«Osy jyldyń 10 aıynda óńdeý ónerkásibi – 24 paıyzǵa, aýyl sharýashylyǵy – 2,6 paıyzǵa, qurylys jumystarynyń kólemi – 21,2 paıyzǵa, turǵyn úı – 16,7 paıyzǵa, saýda – 4,3 paıyzǵa, kólik jáne qoımalaý kólemi – 8,8 paıyzǵa, negizgi kapıtalǵa tartylǵan ınvestısııa 27,7 paıyzǵa artty, jeke ınvestısııalar 34,6 paıyzǵa ósti», dedi oblys ákimi.
Aldaǵy alty jylda bul jumystar jalǵasyn tappaq. Máselen, óńirde quny 1,1 trln teńgeni quraıtyn 65 joba iske qosylyp, josparǵa sáıkes munda 9 000-ǵa jýyq jańa jumys orny ashylady. Bıyldyń ózinde quny 14 mlrd teńgeni quraıtyn 15 joba iske qosylǵan. Qabyldanǵan sharalardyń negizinde ónerkásip qurylymynda óńdeý ónerkásibiniń úlesi 30 paıyzǵa ulǵaıypty.
Byltyr iske qosylǵan shyny zaýyty turaqty ónim shyǵaryp, onyń 70 paıyzyn ishki naryqqa, 30 paıyzyn Reseı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan elderine eksporttap jatyr. Zaýyttyń negizgi qýattylyǵy 197,1 myń tonna eken. Kásiporyn iske qosylǵannan beri jobalyq qýattylyqtyń 85 paıyzy ıgerilip, 167 myń tonna ónim shyǵarylǵan.
«Shyny zaýytynyń aıasynda shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń beldeýin damytýǵa múmkindik mol. Zaýyt janynan quny 130 mlrd teńgeden asatyn 8 túrli shyny buıymdaryn shyǵaratyn 8 ilespe kásiporyn qurylady. Jylyna qosymsha 5 mln sharshy metr energııa únemdeıtin shyny óndirisi iske qosylyp, bótelkeler jáne alǵashqy aına zaýytynyń qurylysy bastalady. Bul úsh jobanyń jalpy quny – 32,3 mlrd teńge. Quny 1 mlrd teńgeni quraıtyn ák jáne qurǵaq qurylys qospalaryn shyǵarý sehy iske qosylady», dedi oblys ákimi.
Sondaı-aq 2024 jyly aımaqta quny 27,1 mlrd teńgeni quraıtyn 10 joba júzege asyrylmaq.
Eseptik brıfıng barysynda ákim oblysta sýarmaly júıelerdi qalpyna keltirý jónindegi jol kartasy ázirlengenin de málimdedi. Agrarlyq aımaq sanalatyn Qyzylorda oblysy úshin sýarmaly sý máselesi qashanda ózekti. Sondyqtan sý resýrstaryn tıimdi basqarý ádisteri keńinen qoldanylyp jatyr deıdi. Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligimen birge sýarmaly júıelerdi qalpyna keltirý jónindegi jol kartasy daıyndalǵan. Onyń aıasynda oblysta tasqyn sýlardy jınaqtaý, sýarmaly sýdy bólý men esepke alý úderisterin avtomattandyrý arqyly ırrıgasııalyq ınfraqurylymdy qaıta qurý men jańǵyrtý bastamalary qolǵa alynǵan.
«Sýdy bólý men esepke alýdyń zamanǵa saı júıelerin engizý úshin halyqaralyq kompanııalardy tartyp jatyrmyz. Syrdarııa ózeni men Aral teńizine qatysty jaǵdaı árdaıym ózekti. Sońǵy 12 jylda Soltústik Aral teńiziniń sýy 6,8 mlrd tekshe metrge azaıdy. О́tken jyldan bastap 4,6 mlrd teńgege «Kókaral bógetin saqtap qalý» jobasy iske asyrylyp jatyr», dedi óńir basshysy.
Bul jobanyń keler jyly támam bolýymen zaqymdalǵan bógetti qalpyna keltirip, teńizde sý aınalymyn qalyptastyrý arqyly tirshilik náriniń tuzdylyǵyn tómendetý jospary kún tártibine qoıylyp otyr.
