Jańa ekonomıkalyq kórsetkishter

Jetkiliktilik shegi

2024 jylǵa arnalǵan zeınetaqy jı­naq­tarynyń eń tómengi jetkiliktilik she­gi­­niń mólsheri burynǵy deńgeıde qal­dy. Áleý­mettik kodekske sáıkes, «BJZQ» AQ jyl saıyn kelesi qarjy jylyna ar­nalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly zań resmı jarııalanǵannan keıin bes jumys kúninen keshiktirmeı, buqaralyq aqparat quraldarynda, sondaı-aq óziniń ınternet-resýrsynda aldaǵy jylǵa eseptelgen zeınetaqy jınaqtarynyń eń tómengi jetkiliktiligi shegin (TJSh) jarııalaýǵa mindetti.

TJSh – bul aı saıynǵy zeınetaqy­nyń mólsherin eń tómengi zeınetaqy mól­she­rinen kem emes deńgeıde qam­ta­ma­syz etýge qajetti zeınetaqy jınaq­ta­rynyń (mindetti zeınetaqy jarnalary esebinen qalyptastyrylǵan) eń tómengi mólsheri. Basqasha aıtqanda, eń tómengi jetkiliktilik shegi – bul sa­lymshynyń zeınet jasyna jetkende eń tómengi zeınetaqy mólsherinen kem emes zeınetaqy tólemderin (eń tómengi bazalyq zeınetaqy tólemin eskere otyryp) alýy úshin shotta qalýǵa tıis eń tómengi kórsetkish.

Bazalyq paıyzdyq mólsherleme

Ulttyq banktiń ınflıasııamen kúres­tegi jalqy qarýy bolyp sanalatyn baza­lyq paıyzdyq mólsherlemesiniń qazirgi deńgeıi – 15,75 paıyz. Endigi sheshim qańtardyń sońyna taman jarııalanady.

Bıyl Ulttyq bank bazalyq mól­sher­­lemege qatysty sheshimdi 8 ret ja­rııa ete­di. Onyń tórteýi boljamdy raýnd nátı­je­leriniń negizinde qabyldanady. Bıyl bazalyq mólsherlemege qatysty sheshim­derdiń barlyǵy aptanyń sońǵy kúnderine sáıkes kelip tur. Naqtylap aıtqanda baza­lyq mólsherleme kúntizbesi bylaı qalyp­tastyryldy:

• 19 qańtar; • 12 shilde;
• 23 aqpan; • 29 tamyz;
• 12 sáýir; • 11 qazan;
• 31 mamyr; • 29 qarasha.

Biryńǵaı jıyntyq tólem:

azamattar 2024 jyly ne isteıdi?

Osyǵan deıin bir jyl ishindegi kirisi 4,1 mln teńgeden (1175 AEK) aspaǵan, jeke tulǵalarǵa ǵana qyzmet kórsetken aza­mattar úshin biryńǵaı jıyntyq tólem (BJT) engizilgen bolatyn. BJT 5 jylǵa (2019 jyldan 2023 jylǵa deıin) ýaqytsha engizilgen jáne ony qoldaný kezeńi 2023 jylǵy 31 jeltoqsanda aıaqtalady.

Osyǵan baılanysty, BJT tóleıtin azamattar 2024 jyldan bastap jeke kásipker bolyp, tıisti salyq rejimin tańdaýy tıis. Mundaı azamattar úshin eń qolaılysy «E-Salyq Vusiness» arnaýly mobıldi qosymshasyn paıdalana otyryp júzege asyratyn arnaıy salyq rejimi bolyp sanalady.

Bul rejimniń yńǵaılylyǵy mynada: jeke kásipker retinde tirkeý salyq organdaryna barmaı-aq «E-Salyq Vusiness» arnaýly mobıldi qosymshasy arqyly júrgiziledi. Sonymen qatar mobıldi qosymsha alynǵan kiristerdiń esebin avtomatty túrde júrgizýge múmkindik beredi. Oǵan qosa mobıldi qosymsha arqyly baqylaý-kassa mashınasynyń (BKM) chegin almastyratyn mobıldi qosymsha chegi beriledi, tıisinshe BKM satyp alýdyń qa­jeti bolmaıdy.

Kásipkerge kedergi joq

2024 jyly bıznesti tekserýge ja­rııa­lanǵan moratorıı  sozylmaıtyn boldy. Úkimet basshysy Álıhan Sma­ıylovtyń  aıtýynsha, shaǵyn jáne orta bıznes úshin qolaıly orta qalyptastyrý – basty mindet.

«Biz bıznes qaýymdastyqpen bir­le­sip, kásipkerliktiń damýyna kedergi kel­tiretin shekten tys talaptardy anyq­taý boıynsha úlken jumys atqardyq. Ná­tı­­je­sinde, 10 myńnan astam negizsiz ta­lap­ty anyqtadyq. Búginde onyń 9 my­ńy­­nyń kúshi joıyldy. Qalǵany keler jyl­­dyń basynda Parlamentte tıisti zań qa­byl­danǵannan keıin alynyp tastalady. Táýekelderdi basqarý júıelerin avtomat­tandyrý boıynsha da jumystar júrgizildi. Bul adamı faktordy joıa otyryp, tekserýlerdi josparlaýǵa múmkin­dik beredi. Nátıjesinde, olardyń sany 2 ese qysqarady. Jalpy, zańǵa baǵynatyn ká­sip­kerlerge ákimshilik qysym azaıady. Osy­laısha, moratorıı aıaqtalǵannan keıin el­de jappaı tekserýler bolmaýy kerek. Adal kásipkerlerdiń alańdaýyna esh negiz joq», deıdi.

Qazirgi ýaqytta shaǵyn jáne orta bız­nestiń ekonomıkadaǵy úlesi IJО́-niń 36,5 paıyzyna deıin ósti. Bıyldyń ózinde bul sektorda jumyspen qamtylǵandar sany 500 myńǵa artyp, 4,3 mln adamǵa jetti. О́sý qarqyny shamamen 14 paıyzdy qurady.