«Bastaý» – debıýttik qoltańba

Talantty jastardyń shyǵarma­shy­lyǵyn tanystyrýǵa arnalǵan kıno báıge saltanaty Abaı atyn­daǵy Ulttyq opera jáne balet teatrynda rejısser Eldar Qaparovtyń «Soǵys tutqyny» tarıhı dra­masynyń premerasymen ashyldy. Fılmde Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin keńestiń tutqynynda bolǵan ja­pondyq jas jigit, ımperatorlyq mek­teptiń kýrsanty Ahıko Tesýronyń shynaıy tarıhy men taǵdyry baıandalady. Tutqıyldan qolǵa túsken japonnyń jas jigiti lagerde júrip, ot pen oqtyń ortasynda shyńdalǵan naǵyz shaıqas batyry, Keńes armııasynda qyzmet etip, Berlınge shabýyl jasaýǵa qatysqan qazaq jaýyngeri Aqajandy kezdestiredi. Qan maıdannyń ishinen aman shyqqan Aqajan keıin Japon soǵysyna jiberilip, onda aýyr jaraqat alyp, qapyda jaý qolyna túsedi. Jazasyn ótep, qaıtyp oralǵanymen, saıası senimsizdikke ushyraǵan Aqajanǵa «satqyn», «halyq jaýy» degen úkim kesilip, sottalyp kete barady.

Fılmdi prodıýserler Borıs Shyr­dabaev pen Álııa Ýbaljanova bastaǵan halyqaralyq shyǵar­mashylyq top tú­sirgen. Shaǵyn ǵana japon aralynda shyr etip dúnıege kelip, keń-baıtaq qa­zaq topyraǵyn baqıǵa attanyp ketkenshe ataqonysym dep ta­nyǵan Ahıkonyń talaıly taǵ­dy­ryna arnalǵan fılmge Ja­ponııa jaǵynan Sano Sındzıý, Shýıchı Esımýra qatysqan. Basty keıipkerlerdiń rólderin belgili teatr jáne kıno ártisi Syrym Qashqabaev pen japon akteri Eısaký Ogasavara somdaǵan.

«Bastaý» festıvaline qatysýǵa nıet bildirgenderdiń bıylǵy qarasy qa­lyń. Ispanııa, Fransııa, Rýmynııa, Pol­sha, Iordanııa, Ún­distan, Grýzııa, О́zbekstan, Qyr­ǵyzstan basqa da elderden 700-den asa ótinimniń kelip túsýi festıval tanymaldylyǵy arta túskeniniń aıǵaǵy bolsa kerek.

Osy jyly Bastau DEBUTS tolyq­metrli debıýttik kórkem fılmderdiń ha­lyq­aralyq baı­qaýy daryndy jastarǵa qajet shyǵarmashylyq alań retinde erekshe suranysqa ıe, oǵan búkil álem boıynsha «A» klasyndaǵy iri kınofes­tıvalǵa qatysqan 10 kar­tına kirdi. Mun­da Berlın kınofestıvalinde júl­deli bolǵan ıspandyq «20 tysıach porod pchıol» kartınasy jáne bıylǵy Kann festıvaliniń qatysýshylary – «Eslı by tolko ıa mog vpast v spıachký» (Mońǵolııa, Fransııa, Shveısarııa, Qatar), sondaı-aq «Inshallah malchık» (Iordanııa, Qatar, Saýd Arabııasy, Fransııa) fılmderi bar. Sonymen birge álemdik premerasy Berlınalede ótken reseılik «Kletka ıshet ptısý» fılmi, О́zbekstan rejısseri Shokır Holıkovtiń kóptegen halyqaralyq kıno­festıval jeńimpazy atanǵan «Jek­senbi» kınosy da qatysady. Al elimizdiń atynan birden eki týyndy – Maksım Ak­barov­­tyń «Dala» jáne Dáýletjan Mah­muttyń «Globýs» atty fılmderi synǵa túsedi.

Konkýrstan tys baǵdarlama­lardyń da mazmuny baı. Festı­val kezinde qys­qa­metrli kór­kem jáne derekti fılm jo­­balary rejısserlerine ar­nalǵan Almaty Film Lab sheberhanasy uıymdas­tyry­lady. Jeńimpazdar 7 mln teńge mólshe­rindegi aqshalaı syılyqqa ıe bolady.

Bıylǵy festıvaldyń qadirli qonaq­tarynyń biri – áıgili brı­tandyq prodıýser Pol Brett. Tanymal prodıýser 30-dan asa túrli janrdaǵy tolyqmetrli fılmder óndirisine qatysqan. Olardyń ishindegi eń tanymaly – rejısser Tom Hýperdiń «Oskar» syılyǵyn jeńip alǵan «Korol govorıt» kartınasy, onda Pol fılmniń atqarýshy prodıýseri bolǵan. Pol fes­tıval aıasynda «Fılmińizdi álemge qalaı tanytýǵa bolady?» taqy­rybynda sheberlik sabaǵyn ótkizedi.

Sonymen qatar áıgili amerı­kalyq sse­narıst, prodıýser jáne jazýshy Djeıms V.Harttyń ssenarıı sheberligi bo­ıyn­sha júrgizetin onlaın sabaǵy da jas rejıs­ser­lerdi qazirden qyzyqtyryp otyr.

Sondaı-aq bıylǵy festıvalǵa alǵash ret Fransııanyń Qazaq­standaǵy el­shiligi óz qoldaýyn bildirip otyr. Osy yn­ty­maq­­tas­tyq sheńberinde la Ciné­Fabrique kınomektebiniń jáne DOCMONDE qa­ýym­dastyǵynyń birqatar sheber­lik synyp­tary men tusaýkeserleri, RUBIKA anımasııalyq mektebi (Fransııa) men T.Júrgenov atyndaǵy Qa­zaq ulttyq óner akademııasy jáne «Qazanımasııa» arasynda me­morandýmǵa qol qoıylady.

ALMATY