Aımaqtar • 21 Jeltoqsan, 2023

As máziri sózdigi

450 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qyzylordada jýyrda ǵana baspa júzin kórgen memlekettik tildegi as máziri týraly monografııa-anyqtamalyq pen taǵam ataýlaryna arnalǵan sózdiktiń tanystyrylymy ótti.

As máziri sózdigi

Oblystyq qoǵamdyq damý basqarmasynyń «Qo­ǵam­dyq tamaqtandyrý oryn­­­­daryndaǵy as mázir­le­ri­niń memlekettik til­degi lın­­gvıstıkalyq bazasyn qalyp­tastyrý» atty áleý­met­tik jobasy sheńberinde zertteý júr­gizgen Qorqyt Ata atyn­daǵy Qyzylorda ýnı­ver­sıtetiniń ǵalymdary Al­dajar Ábilov, Aman Aba­sılov, Bolat Bo­ranbaı, Erbol Bekish ázirlegen «Mem­lekettik tildegi as máziri men taǵam túr­leri: qazirgi jaǵ­daıy, problemalary» atty monografııa-anyqtamalyq pen «Taǵam ataý­­lary» atty sózdik el bo­ıyn­sha osy baǵyttaǵy al­ǵashqy eńbek bolyp otyr.

Til janashyrlary men ob­lys­tyq kásipkerlik pala­ta bas­shylyǵy, Qor­qyt Ata atyn­daǵy Qyzyl­orda ýnı­­ver­sıteti magıstrant­ta­­ry­nyń qatysýymen ob­lys­tyq Jastar resýrstyq or­ta­­lyǵynda ótken is-sha­rada ob­­lystyq qoǵamdyq damý bas­­qarmasy basshy­synyń orynbasary Artýr Qambarov qazaq topy­raǵyna alǵash aıaq basyp kelgen shetel azamaty al­dymen kórneki aqpa­rat­tarǵa, jarnamalar men as mázirine nazar aýdaryp, sol arqyly el týraly pikir qa­­lyptastyratynyn atap ótti.

– Sondyqtan muny qo­ǵam­dyq-saıası, áleýmettik-ekono­mıkalyq jaǵdaıǵa áser etetin faktor retinde qaraýymyz kerek. Joba aıasynda jer­gilikti ǵalym­darymyz kóp eń­bektendi. Osynyń arq­asynda elimizde alǵash ret qoǵamdyq ta­maqtaný oryndarynda as mázirin mem­lekettik tilde usy­ný bazasy jasaldy, – dedi ol.

Monografııa-anyqta­ma­lyq pen sózdiktiń tanystyrylym rásiminde fılologııa ǵy­lym­­darynyń kandıdattary Aldajar Ábilov pen Aman Aba­sı­lov anyqtamalyq pen sóz­dikte qamtylǵan máse­lelerge toqtaldy. Ǵalym­dardyń zert­teýinshe, oblys aýmaǵyndaǵy qo­ǵam­dyq ta­maqtandyrý oryn­­­daryndaǵy as má­zir­leriniń 80 paıyzy orys tilinde, qalǵan 20 paıyzy qazaq-orys tilde­rin­de jazylǵandyǵy anyq­talypty.

Aman Abasılovtiń aıtýynsha, áýeli qazaqsha-orys­sha ázir­lengen sózdik tu­ty­nýshylar yńǵaıyna baılanysty oryssha-qazaqsha da daıyndaldy. Eńbekti da­ıyn­daý barysynda buryn-sońdy termınologııalyq komıtet bekitpegen 2052 sóz oblystyq qoǵamdyq damý basqarmasy ar­qy­ly memlekettik termı­nolo­gııa komıssııasyna usy­ny­lypty.

Tanystyrylymda «Qa­zaq tili» qoǵamynyń ob­lystyq fı­lıaly tóraǵasy Sádýaqas Ań­sat, oblystyq kásipkerler palatasynyń dırektory Pirmu­hammed Syz­dyq, qoǵamdyq ta­maq­taný qaýymdastyǵynyń tór­aǵasy Aqmaral Ábdi­ra­zaqova pikir bildirip, elge kerekti eń­bekti nasıhattaý jumystaryn kú­sheıtýdi usyndy.

 

Qyzylorda