Aqmola oblysynda aýyl sharýashylyǵymen qatar ónerkásiptik jáne ındýstrııalyq sektor belsendi damyp keledi. On aıdyń qorytyndysy boıynsha ónerkásip salasynda óndiris kólemi 1,4 trln teńge, ótken jylmen salystyrǵanda 13%-ǵa artqan. О́sýdiń joǵary qarqyny óńdeý salasyndaǵy óndiris kólemin 11,3%-ǵa jáne taý-ken óndirý kólemin 21%-ǵa ulǵaıtý esebinen qamtamasyz etilgen. Taý-ken salasynda quramynda altyny bar ken óndirýdiń arqasynda, óńdeý salasynda metallýrgııa, mashına jasaý jáne tamaq ónerkásibinde aıtarlyqtaı ósim baıqalǵan.
«Aqmola óńiriniń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qoıǵan strategııalyq mindetter men baǵyttardy iske asyrý boıynsha jumys júrgizip jatyrmyz. Oblys – elimizdiń negizgi agrarlyq-ındýstrıaldyq aımaqtarynyń biri. Jalpy, 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha aımaqta negizgi áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishter boıynsha oń nátıjelerge qol jetkizildi. Aýyl sharýashylyǵy óndirisi – aımaq damýynyń basym baǵyty. Jyl saıyn elimizdiń joǵary sapaly azyq-túlik bıdaıynyń tórtten birin óndiretin jetekshi aýyl sharýashylyǵy óńirleriniń biri ekenimiz málim. О́kinishtisi, qolaısyz aýa raıy egin naýqanyna keri áserin tıgizdi. Soǵan qaramastan 3 mln tonnadan asa astyq jınaldy. Bul ishki qajettiligimizdi qamtamasyz etýge múmkindik berdi», dedi óńir basshysy.
Úkimet tarapynan kórsetilgen qoldaýdyń kómegimen zardap shekken fermerlerge jan-jaqty kómek kórsetilgen.
«Sýbsıdııalaýdyń barlyq baǵyttary boıynsha bereshekti jabý (Úkimettiń rezervinen qosymsha 16,1 mlrd teńge bólindi, onyń jalpy somasy 62,6 mlrd teńgege jetkizildi); kredıttik mindetteme merzimin uzartý (3% kóleminde bankilik yntalandyrýdy óteý arqyly 1 jylǵa); aýyl sharýashylyǵy ónimderine qolaıly satyp alý baǵalaryn belgileý sııaqty sharalar qoldanyldy (3-synypty bıdaı úshin 120 myń teńge jáne 4-synypty bıdaı úshin 105 myń teńge mólsherinde). Atalǵan sharalar kelesi jyldyń kóktemgi egisine sapaly daıyndalýǵa múmkindik beredi. Al mal sharýashylyǵynda et óndirý 168 myń tonnaǵa deıin artty, 350 myń tonna sút, 608 mln danadan asa taýyq jumyrtqasy óndirildi», dedi M.Ahmetjanov.
О́ńdeý kásiporyndaryn shıkizatpen qamtamasyz etý úshin birqatar jumys atqarylǵan. Mal basyn arttyrý arqyly 46 et jáne 5 taýarly sút fermasy qurylypty.
«Osy jyly ınvestısııalyq jobalardy jeńildikpen nesıeleý baǵdarlamasy bastaldy. 15 mlrd qoljetimdi nesıege jeti arnaıy taýarly-sút fermasyn ashý josparda bar. 7 myń saýyn sıyry bolatyn bul sharýashylyqtar Aqkól, Astrahan, Arshaly, Atbasar, Býrabaı, Zerendi jáne Selınograd aýdandarynda ashylady. Bizdiń aımaq respýblıka boıynsha qus etin óndirýde kóshbasshylardyń biri ekenin de aıtqym keledi.
Este bolsa, Prezıdent óz Joldaýynda 3 jyldyń ishinde agroónerkásip kesheninde óńdeý óniminiń úlesin 70%-ǵa deıin arttyrý jóninde tapsyrma berdi. Búgingi tańda bul kórsetkish, ókinishke qaraı, 28%-ǵa ǵana jetti. Qoıylǵan mindetti oryndaý úshin barlyq sharalardy qoldanyp jatyrmyz. Oblysta 73 óńdeý kásiporny jumys isteıdi, 8 paıyz ósimmen 184 mlrd teńgege tamaq ónimderi óndirildi», dedi oblys ákimi.
О́ńirde 2026 jylǵa deıin 290 mlrd teńgege 71 ınvestısııalyq jobany iske asyrý qolǵa alynǵan. Bul jobalardy iske qosý shıki sút óndirýdi jylyna – 45 myń, ettiń barlyq túrin óndirýdi – 62,1 myń, ósimdik maıyn óndirýdi 54 myń tonnaǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Jalpy, aımaqta aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý áleýeti jetkilikti.
«Osylaısha, ózimizdiń jáne Astananyń da qajettiligin jabamyz. 130 kásipornymyz elordanyń 44 iri saýda ortalyqtaryna taza jáne ekologııalyq ónimderin jetkizedi. Bul – shamamen 38 myń tonna sút, 25 myń tonna et, 210 mln dana jumyrtqa. Biz bul jumysty odan ári de jalǵastyramyz. Aýyl turǵyndaryna baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy iske asyrylýda. О́z isin damytýǵa qoljetimdi jáne paıdaly nesıe alý jaqsy múmkindik beretin baǵdarlama. Oǵan 1,2 mlrd teńge bólindi. Bul – 215 jańa jumys orny jáne 198 bıznes-jobasy. Kelesi jyldyń 210-230 bıznes jobasyna 2 mlrd teńge qarajat josparlanyp otyr. Igi ister jalǵasyn tabady», dedi óńir basshysy.
