Rýhanı baılyq – jan azyǵy
Qazirgi ýaqytta adam balasy materıaldyq jaǵynan esh qıyndyq kórip otyrǵan joq desem, artyq aıtqandyq emes. Biraq, ókinishke qaraı, rýhanı qundylyqtar turǵysynan dál solaı deı almasaq kerek. О́ıtkeni búginde kisilik, bedel tek materıaldyq qundylyqtarmen ólshenetin boldy. Máselen, kimniń qaltasynda aqsha kóp bolsa, sodan asqan pende joq. Áleýmettik jelige sýretin salsa, astyna myńdaǵan laık basylyp, kommentarııler jazylady. Jaryq dúnıeniń qojaıyny naq sol sekildi.
Alaıda bul ómirdiń baqyt kilti tek baılyqta ǵana emes der edim. Adam balasy qansha jerden baı bolsyn, ataǵynan at úrketin, jan dúnıesi qańyrap bos tursa, tynyshsyz kúı keshetini kúmánsiz. Álbette, ár adam óz ómirin qandaı jolmen alyp ótetinin ózi biledi, biraq birjaqty ketýge bolmaıtynyn túısigimen sezinýge tıis. Tek qana baılyq pen mansapty maqsat tutqandar rýhanı jaǵynan ash qalatyny sózsiz. Al rýhanı ash adam – kembaǵal adam.
О́z basym rýhanı baılyqtyń bir salasy din der edim. Sebebi ol adamı qasıetterdi boıtumar ete otyryp, adamnyń minezin jumsartady, qataıyp qalǵan júregin jylytady, ómiriniń ár sátine shúkirshilik qylyp, qanaǵatshyldyq sezim qalyptastyrady. Sondaı-aq adamdarmen jaqsy qarym-qatynasta bolýǵa, úlkenge – izet, kishige – qurmet kórsetýge, ata-anasyna qyzmet etýge, árbir tiri jannyń haqysyn jemeýge, jumysyn adal atqarýǵa úndeıdi.
Osy oraıda ardaqty Paıǵambarymyzdyń hadısin eske túsireıik: «Adam balasynyń eki saı toly maly bolsa da úshinshisin qalap turady. Adam balasynyń qarnyn topyraqtan basqa esh nárse toltyra almaıdy». Budan shyǵatyn qorytyndy bireý-aq: kózińniń tirisinde mansap pen baılyqqa qunyǵa berme. Ol opa bermeıdi. Qanaǵatshyl bol, ıaǵnı barǵa qanaǵat ete bil. О́zińdi múmkindiginshe rýhanı turǵydan baıyt. Hakim Abaı da óz óleńderiniń birinde: «Allanyń ózi de ras, sózi de ras. Ras sóz eshýaqytta jalǵan bolmas. Kóp kitap keldi Alladan, onyń tórti Allany tanytýǵa sóz aıyrmas», deıdi.
Al sózimniń toqeterin aıtar bolsam, jan dúnıemizdi materıaldyq baılyqpen qatar, rýhanı azyqpen de toltyryp otyrýǵa umtylaıyq. Tórt qubylamyz teń bolǵanǵa ne jetsin!
Ánýar KО́ShERBAI
Atyraý oblysy
Básekeli mamannyń bási
Jahandyq ózgerister, almaǵaıyp álem jáne áleýmettik-mádenı transformasııa dáýirinde bilim berý ordalarynyń róli asa mańyzdy. Bul turǵyda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti bilimmen ınnovasııanyń úzdiksiz kózi retinde erekshelenedi.