О́ńir ekonomıkasy damýyna úles qosyp kele jatqan negizgi salalardyń biri – aýyl sharýashylyǵy. Aımaqtyń tabıǵı-klımattyq jáne topyraq erekshelikterine sáıkes aýyl sharýashylyǵy tolyǵymen sýarmaly eginshilikke, onyń ishinde kúrish egisine beıimdelgen. Bıylǵy egin naýqany kezinde ár gektardan 56,5 sentner ónim alynyp, qambaǵa 503 myń tonna kúrish jınalypty. Salaǵa osy jyly 9,4 mlrd teńge ınvestısııa tartylǵan.
«Sý tapshylyǵyna qaramastan kúrish ónimdiligi ótken jylmen birdeı boldy. Oblystyń aýyl sharýashylyǵy salasynyń eksporttyq áleýeti artyp, ótkizý naryǵy keńeıýde. Sońǵy eki jylda quny 84 mln dollardy quraıtyn aýyl sharýashylyǵy ónimderi eksporttaldy. Eksporttalǵan ónimniń 96 paıyzy – óńdelgen ónim. Sýdy únemdi paıdalaný úshin tamshylatyp, jańbyrlatyp sýarý ádisteriniń qoldaný aıasyn keńeıtýge basymdyq berilip jatyr», dedi ákim.
2023 jyly sý únemdeý tehnologııasyn paıdalaný arqyly 872 gektarǵa aýyl sharýashylyǵy daqyldary tastalǵan. Oblys basshylyǵy bul ıgi úrdisti jyl saıyn arttyra túsemiz dep otyr. Sonymen qatar jańa agrotehnologııalar da nazardan tys qalmaıdy. Aımaqta kúrishtiń, ózge de daqyldardyń jańa sorttaryn shyǵaryp, ónim sapasyn arttyrý úshin Ybyraı Jaqaev atyndaǵy qazaq kúrish sharýashylyǵy ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń qyzmetimen birlesip jumys atqarý kózdelgen. Jaqynda Aýyl sharýashylyǵy ǵylym akademııasymen agroónerkásiptik keshendi ǵylymı jáne ınnovasııalyq damytý salasyndaǵy yntymaqtastyq kelisimine qol qoıyldy.
«О́nimdiligi joǵary, ósý merzimi qysqa kúrishtiń jańa suryptaryn óndiriske engizýdemiz. Ǵalymdar birneshe jańa surypty synaqtan ótkizýge kiristi. Bıylǵy nátıje jaqsy. Qanatqaqty jobadaǵy suryptar 10 sentnerden joǵary ónim berip, 10-15 kún erte pisti. Kelesi jyly da osy oń kórsetkish saqtalsa, 2025 jyldan bastap jańa suryptar qoldanysqa enedi», dedi oblys ákimi.
Egis alqabyn ártaraptandyrý jumystary da josparǵa saı júrýde. 2025 jylǵa qaraı kúrish alqaby bólingen sý kólemine qaraı azaıtylyp, onyń ornyna sýdy az qajet etetin daqyldardyń egis kólemi 8,7 myń gektarǵa artpaq. Maıly daqyldar alqaby – 13 paıyzǵa, mal azyqtyq daqyldar alqaby – 8 paıyzǵa, kartop, kókónis, baqsha daqyldar alqaby – 0,5 paıyzǵa, basqa dándi daqyldar egisi 21 paıyzǵa ulǵaıady.
Ákim ystyq sý máselesiniń aldaǵy úsh jylda sheshiletinin aıtty. Tıisti jobany iske asyrýǵa 1,1 trln teńge qajet.
Al 2025 jyly Qyzylorda qalasynda jańa jylý elektr ortalyǵy qoldanysqa berilmek.
«Memleket basshysynyń elimizdegi jylý-elektr ortalyqtarynyń jumysyn jandandyrý tapsyrmasyna sáıkes aımaqta iri joba júzege asýda. Egemendik jyldaryndaǵy ınvestorlardyń qarjysyna salynatyn eń aýqymdy, teńdessiz joba – jylý elektr stansasynyń qurylysy bizdiń aımaqta boı kóterýde. Quny 215 mlrd teńge bolatyn joba 2025 jyly iske qosylady», dedi.
