ÚKIMET “Egemen Qazaqstannyń” aptalyq qosymshasy

ELEKTRONDY JÚIENIŃ EREKShELIGI MOL Qarjy vıse-mınıstri Berik ShOLPANQULOVPEN áńgime Tenderlik satyp alý ádisiniń ornyna búginde elektrondy memlekettik satyp alý engizilgendigi belgili. Jańa júıeniń artyqshylyqtary týraly buryn da gazetimizde jarııalanǵan bolatyn. Sonyń nátıjesinde qyzyǵýshylyq tanytqandar men ony qoldanýshylar sany artyp kele jatqandyǵyn eskere otyryp, elektrondy memlekettik satyp alý týraly taǵy da keńirek aqparat bere ketýdi jón kórdik. Qarjy vıse-mınıstri Berik ShOLPANQULOV tómende osy máseleler jóninde áńgimeleıdi. – Berik Sholpanqululy, alǵashqy suraǵymyz elektrondy memlekettik satyp alýdy engizý ne bergendigine baılanysty bolmaq? – Búginde elektrondy satyp alýǵa qyzyǵýshylyq tanytatyn­dar kóbeıý ústinde, sondaı-aq oǵan qatysýshylar qatary da ýaqyt ótken saıyn artyp keledi. Osy oraıda jańa satyp alý júıesi qandaı paıda ákeldi nemese ne berdi degenge kelsek, til ushyna al­dymen oralatyn jaýap – mem­lekettik satyp alý rásimderin ońaı­latýdyń arqasynda oǵan qa­tysýshylar úshin ákimshilik tos­qaýyldardyń aıtarlyqtaı kemi­gen­digi. Al memlekettik satyp alý týraly zańnama normalarynyń jemqorlyq jasaýǵa jol ashatyn, oǵan beıim jaqtary meılinshe azaıtyldy. Mysaly, jańa “Mem­lekettik satyp alý týraly” zańy­na sáıkes bıylǵy jyldan bastap baǵa usynystaryn suratý tásili­men júzege asyrylatyn satyp alýlardy elektrondy pishimge mindetti kóshirý kózdelgen. Bul rette zańmen baǵa usynystaryn suratý tásilimen taýarlardy, ju­mystardy, kórsetiletin qyzmet­terdi satyp alǵan, satyp alýdy veb-portal arqyly júzege asyr­ǵan jaǵdaıda shekti baǵa usynys­tary (400 AEK) alyp tastalady. Taǵy bir paıdasy – zamanaýı aqparattyq tehnologııalardy paıdalaný nátıjesinde qaǵazbas­ty­lyqty azaıtyp, memlekettik bıýdjettiń qarjysyn eleýli túrde únemdeýge qol jetip otyrǵan­dyǵyn basa atap ótkim keledi. – Memlekettik satyp alý týraly sońǵy aqparattardy qaıdan alýǵa bolady? Sońǵy tapsyrystar málimeti men satyp alý, basqasha aıtsaq, qalaı júrgiziledi? – Bul úshin bizde arnaıy veb-portal uıymdastyrylǵan bolatyn. Saıttyń tolyq ataýy – www.goszakup.gov.kz. Bul veb-portaldy Qarjy mınıstrliginiń tapsyrmasy boıynsha “Zerde” hol­dıngine kiretin Elektrondy kom­mersııa ortalyǵy ázirlep shyqty. 2008 jyldyń sáýirinde tájirıbelik paıdalanýǵa engizilip, jańa aqpa­rat­tyq júıede tapsyrys berýshiler men ónim óndirýshiler, ónim jetki­zýshilerdiń muqtajdaryn biriktirýge beıimdelgen “Elektrondy úkimet­tiń” jalpy túp qazyǵynyń ajyra­mas bóligi bolyp tabylady. Veb-por­tal “bir tereze” qaǵıdaty boıyn­sha iske asyrylady. Munda birinshiden, tapsyrys berýshiler aldaǵy satyp alýlar týraly ha­barlandyrýlardy, jyldyq jospar­lardy jáne ótkizilgen memlekettik satyp alýdyń qorytyndylaryn or­nalastyrsa, ekinshi jaǵynan, áleýet­ti ónim berýshilerge búkil elimizde bolatyn aldaǵy satyp alýlar boıynsha barynsha tolyq aqparatty alýǵa, kez kelgen sátte qatysý úshin ótinish berýge, qajet bolǵan jaǵdaı­da, memlekettik satyp alý ótkizil­gen­nen keıin olardyń qorytyndylaryn kórýge múmkindik beredi. Júıede ótkizile­tin is-qımyldardyń qaýip­sizdigi men aıqyndyǵy elektrondy-sandyq qol qoıýdy paıdalaný