Qazaqstan • 06 Jeltoqsan, 2023

Transshekaralyq habtardy damytý

220 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Úkimette vıse-premer Serik Juman­ǵa­rın­niń tóraǵalyǵymen ótken transshe­kara­lyq habtardy damytý máseleleri jónin­degi jedel jumys tobynyń IX oty­ry­synda «Soltústik – Ońtústik» halyq­ara­lyq kólik dáliziniń ótkizý qabile­tin keńeıtý jáne basqa da jobalardy iske asyrý barysy egjeı-tegjeı qaraldy.

Transshekaralyq habtardy damytý

«QTJ» UK» AQ basqarýshy dırektory Baýyrjan Oryn­basarov habarlaǵandaı, «RTJ» AAQ-men birge memleketaralyq ótkizý pýnktteri jumysynyń tıimdiligine taldaý júrgizilip, olardy jaqsartý boıynsha is-sharalar ázirlendi. «Soltústik – Ońtústik» dálizdiń ótkizý qabi­letin keńeıtý úshin 2023 jyldan 2025 jylǵa deıin Ilesk-1 stan­sasyndaǵy joldardy uzar­tý boıyn­sha jumystar ke­zeń-kezeńimen júrgiziledi jáne uzyn­dyǵy 213 km Orsk – Qandyaǵash ýchaskesinde avtobuǵattaýdy engize otyryp, ekinshi joldar salynatyn bolady. Bul jumystar RF tarapynan poıyzdardy qabyldaýdy táýligine 7-den 15 jupqa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.

Ekinshi kezeńde Maqat – Shubarqudyq ýchaskesinde 4 jáne Mańǵyshlaq – О́zen ýchaske­sinde 3 razezd salý, sondaı-aq avtobu­ǵat­taýdy engizý josparlanýda. Perspektıvada Ilesk-1 – Aqtóbe (195 km), Qandyaǵash – Qıǵash (808 km), Shalqar – Beıneý (496 km), Beıneý – Mańǵystaý – Aqtaý porty, Quryq – Port (490 km), О́zen – Bolashaq ýchaskelerinde ekinshi joldar salý josparlanǵan (147 km). Bul jumystardyń barlyǵy «Soltústik-Ońtústik» dálizi boıynsha júk tasymaldaý kólemin jylyna 6 mln tonnadan 20 mln tonnaǵa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.

Kaspıı torabynda konteı­ner­lik hab qurylysynyń jobasyn iske asyrý boıynsha jumys­tar bastaldy. Ony «Aqtaý teńiz porty» AEA bazasynda qurý jos­parlanyp otyr. Hab nysan­daryn ornalastyrý úshin arnaıy ekonomıkalyq aımaq aýmaǵynda aýdany 19 ga jer ýchaskesi rezervtelgen, qajetti ınfraqurylymdy júrgizý, taratý jelileri bar qosymsha elektr stansasyn salý úshin JSQ ázirleý boıynsha jumystar júrgizilýde. Serik Jumanǵarın jyl sońyna deıin balamaly saýda baǵyttaryn damytýdyń mańyzdy býyny bolyp tabylatyn Kaspıı torabyn damytý tujyrymdamasynyń tolyq jobasyn usynýdy tapsyrdy.

Qazaqstannyń transshe­kara­lyq habtary jelisindegi negizgi joba Jetisý oblysyndaǵy «Qorǵas toraby» bolyp tabylady. Bul Qazaqstan – Qytaı sheka­ra­s­ynda ornalasqan ınfra­qurylymdyq obektiler kesheni («Qorǵas» HShYO, AEA «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA, «Nur-Joly» baqylaý-ótkizý pýnkti, «Altynkól» temirjol stansasy jáne «Qurǵaq port» temirjol termınaly). Qorǵas torabyn is júzinde iske asyrý eksport, tranzıt kólemin ulǵaıtý jáne óndiristik kooperasııany damytý úshin barlyq ınfraqurylym­dyq obektini túıindestirý men yqpaldastyrýdan turady.

Jetisý ákimdiginiń málime­tin­she, qazirgi ýaqytta AEA aýma­ǵynda 48 qatysýshy tirkelgen, jalpy somasy 48,7 mlrd teńgege 15 kásiporyn jumys isteıdi, 1600 jumys orny quryldy. Jyl sońyna deıin 1,7 mlrd teńgege taǵy 6 jobany iske qosý josparlanyp otyr. «Qorǵas» HShYO kirisiniń jalpy somasy 1,5 mlrd teńgeni quraıdy, týrıster sany 423 myń adamnan asty. Sáýirden qarashaǵa deıin «Qorǵas» halyqaralyq ortalyǵy arqyly 8 myń tonna kóleminde júk tasymaldandy. Búginde sa­lyn­ǵan ınvestısııanyń jalpy somasy 141 mlrd teńgege jetti.

Sondaı-aq otyrysta jergi­likti atqarý­shy organdardyń ókil­deri «Eýrazııa» transshek­a­ra­lyq saýda ortalyǵyn, «Ala­taý» ındýstrııalyq saýda-logıs­tıkalyq keshenin, «Ortalyq Azııa» halyqaralyq shekara mańy saýda ortalyǵyn qurý jónindegi jumystardyń barysy týraly habarlady.

Otyrys qorytyndysy bo­ıynsha vıse-premer Serik Jumanǵarın Batys Qazaqstan jáne Jambyl oblystary­nyń ákimdikterine «Eýrazııa» TSO» ındýs­trııalyq aımaǵyna ın­f­ra­qurylymdy aıaqtaý jáne ISLK qurý jónindegi ju­mys­tardy jedeldetýdi, son­daı-aq konkýrstyq negizde «Alataý» ındýstrııa­lyq aıma­ǵy­­nyń basqarýshy kompanııa­syn aıqyndaýdy tapsyrdy. Túrkistan oblysynyń ákimdigine óńirlik ındýstrııalyq aımaq tujyrymdamasyn «Ortalyq Azııa-HО́KO» ataýymen bekitý tapsyryldy.