Bıyl aımaqqa 530 mlrd teńgeden asa ınvestısııa tartyldy. Jeke ınvestısııalyq jobany iske asyrý kórsetkishterdiń ósýine jol ashady. Nátıjesinde 185 mlrd teńgege 154 joba iske asty. «1,5 myń aqmolalyq jańa jumys oryndaryna ıe boldy. Salynǵan ınvestısııanyń jartysynan kóbi jańartylatyn energııa kózderi salasyna tartyldy. Olar – Arshaly aýdanynda ornalasqan qýaty 150 MVt oblystyń eń iri jel elektr stansasynyń «Boreı Energo» birinshi kezeńi paıdalanýǵa berildi. Zerendi jáne Ereımentaý aýdandarynda jalpy qýaty 30 MVt-tan asatyn 3 jel elektr stansasy iske qosyldy. Al Qosshy qalasynda 7,5 mlrd teńgege mektep- gımnazııa salyndy.
Iri jobalardyń ishinen jeltoqsan aıynda Qosshyda «IL Tov» JShS qus etin óńdeý zaýytyn iske qosty. Aqkól aýdanynda «Sirius Plus» emdeý-saýyqtyrý qonaqúı keshenin turǵyzyp, jumysyn bastady. Jalpy, 2023 jyly ınvestısııa kólemi 240 mlrd teńgeden asatyn 223 joba halyq ıgiligine qyzmet etýge kiristi.
Aqmola oblysy erekshe ınvestısııalyq tartymy bar aımaq ekenin atap ótkim keledi. Negizgi faktor retinde, aımaqtyń geografııalyq ornalasýy jáne Astanaǵa jaqyndyǵy. Kókshetaý men Astana arasyndaǵy zamanǵa saı avtoban, temirjoldyń bolýy ınvestorlardy tartýǵa múmkindik beredi. Árıne, adamı resýrs ta oǵan oń áserin tıgizedi. Sebebi búgingi tańda oblysta resmı halyq sanynyń 7,5%-ǵa ósýi baıqalady. Biz, halyqtyń ıgiligi úshin, jańa ınvestorlarmen tyǵyz jumys isteýge daıynbyz», dedi M.Ahmetjanov.
Kásipkerlikti qoldaýdyń ulttyq jobasy aıasynda sońǵy eki jylda 66 mlrd teńgeden asa qarjyǵa 1 900 joba kelisildi. Nátıjesinde, bıýdjetke salyq tólemderi 39 paıyzǵa artyǵymen túsken. Shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerimen 7 myńnan asa jańa jumys orny ashyldy.
«О́ńirdiń basym baǵyttyń biri týrızm salasyn damytý bolyp tabylady. Shýchınsk-Býrabaı kýrorttyq aımaǵyna álemniń ár túkpirinen jylyna bir mıllıonǵa jýyq týrıst keledi. Oblysta týrızmdi damytýǵa baǵyttalǵan 23 mlrd teńgege 65 ınvestısııalyq joba tabysty iske asyrylýda.
Memlekettik qoldaýdyń arqasynda jyl saıyn salynyp jatqan úılerdiń sany artyp keledi. Bıyl 52 kóppáterli turǵyn úı qurylysy qarastyrylǵan. Onyń ishinde 13 jalǵa beriletin, 37 kredıttik jáne Atbasar qalasynyń sý tasqyny qaýipti aımaqtarynan turǵyndaryn kóshirý úshin TJ jelisi boıynsha salynǵan 2 turǵyn úı bar.
Al jol jelisin jaqsartý boıynsha úlken jumystar atqarylyp jatyr. Osy jyly jergilikti mańyzy bar 1 000 km-ge jýyq joldy jóndeý josparlanǵan. Keıingi eki jylda 2 myń km-den asa jergilikti jol salyndy jáne jóndeldi, onyń 900 km-y aýyldyq jerlerde.
Sondaı-aq 2025 jylǵa qaraı halyqty sapaly aýyz sýmen jabdyqtaýǵa 100% qoljetimdilikti qamtamasyz etý úshin 65 aýylda ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etý nysanyn salý, onyń ishinde 38 aýyl úshin JSQ ázirlendi, 27 aýyl – ıgerý satysynda, 105 aýylda sýdy tazartýdyń keshendi blok-modýlderin ornatý nemese súzgilerdi ornata otyryp uńǵymalardy burǵylaý sharalary qaralǵan.
Memleket basshysy áleýmettik salaǵa erekshe kóńil bóledi. «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy sheńberinde 38 aýyldyq eldi mekende ambýlatorııalyq-emhanalyq uıymdar salý kózdelgen. Sonymen qatar Stepnogor jáne Atbasar kópsalaly qalalyq aýrýhanalaryn jańǵyrtý josparlanyp jatyr», dedi óńir basshysy.
Oblysta bilim berý salasyndaǵy obektilerdi paıdalanýǵa berýge baılanysty oblysta úsh aýysymda oqytý máselesi tolyq sheshimin taýypty. Osy jyly 5 mektep jáne Aqkól qalasynyń №4 orta mektebine japsarjaı salynyp, paıdalanýǵa berilgen. 2,5 myń oqýshyǵa arnalǵan 6 mekteptiń qurylysy jalǵasyp jatyr. Olardyń qatarynda jyl sońyna deıin 3 mektep jáne Kókshetaý qalasynyń №4 arnaıy mektep-ınternatyna japsarjaı salynady. Sonymen qatar «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 2025 jylǵa deıin 22,6 myń oqýshy ornyna 18 mektep salý josparda bar.
