Is-sharaǵa Ádilet mınıstri Azamat Esqaraev, Májilis tóraǵasynyń orynbasary Danııa Espaeva, Ádilet vıse-mınıstri Alma Muqanova, Senattyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Beknazarov, depýtattar, memlekettik organ ókilderi, jetekshi ǵylymı uıymdar men joǵary oqý oryndarynyń ókilderi, otandyq jáne sheteldik zańger-ǵalymdar qatysty.
Mınıstr Azamat Esqaraev Ádilet mınıstrligi norma shyǵarý qyzmetiniń úılestirýshisi ekenin aıtyp, normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń «zań tazalyǵyna» jaýap beretinin málimdedi.
«Biz úshin normatıvtik-quqyqtyq aktiler jobalarynyń joǵary sapasyn jáne quqyq qoldaný praktıkasynda jáne ony qabyldaǵanǵa deıin málimdelgen maqsattarǵa qol jetkizýde kórinis tabatyn zańnamanyń tıimdiligin qamtamasyz etý máselesinde ýaqyt talabyna saı áreket etý óte mańyzdy», dedi sala basshysy.
Ádilet mınıstri zań shyǵarý úrdisine ǵylymı jáne saraptamalyq qoǵamdastyqtardy tartý máselesin de kóterdi. Onyń aıtýynsha, bul jumysta ózara is-qımyl bolǵan durys. «Zańdyq normalardy jazý ádisnamasynyń bolmaýy zań tiliniń halyq úshin túsinikti bolmaýy múmkin degen kúdik bar. Bul is júzinde kúrdeli sóılemderden turatyn normatıvtik-quqyqtyq aktiler erejeleriniń iske asyrylmaýyna ákelýi ǵajap emes. Bul turǵyda memlekettik jáne orys tilderindegi qujattar túpnusqalarynyń maǵynalyq jaǵynan teńdigin de este saqtaý kerek», dedi ol.
Ádilet vıse-mınıstri Alma Muqanova zań jobalarynyń sapasyn jáne zańnamanyń turaqtylyǵyn arttyrý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalarǵa qaramastan, norma shyǵarmashylyq úrdisinde júıeli problemalar bar ekendigin alǵa tarta kele tórt júıeli máseleler blogyna toqtaldy.
Onyń sózinshe, birinshi júıeli blok – norma shyǵarý qyzmetiniń sapaly jobalaý-taldaý quramyna qatysty máseleler. Ekinshi blok – normalardy zańnamalyq jáne zańǵa táýeldi deńgeıde quqyqtyq reglamentteý máseleleri. Úshinshisi – zańdar tiliniń kúrdeliligi. Tórtinshi – normalardy kodeksterge jáne shoǵyrlanǵan zańdarǵa júıeleý problemalary.
«Búgingi is-sharada biz bolashaqta norma shyǵarýdy jetildirý máseleleri boıynsha josparlanǵan zań jobasyn daıyndaý úshin naqty negiz bola alatyn úrdistiń problemalyq máselelerine jaýap beretin eń jaqsy sheshim tabamyz dep úmittenemiz», dedi Alma Muqanova.
Dóńgelek ústelge qatysýshylar zań shyǵarý úrdisi quraldaryn jetildirý jolyndaǵy ózekti máselelerdi talqylap, saraptamalyq pikirlerimen bólisti. Sonyń ishinde: zańnamalyq jáne zańǵa táýeldi deńgeılerdegi quqyqtyq reglamenttiń ara-jigin ajyratý, norma shyǵarý qyzmetti josparlaý sapasy, halyq pen múddeli toptardyń norma shyǵarý úderisine qatysýy, zańnamanyń tıimdiligi men zańdardyń oryndalý krıterııleri, halyq pen múddeli toptardyń quqyqtyq monıtorıngke qatysýy sekildi ózekti máseleler keńinen talqyǵa salyndy.
Sondaı-aq normatıvtik-quqyqtyq aktiler mátinderiniń sáıkestigi máseleleri qaraldy. Is-sharaǵa qatysýshylar zań tiliniń kúrdeliligine toqtalyp, halyqqa quqyqtyq mátinderdi jeńildetý jáne túsinikti etý tásili jolyndaǵy óz zertteýlerimen bólisti. Qazaq zań termınologııasyn, onyń ishinde damytý men standarttaý, sondaı-aq norma shyǵarý úderisindegi jasandy ıntellekttiń rólin, onyń zańnamany ázirleýdi jaqsartý jáne ońtaılandyrýdaǵy áleýetin talqylady.
Plenarlyq seksııada sóz sóılegen PIB janyndaǵy Parlamentarızm ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń doktory Qanatbek Safınov norma shyǵarý fýnksııasyn memlekettik basqarý júıesiniń negizgi jáne mańyzdy elementi retinde qarastyrylýy kerek ekenin atap ótti. «Zańnamany jetildirý maqsaty – memlekettiń jalpy qurylymyn ońtaılandyrý. Bul úrdisti sátti júzege asyrý úshin zań shyǵarýda nátıjege, tıimdiligine, dáldigine basa nazar aýdarý kerek. Zań shyǵarý úrdisi bastamadan bastaý alady. Ári qaraı zań jobasyn ázirleý, saraptama jasaý jáne onyń zań retinde júzege asýyna deıin qadaǵalaý kezeńderin qamtıdy. Tájirıbege súıensek, bul kezeńderdiń árqaısysynda ulttyq quqyqtyq júıeniń damýy men ózgerýine kedergi keltiretin túrli másele kezdesedi. Bul problemalardy sheshý eldiń progressıvti damýyn qamtamasyz etý jáne azamattardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý úshin óte mańyzdy ról atqarady», dedi ol.
Dóńgelek ústel qorytyndysynda qatysýshylar zań shyǵarý úrdisin jetildirýge qatysty birqatar usynys berdi.
