Tutynýshylyq nesıe qaryzy eki ese ósken

«Qazirgi kezde elimizdiń 8,5 mln turǵyny bankter men mıkronesıe uıymdarynyń aldynda 18 trln teńgege qaryz bolsa, onyń 13 trln teńgesi – tutynýshylyq nesıeler. О́kinishke qaraı, qaryz alýshydan kepildik suralmaıtyn tutynýshylyq nesıe somasy keıingi jylda eki ese ósip ketken. Máselen, 2021 jyldyń 1 qańtarynda azamattarymyzdyń bankter aldyndaǵy bereshegi 5,6 trln teńge bolsa, 2023 jyldyń qarasha aıynda tutynýshylyq nesıe kólemi 13 trln teńgege ulǵaıǵan. Munymen qosa elde ýaqytynda tólenbeı jatqan qaryz kólemi de kóbeıip barady. Qazirgi ýaqytta elimizde 1 trln 600 mlrd teńge qaryzdyń tóleý merzimi 90 kúnnen artyq keshik­tirilgen. Osy qordalanǵan má­se­leni sheshýge eki aıdan soń Parlament qaraýyna usy­ny­latyn jańa zań jobasy múm­kindik beredi degen oıdamyz. Zań jobasynda qaryz alý­shy­lar­dyń quqyǵyn qorǵaý, nesıe júktemesin retteýdi basty nazarǵa aldyq», dedi D.Espaeva.

Jańa zań jobasynda tóleý mer­zimi 90 kúnnen keshik­ti­ril­gen qaryzdar úshin bankter men mıkroqarjy uıymdary aıyp­puldar men syıaqy ústeme­sin qosa almaıtyny anyq kór­se­til­gen. Úsh aı nesıesin tóle­megen azamat qaryzyn jabý úshin qaıta nesıe rásimdeı al­maıdy, kerisinshe, bankpen arada qaryzyn qaıtarý jolyn retteıdi. Osy kezge de­ıin bank­ter 90 kúnnen artyq tólenbegen nesıelerdi qaıtarýdy kol­lektorlyq uıymdarǵa ysyryp salatyn bolsa, endigi jerde oǵan tyıym salynbaqshy. Bankter nesıe alýshynyń qaryz qaıtarý merzimin uzartady nemese paıyzdyq mólsherlemesin azaıtyp, basy artyq aıyppuldar qospaıdy. Jańa zań jobasynda kámelet jasyna jetpegen balalary bar otbasylardy qys kezinde jalǵyz baspanasynan shyǵarýǵa tyıym salynǵan. Taǵy bir ózgeris – bank ombýdsmeniniń quzyreti keńeıedi. Búginde bank ombýdsmeni tólenbeı jatqan ıpotekalyq nesıelerdiń ıeleri­men jumys júrgizip, sotta olar­dyń quqyǵyn qorǵasa, aldaǵy kún­deri tuty­nýshylyq nesıesin tóleı almaı jatqandardyń óti­nish­terin de qabyldaıdy.

Qaryz alýshylardyń qu­qyǵyn qorǵaıtyn zań jobasynda kol­lek­torlyq agent­tik­terdiń jumy­syn retteý qarastyrylǵan. Kol­lek­torlar qaryzyn qaıtara al­maı júrgenderdiń mazasyn beıbereket ala bermeıdi. Taǵy bir ózgeris – nesıe 21 jastan asqandarǵa ǵana beriledi. Tabysy joq adamdarǵa nesıe berilmeıdi, sonyń ishinde tek shákirtaqymen kún kóretin kolledj, JOO stý­dent­teri tuty­nýshylyq nesıe ala almaıdy.

Kezdesýde ekinshi deńgeıli bank fılıaldarynyń basshylary birneshe jyl boıy tólenbeı jat­qan tutynýshylyq nesıelerdi qaıtarýǵa qatysty qabyldanatyn sharalar týraly surady.

Aqtóbe oblysy