arqyly qam­tamasyz etildi. Saıt qoldanýshy­synda osyndaı qol qoıý bolǵan jaǵ­daıda júıe ony avto­matty túrde tanıdy jáne olarǵa jańa satyp alýlarǵa qoljetimdilik beredi. Bul fýnksııa Ulttyq rastaý ortalyǵymen birigý arqyly iske asyrylǵan. – Veb-portal týraly jetkilikti túsindirip óttińiz. Al endi ony qoldanýshylardyń kórsetkishi týraly ne aıtar edińiz? – Búgingi tańda portal eń kóp qoldanylatyn qazaqstandyq ınternet-resýrstardyń birine aınalyp otyr. Onda 2010 jyldyń 16 naýryzyndaǵy kórsetkishke júginsek 48 160 adam, ıaǵnı qatysýshy tirkelgen kórinedi. Onyń 19 955-i ónim berýshi bolyp otyr. – Berik Sholpanqululy, veb-portaldy paıdalanýdy kópshilik bile bermesi anyq. Nemese elektrondy memlekettik satyp alýdy túsinbeı júrgenderge úıretý jumystary júrgizile me? Túsindirý jumysta­rymen tanystyryp ótseńiz. – Durys aıtasyz. Keıbir yn­taly, áleýetti tapsyrys berýshiler nemese ónim óndirýshiler, jetkizý­shiler arasynda qalaı tirkelýdi bilmeıtinder bolmaıdy emes, kezdesip jatady. Ásirese, jergilikti jerlerde, aýdandarda ondaılar kóbirek. Qarjy mınıstrligi satyp alýdyń jańa júıesin engizý bary­synda bastan-aıaq, turaqty túrde óńirlerge shyǵyp túsindirý jumys­tary men semınarlar ótkizip kele jatyr. Oǵan qosa memlekettik sa­typ alý veb-portalyndaǵy barlyq qoldanýshylar Internet jelisi arqyly qatysýshylardy qalaı tirkeý jónindegi nusqaýlyqtarmen, memlekettik satyp alýdy júzege asyrý barysyndaǵy ónim jetkizý­shiler men uıymdastyrýshylardyń jumystarymen tanysa alady. Veb-portaldyń jemisti jumys jasaýy úshin jáne onyń yńǵaılylyǵyn odan ári arttyrý maqsatynda tehnıkalyq qoldaý qyzmeti ashyl­dy. Portal qoldanýshylary ol ar­qyly tańǵy 09:00-den bastap kesh­ki 19:00-ge deıin ózderin qyzyq­tyrǵan suraqtarǵa jaýap ala alady. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Venera TÚGELBAI. INDÝSTRIIаLANDYRÝDYŃ ÚDEMELI ÚLGISI Qoǵam damýynyń erteńin aıqyndaǵan Elbasynyń bıylǵy Joldaýyndaǵy “2020 Stra­tegııa­lyq jospary – kóshbasshylyqqa qazaqstandyq jol” baǵytymen óńirde júzege asyrylatyn “Bız­nestiń jol kartasy” baǵdar­lamasymen eldi ındýstrııalan­dyrýdaǵy jumys júıelengen. Atalǵan sala boıynsha oblysta jalpy somasy 60,3 mlrd. teńgelik 14 ınvestısııalyq joba qolǵa alynsa, onyń 303 mlrd. teńge bolatyn 2 jobasy respýblıkalyq ındýstrııalandyrý kartasy arqyly júzege asyrylmaqshy. Al, óńirdi ındýstrııalandyrý kar­tasyna 12 ınvestısııalyq joba qosylyp, jobalardy iske asyrýǵa 57,0 mlrd. teńge qarajat jum­salatyndyǵy aıqyndalypty. Údemeli ındýstrııalandyrý jáne ınfraqurylymdy damytý ese­binen ekonomıkanyń turaqty ósýine qol jetkizý maqsatyndaǵy údemeli damý baǵytyndaǵy jobalardyń altaýy bıylǵy jartyjyldyqta tolyqqandy iske asyrylýy tıis. Demek, aǵymdaǵy jyly paıdalanylatyn jobalar tizimine jalpy quny 15,3 mlrd. teńge bolatyn segiz joba engizilse, ótken merzimde atalǵan jobalarǵa tıisti qarjynyń 8,4 mlrd. teńgesi ıgerilip, belgilengen merzimdegi qolǵa alynǵan jumystardyń tııanaǵy keltirilgenin aıtýǵa bolady. Jumys aýqymy tıimdi jal­ǵasqan jaǵdaıda birinshi shildege deıin alty joba tolyqqandy el ıgiligine usynylmaqshy. Olardyń qatarynda Almaty shaharynyń aınalasynda azyq-túlik beldeýin qurýǵa qatysty Tekelidegi