Osy oraıda aıtylǵan negizgi úsh baǵytqa toqtalǵym kelip otyr. Birinshiden, elimizdiń órkendeýine jol ashatyn birqatar naqty mindetti sheshý qajet. Sondaı mindettiń biri – aýqymdy ónerkásip jobalaryn júzege asyrý. Bul jobalar iri bıznes ókilderimen, ınstıtýsıonaldy ınvestorlarmen jáne sarapshylarmen birge pysyqtalyp, naqty jumystar jasalynatyn bolady.
Taǵy bir mańyzdy mindet – ınvestısııalardy tartý. Bul mindetti oryndaýǵa jekeshelendirý jáne aktıvterdi qaıtarý naýqandary da septigin tıgizedi. Qomaqty ınvestısııa bolsa, ekonomıka qarqyny údeı túsedi jáne jańa múmkindikter paıda bolady.
Ekinshi, «Qazyna qarajatyna» degen kózqarasymyzdy ózgertip, ony tıimdi, jónimen ári únemdep jumsaýǵa tıispiz. Bul rette memlekettik satyp alý isin jáne memleket pen jeke sektordyń seriktestigin retteıtin jańa zańdar eleýli ról atqarady. Osy qujattar memlekettik satyp alý isiniń ashyq bolýyn da qamtamasyz etedi. Sondaı-aq ekonomıkany damytýǵa qajetti qarajat qoryn qalyptastyrýǵa septigin tıgizedi.
Úshinshiden, óńirlerdiń ózekti ınfraqurylymdyq problemalaryn sheshý jáne tutastaı alǵanda eldiń energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý týraly sóz boldy. Osy saladaǵy túıtkilder bir kúnde aıaqastynan paıda bola qalǵan joq. Onyń bári jyldar boıy qordalanǵan máseleler ekendigi barshaǵa málim. О́ńirlerdegi jylý ortalyqtary men basqa da qural-jabdyqtardyń 80 paıyzy ábden tozǵan. О́tken jyldarda kommýnaldyq sharýashylyqqa salynǵan ınvestısııa bul salanyń qajetin óteýge jetkiliksiz boldy. Búkil Qazaqstandaǵy ınjenerlik ınfraqurylymdy tolyq jańǵyrtý – óte aýqymdy ári kúrdeli mindet. Bul máseleler birtindep sheshilip jatyr.
Álemdegi ekonomıkalyq ahýal bizdiń elge de salqynyn tıgizetini sózsiz. Alaıda kez kelgen qıyndyq jańa múmkindikke jol ashady. Ekonomıkanyń ósimin yntalandyrý sharalary men qurylymdyq reformalar qatar júrýi kerek. Naqtyraq aıtsaq, kásipkerlik pen básekeni damytý, jekemenshikti qorǵaý, ádil sot tóreligi bolýy óte mańyzdy. Sonda ǵana kózdegen maqsattarymyzdyń bárine qol jetkizip, belgilengen merzimde ulttyq ekonomıka kólemin eki ese ulǵaıta alamyz.
Súıindik ALDAShEV,
Senat depýtaty
