Taǵzym • 06 Jeltoqsan, 2023

Dáneshin dáriptegen Jetisý

280 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qazaq óneriniń máteline aınalǵan «Tanyǵyń kelse Dáneshti, jantaıyp jatyp án esti» deıtin oımaqtaı lepes sizge de aıan shyǵar. Dala sazy keýdesine qonaqtaǵan dúldúl ánshi, halyq ártisi Dánesh Raqyshevtyń esimi Jetisý jurtynyń ǵana emes, muqym eldiń esinde. Osy rette óner sańlaǵynyń oblystyq fılarmonııaǵa esimi berilip, turǵan úıine eskertkish taqta qoıyldy.

Dáneshin dáriptegen Jetisý

Bul ıgilikti iske uıytqy bol­ǵan –­ oblys ákimi Beıbit Isa­baev­tyń ózi. Byltyr ǵana Jetisý oblys­tyq fılarmo­nııasynyń qury­lýyna muryndyq bolǵan óńir basshysy qoǵam zııalylarymen aqyldasa kele Jetisýdyń án ónerin asqaqtatqan alyp tul­ǵa Dáneshtiń murasyn dárip­teý­di tapsyrǵan edi. Mine, sol maqsat-múd­de­niń negizinde Taldy­qor­ǵandaǵy oblys­tyq fılarmonııa ǵımaratynyń tóbesine áıdik ánshiniń esimi jazyldy. Osy oqıǵaǵa oraı óńir ortalyǵynda «Jetisý dúldúli» atty merekelik konsert uıymdastyryldy.

Taldyqorǵan qalasyndaǵy Nazar­baev kóshesi, 101-úıdiń qabyr­­ǵasyna «Bul úıde Qazaq­stannyń Halyq ártisi Dánesh Raqyshev turǵan» degen jazýy bar taqta ornatyldy. Is-sharaǵa oblys aqsaqaldary, mádenıet salasynyń ókilderi qatysty. Arnaıy qonaqtardyń biri Halyq ártisi Ramazan Stam­ǵazıev jetisýlyqtarǵa óziniń izgi tilegin bildirdi.

«Búgingi kún Jetisý jurtshy­lyǵynyń ǵana emes, tutas qazaq óneriniń qýanyshy dep bilemin. Qazaqtyń án ónerine úlken úles qosqan Dánesh aǵamyz turǵan qa­sıet­­ti shańyraqqa taqta or­na­­tylyp otyr. Men sańlaq ánshini eń al­ǵash ret óner baıqaýynda kórdim, onda baı­­qaýǵa qazylyq etýge keldi. Sol shaqta ta­­nystym, adamgershiligine, talantyna tán­­ti boldym. Búginde Dánesh aǵanyń shákirt­teri – ónerde óz oryndaryn tapqan bel­gili ánshiler. Dánesh Raqyshevtyń esi­mi­ qazaq ónerimen birge jasaı beredi», de­di ol.

Taldyqorǵan qalalyq arda­ger­ler keńesiniń tóraǵasy Aqsha­baı Kerimbekov, Dánesh Raqy­shev­tyń qyzy Gúlnar jáne ánshi­niń shákirtteri sóz alyp, kóp­shi­likke quttyqtaý lebizderin jetkizdi.

Atap ótsek, oblystyq fılar­monııaǵa Qazaqstannyń halyq ártisi, ánshi, kompozıtor Dánesh Raqyshevtyń esimi berilýine oraı fılarmonııa ǵaımaratynda arnaıy konsert ótti. Oǵan Dánesh Raqyshevtyń tól shákirtteri, atap aıtqanda, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Myrzahmet Muqamanov, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkeri Baqbergen Asqar­be­kov, mádenıet qaıratkeri Aby­laı­han Qarmysov, Serikbol Shyny­baev, Nurjan Janpeıisov jáne izin­ jalǵastyrýshy, máde­nıet sala­synyń úzdikteri, Arafat Ysqaqov, halyqaralyq baıqaý­lardyń laýreaty Quralaı Shaıah­metova syndy óner maıtalmandary qatysty. Sonymen qatar Halyq ártisi Ramazan Stamǵazıev te óz ónerin pash etti. Konsertte Muqan Tólebaev atyndaǵy halyq aspaptar orkestri, «Jetisý sazy» folklorly-etnografııalyq ansambli jáne oblys ónerpazdary óner kórsetti.