Jańa mindetter áleminde ýnıversıtettiń «Pedagogıka jáne bilim berý menedjmenti» kafedrasy bolashaq muǵalimderdi dástúrli qundylyqtardy ınnovasııalyq ádistermen ushtastyra otyryp zaman talabyna saı daıyndap, sonymen qatar batyl shyǵarmashylyq sheshimder qabyldaýǵa shabyttandyratyn keńistikpen qamtamasyz etedi. Osy oraıda biregeı baǵdarlama – «Inklıýzıvti bilim berýdi medısınalyq-pedagogıkalyq súıemeldeý» ǵylymı-pedagogıkalyq baǵyttaǵy magıstratýra oqý baǵdarlamasyn aıta ketken jón. Bul baǵdarlama magıstranttardy ınklıýzıvti bilim berýde medısınalyq jáne psıhologııalyq-pedagogıkalyq qoldap otyrý úderisin zańnamalyq-quqyqtyq normalar men halyqaralyq tájirıbe negizinde júrgizýge úıretedi. Sondaı-aq pedagogıkalyq úderisti júıke júıesi aýrýlarymen aýyratyn, kórý, estý, zııatkerlik qabiletteri tómendegen, qımyl-qozǵalysy buzylǵan balalarǵa yńǵaılap uıymdastyrýǵa baýlıdy.
Kafedra tek teorııaǵa ǵana emes, praktıkaǵa da erekshe kóńil bóledi. Dóńgelek ústelder, sheberlik sabaqtary men oqý jobalary, ǵylymı konferensııalar, saıystar – stýdenttik ómirdiń ajyramas bóligi. Baǵdarlama magıstranttarǵa halyqaralyq ortada shyńdalýǵa, dúnıe júzindegi áriptesterimen tájirıbe almasýǵa jáne jahandyq seriktestik ornatýǵa múmkindik jasap otyr. Al kafedrasynyń maqsaty – belsendi azamattyq ustanymy bar, qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin sezinetin azamattardy tárbıeleý.
Perızat JANUZAQOVA,
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń magıstranty
ALMATY
Kýrsta kóp nárse úırendik
О́tken jyly qazanda I.Ábdikárimov atyndaǵy Qyzylorda agrarlyq-tehnıkalyq joǵary kolledji bazasynda «Talap» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamy uıymdastyrǵan «Orta bilimnen keıingi bilim berý pedagogteriniń kásibı quzyrettiligin damytý baǵdarlamasy» kýrsyna qatystyq.
Baǵdarlama pedagogtiń tulǵalyq jáne kásibı erekshelikterine, pedagogıkalyq is-áreket úshin tańdaıtyn tájirıbeleri men ádisterine, eń bastysy, kásibı jáne adamı ustanymyna baǵyttalǵan. Al maqsaty – tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdary pedagogteriniń kásibı quzyrettiligin jetildirý, oqytý qyzmeti men tehnıkalyq jáne kásiptik bilim júıesin jańǵyrtýdyń negizgi baǵyttary boıynsha ınnovasııalyq bilim berý tehnologııalaryn engizý, bilim berý bólimderi mamandarynyń təjirıbelik daǵdylaryn qalyptastyrý jəne damytý.
Baǵdarlamanyń negizgi mindetterine kelsek, oqý baǵdarlamasyn ázirleýde pedagogterdiń kásibı quzyrettiligin arttyrýdy, bilim alýshylardy oqytýda pedagogıkalyq tehnologııalardy qoldaný daǵdylaryn damytýdy, pedagog kadrlardy daıarlaýdy júrgizetin mamandyq boıynsha bilim men oqytý daǵdylaryn, sondaı-aq kásiporyndar/uıymdar bazasynda beıin boıynsha bilim men praktıkalyq daǵdylardy jetildirýdi kózdeıdi.
О́zime kelsem, kýrs barysynda basqa daǵdylarmen qatar, bilim alýshylardyń nátıjege jetýi úshin sabaq barysynda qoldanylatyn qurastyrýshy quraldar men ádis-tásilderdi úırendim. Atap aıtqanda, Learning Apps, Word oll, Padlet, Quizlet jáne taǵy basqalary. Aldaǵy ýaqytta oqyp-úırengenderimniń bárin jumys barysynda paıdalanatyn bolamyn. Tálimgerimiz Roza Abaıdýllaevadan alar tájirıbem de az emes.
Mánshúk TО́LBAEVA,
Smaǵul Ysqaqov atyndaǵy Qurylys jáne bıznes kolledjiniń óndiristik oqytý sheberi
QYZYLORDA