kólemi 3,65 gektar “Green House – Zelenyı dom” jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń jylyjaı qurylysy bar. Munda qurylys júrgizý men qurastyrý jumystary aıaqtalyp, qajetti jabdyqtar tolyq jetkizilip, jumysty bastaý úshin bári daıyn. Osyǵan qo­symsha maıburshaqtan maı shyǵaratyn zaýytty paıdalanýǵa berý baǵytyndaǵy sońǵy jumystar aıaqtalyp, Balpyq bı kentindegi óndiris iske qosylyp, alǵashqy ónim tutynýshyǵa jol tartty. Al, sút ónimderi óndirisin iske qosý jumystary tolyq bitip, jumys­shylar sońǵy synaqtan ótkizý, tutynýshyny ekologııalyq jaǵy­nan taza sút ónimderimen qam­tama­syz etý jaqyn kúnderi jal­ǵasty­rylmaqshy. Jumysshylar arnaıy daıyndyqtan ótip, zaýyt ónimine degen suranysty qana­ǵattandyrýǵa kúsh-múmkindikti jumyldyrý úshin qarbalas tirlik keshýde. El ıgiligine usynylatyn jo­balardyń  qatarynda Jambyl aýdany, Qopa stansasyndaǵy ta­bıǵı tastardy óńdeıtin “TASKOM KZ” zaýyt qurylysy bar. Nysan tehnıkalyq jaǵynan sa­ýatty ja­salyp, jumysyn bas­taý­ǵa ázirligin kórsetse, munda shıkizat kózi jetkilikti. Atalǵan jo­ba­lardaǵy qu­rylys ǵı­ma­rat­tarynyń aı­­na­lasyn kóriktendirý, abat­tan­dyrý jumystary da jal­ǵas­tyrylýda. Jetisý jerindegi ekonomıkalyq damýǵa ózindik úlesi bar Eńbek­shiqazaq aýdanyndaǵy ınfýzıondy eritindilerge arnalǵan bir rettik júıe óndirisindegi qurastyrý jumystary támamdalsa, Qaratal ózenindegi sý elektr stansasynyń qurylysy shilde aıynda tá­mamdalyp, tutynýshy ıgiligine usynýǵa kúsh-múmkindik jumyl­dyrylǵan. О́ńirdiń ekonomıkalyq damýynda erekshe orny bar atalǵan jobalar  boıynsha júzdegen jumys oryndary ashylyp, halyqtyń áleýmettik-turmystyq jaǵdaıyna oń yqpal etetindigimen erekshe­lenetinin aıtqan jón. Qundy jobalardyń qatary munymen shektelmeı, Talǵar aý­danynda “IýSKO Logıstıks In­terneshnl” kóp salaly logıs­tıkalyq kesheni men “Ilno Grýpp” ıilgen bolat profılder óndirisi zaýyttaryn ekinshi jartyjyldyqta paıdalanýǵa berý úshin jumys jalǵasyp, qural-jabdyqtarmen qamtý jaıy da qatar atqarylýda. Halyqty jumyspen qamtý men áleýmettik jaǵdaılaryn jaqsartý maqsatyndaǵy respýblıkalyq ındýstrııalandyrý kartasy aý­qymynda 8 iri ınvestısııalyq jobany júzege asyrýda da josparly jumystar jalǵasyn taýyp keledi. Onyń tórteýi birer jyl buryn bastalsa, qazirgi kezde “Qorǵas” shekara mańy halyq­aralyq yntymaqtastyq ortalyǵy, Balqash aýdanyndaǵy “О́tes Bıo Azııa” jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń mal bordaqylaý alańy men Qorǵas-Jetigen temir jol jelisin aıtýǵa bolady. Ekonomıkany ártaraptandyrý baǵytyndaǵy Balqash jylý, Moı­naq sý elektr stansalary men Almaty-Qorǵas avtojoly, “Alma” 500 kV qosalqy stansa jumystary  eńbek ónimdiligi men el ekonomı­kasynyń keshendi da­mýyndaǵy mańyzdy nysandar ekeni daýsyz. Balqash jylý elektr stansasynyń qurylysy bıyl bastalatynyn eskersek, Jetisý jerindegi ındýstrııalandyrý kartasyndaǵy mańyzdy baǵyt­tardyń tıimdiligin kórýge bolady. Atalǵan nysandar boıynsha jobalardyń oryndalýy turaqty baqylaýǵa alynyp, jurtshylyq oǵan senimmen qaraýda. Demek, “Jol kartasy” baǵdar­lamasy eldiń ındýstrııalyq da­mýyna jańa múmkindikter týǵyzyp otyrǵanyn kóremiz. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.