«Dánesh Raqyshev – qarapaıym ómir keshken adam. Jarkent óńi­ri­niń Taldy aýylynda týyp, tórt jasynda zorlap kolhozdas­tyrý zardabynan qashqan otbasymen birge Shyǵys Túrkistan asyp ketedi. Onyń minez-qulqy, ónerge qushtarlyǵy qazaqy ortada qalyptasady. Ákesi Raqysh aýyl arasynda aıtysqa qatysqan aqyn, ánshi, seri minezdi kisi bolypty, al sheshesi Tájihan ánshi eken, qaıym aıtysqa da qatysqan kisi deıdi. Raqysh ekeýi sondaı aıtys ústinde tabysypty. Dákeńniń tapqan sheshesimen qatar, Aqmanar atty baqqan sheshesi de bolǵan. Aqmanar bet bitkenniń ádemisi, asa ajarly áıel bolypty, tıgeni Raqyshtyń jaqyn aǵaıyny, jazý­shy, marqum inimiz Tursynǵazy Álpeıisovtiń týysy eken. Seri jigit pen sulý kelinshek kóńil qosyp, Raqysh alyp qashyp úılenip, aǵaıyn arasy biraz dúrbeleńge túsipti. Aqyry aqsaqaldar ashýdy aqylǵa jeńdirip, eki jaqty ebin ta­ýyp tatýlastyrypty. Ákeniń qanynda bar sol serilik Dákeńe de serik bolypty. On jasynan óleń aıtyp kózge ilinse, on besinde seri bala atanypty. Áýeli syrnaı tartyp án salsa, keıin dombyraǵa birjola aýypty», deıdi jazýshy Beksultan Nurjekeev.

Eske salsaq, Dánesh Raqyshev 1986 jyly Qazaq KSR halyq ártisi ataǵyna ıe boldy. Qazaq­tyń­ án qorjynyna 150-den astam Áset­tiń ánderin, halyq ánderin, basqa da ha­lyq kompozıtorlary men qyrǵyz án­derin, Qazaqstan kompozıtorlarynyń jáne 100-ge jýyq óz ánin asqan she­ber­likpen oryndap qaldyrdy. Jeti­sý­da Dánesh Raqyshevtyń esimi ánshi­lik-oryndaýshylyq mektebin qalyp­tas­ty­rýshy tulǵa retinde tarıhta qaldy. 90-jyldary Taldy­­­qorǵandaǵy qazaq mek­tep-ınternatynda jáne Jetisý mem­le­kettik ýnıversıteti mýzyka fakýl­te­tinde óz klasyn ashyp, talapty balalar men jastardy ánshilikke baýlydy.

 

Jetisý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar

Neke jasy nege ulǵaıyp barady?

Qoǵam • Búgin, 08:55

Zaman talabyna jaýap beredi

Pikir • Búgin, 08:53

Baıypty memleketshildik qadam

Ata zań • Búgin, 08:48

Maı zaýyty shıkizatqa zárý

Ekonomıka • Búgin, 08:45

Ultty uıystyrar faktor

Saıasat • Búgin, 08:43

Sheraǵańnyń qalamgerlik qazynasy

Tulǵa • Búgin, 08:40

Ornyqty joldyń zańdyq temirqazyǵy

Pikir • Búgin, 08:38

Balanyń bári birdeı

Bilim • Búgin, 08:35

Sáýlet qundylyqpen ushtassa...

Pikir • Búgin, 08:33

Atamekenge at basyn burǵandar

Qoǵam • Búgin, 08:28

Adamnan qoryqpaıtyn elikter

Talbesik • Búgin, 08:25