О́ńir basshysynyń aıtýynsha, osy jobanyń júzege asýynyń arqasynda elektr energııasyn syrttan tasymaldaý toqtatylady. Tıisinshe, óndirilgen elektr energııasynyń bir bóligin aımaqtan tys jerlerge satý múmkindigi týady. Ákim sózinshe, qazir oblystaǵy jylý berý maýsymy turaqty sıpatqa ıe. Aımaqtaǵy 1 067 áleýmettik nysan men 855 kópqabatty turǵyn úı tolyqtaı jylý júıesine qosylǵan.
Kógildir otynmen qamtý sharýasy da talapqa saı atqarylyp jatyr deıdi ol. Qazirgi ýaqytta oblystaǵy barlyq aýdan ortalyǵy men 4 qala, 19 eldi meken tabıǵı gazǵa kóshirilgen.
«Oblysymyzdaǵy barlyq aýdan ortalyǵy men 4 qala (Aral, Qyzylorda, Baıqońyr, Qazaly), 19 eldi mekenimiz tabıǵı gazdyń ıgiligin paıdalanýda. Bıyl 12 aýyldyq eldi mekenimizge gaz kirgizilip jatyr. Osylaısha, óńirimizde turǵyndardy gazben qamtý kórsetkishi 75 paıyzǵa jetedi. Keler jylǵa josparlanǵan 4 mlrd teńgege 12 eldi meken kógildir otynmen qamtamasyz etiledi. 2024 jyldyń sońynda gazdandyrylý deńgeıi 78 paıyzǵa jetedi. Sondaı-aq oblys halqynyń 98,1 paıyzy ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtylǵan. 2024 jyly 4 mlrd teńgege aýqymdy 4 joba júzege asyrylady. Nátıjesinde, 2025 jyly oblysta ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtý máselesi túbegeıli sheshiledi», dedi baspasóz máslıhatynda.
Bıyl Qyzylorda oblysynda 671 shaqyrym jol jóndeýden ótken. Nátıjesinde, oblystaǵy jaqsy jaǵdaıdaǵy jol úlesi 87,5 paıyzǵa jetipti.
«Qoǵamda jıi qozǵalǵan «Qyzylorda – Jezqazǵan» avtojoly Prezıdenttiń tikeleı tapsyrmasymen qaıta jańǵyrtylyp jatyr. Joba quny – 108 mlrd 500 mln teńge. Oblys aýmaǵyna tıesili 216 shaqyrym joldyń 104 shaqyrymy aıaqtaldy. Jalpy, bıyl respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetten barlyǵy 38,5 mlrd teńge bólinip, uzyndyǵy 671 shaqyrymdy quraıtyn jol jóndeýden ótti. Nátıjesinde, oblystaǵy jaqsy jaǵdaıdaǵy joldyń úlesi 87,5 paıyzǵa jetti. Al 2024 jyly sapaly joldardyń úlesi 92 paıyzǵa jetedi», dedi oblys basshysy.
Ákimniń aıtýynsha, «Qyzylorda – Jezqazǵan» jolyn jańǵyrtý jobasy 2025 jylǵa deıin josparlanǵan.
«Shynynda da bul óte ózekti másele bolyp keldi. Qyzylordadan shyqqan azamattarymyz sapasyz jolmen Astanaǵa bir táýlik boıy júrip baratyn. Kelesi jyly bul jumystar jalǵasady. Múmkindiginshe kelesi jyly aıaqtaımyz dep úmittenemiz. Osy joldy jańǵyrtý aıaqtalsa, Astanaǵa jetý ýaqyty 11 saǵatqa deıin qysqarady. Sonda tek qyzylordalyqtar ǵana emes, Túrkistan oblysy, Shymkent qalasy, aqtóbelikter de Astana men soltústik óńirlerge osy jolmen qatynaıtyn bolady. Bul óńirler arasyndaǵy baılanystyń nyǵaıýyna úlken septigin tıgizedi jáne bizdiń qatań baqylaýymyzda», dedi óńir basshysy.
