Otyz jyl boıy boıymyzǵa úreı men erteńimizge senimsizdik boılatqan batpan derttiń aty atalyp, ony emdeýdiń joldary da aıqyndalǵan. Osylaı ótken ospadar kezeńde ómir súrgen bizdiń bul «aýrýdan» jazylýymyz – oryndalýy qıyn arman kúıinde qalar ma eken dep, oılamaǵan kúnimiz kem edi. Sol jyldar salǵan jaraǵa toly janymyz talaı ádiletsizdik kórip, naqaq kinálanyp, qapaly kúı keshkenimiz ámbege aıan. О́tkenge – salaýat. Endi eńseli erteńimizge senemiz.
«Egemendegi» mańyzdy suhbatty oqı otyryp, Memleket basshysy elimizdiń ishki de, syrtqy da ahýalyn biliktilikpen, elshildikpen, memleketshildikpen álemdik oı-júıe deńgeıinde saraptaǵany aıqyn ańǵarylady. Oǵan qosa, ótkenge ókpe artpaıtyn, alǵa kóbirek alańdaıtyn naǵyz azamat, baýyrmal tulǵa ekeni árbir oı oralymdarynan aına-qatesiz kórinip tur. Saıası názik máselelerge kelgende Prezıdenttiń dıplomatııalyq sarabdaldyǵy aıqyn ańǵarylady. Halyq aıtsa qalt aıtpaıdy. «Batpandap kirgen aýrý mysqaldap shyǵady» degen.
Elimizdiń aldynda áli de kóptegen jónge keltirer, qaıta qarar, ulan-asyr ister bar. Qasym-Jomart Kemeluly bulardy da jaqsy biletini haq. Elimizde talaı jyl qalyptasqan kúrdeli, nemquraıdy ádet qandaryna sińip qalǵan qaısybir sheneýnikter óńin ózgerte qoıǵanmen, ózegine sińgen eski súrleýden aryla qoıýy qıyn. Bul máseleni sheshýdiń tetigin Prezıdent ádilettilik pen jaýapkershilikke tirepti. Bilikti jastarymyzdyń shetelde bilim alyp, jat-jurtta qalýǵa degen nıetteri de sol eskiden kóńil qalǵandyqtan, erteńderine kúdik uıa salǵandyqtan.
Elde satylmaǵany qalmaǵan, «tartyp alynyp», han talapaılanyp, talan-tarajǵa túsken esil rızyq kóp. Jymysqylyǵyn asyrǵan júzden astam sýyq qoldylar ǵana jaryp, bar baılyqqa ıe bolyp qalǵandardyń jaqyndary men jaramsaqtary halyq ıgiligi úshin tyshqaq laǵyn da soıatyndardan emestigin bárimiz de bilemiz. El baılyǵyn eline qaıtarar estilikten múldem adalarǵa nendeı sóz ótedi, olardy qandaı zań kúshi táýbege keltiredi? Oılaı berseń, oı da kóp, ýaıym da jeterlik. Sot júıesinde, prokýratýrada jeń ushynan jalǵasý, sybaılastyq, quqyqtyq kodeksterdegi bir bap pen ekinshi baptyń bir-birine keraǵarlyǵy sııaqty burynǵy bylyqtyń yqpaly áli de bar. Qaısybireýler áli de ádiletti Qazaqstannyń baǵdaryn túsingisi kelmeı, qyryq kesse de kesirtkelik qaýqary barlyǵyn, «tuıaq serperin» tanytyp otyr. Otyz emes-aý, jetpis jyl meńdegen dertti emdeıtin kezeńde turmyz.
Ordaly oılar men ulaǵatty maqsattar ortaǵa tastalǵan ornyqty suhbatqa kóńilim tolyp, masattana qanaǵattanǵan meniń sanamda osyndaı oılar uıalady. Qýsań jetpeıtin, kútip turmaıtyn, uly mártebeli ýaqyt degen uly ólshem bar. Sondyqtan búgingi basshymyzǵa erteńge ádetten asyp, súıekke jetip qalǵan eski dertten jazylyp, saýyǵyp jetýimizge múmkindik berýdi halyqtyń ózi surap otyr. «Halyq qalasa, han túıesin soıady» degen. Bul – jaı sózden góri qaǵıdaǵa laıyqty ustanym. Halqymyz «ádilet!» dep oıandy, endi sony júzege asyrýǵa qoǵam bolyp jumylaıyq!
Tuńǵyshbaı JAMANQULOV,
Qazaqstannyń halyq ártisi
