarynyń ókilderi de sóz sóıledi. Olar jastardyń saıası belsendi bóligi arasynda jastar saıasatyn iske asyrý tájirıbesimen bólisti. Buǵan qosa jumys barysynda ǵylymı negizdelgen tásilderdi qoldanýdyń mańyzdylyǵy týraly aıtty. Sondaı-aq sarapshylar jastar ómiriniń ártúrli aspektileri boıynsha usynys-pikir almasty. Qatysýshylar biraýyzdan ǵylymı zertteýlerdiń nátıjeleri ásirese jastar arasynda nasıhattaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Aıta keteıik, «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵy «Memlekettik jastar saıasaty týraly» zańǵa sáıkes 2013 jyldan beri jyl saıyn jas otandastarymyzdyń ómiriniń negizgi salalaryndaǵy jaǵdaıy týraly ulttyq baıandama daıyndaıdy.
