Qoǵam • 28 Qańtar, 2024

«Qyzyqty onomastıka»

342 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń IT mamandary qazaq tiliniń qoldanys aıasyn keńeıtý maqsatynda túrli jobalar jasap júr. Sonyń biri – «Qyzyqty onomastıka» mobıldi qosymshasy.

«Qyzyqty onomastıka»

Foto: kaz.inform.kz

Onomastıka ejelgi grek tilinen aýdarǵanda «at qoıý óneri» degendi bildiredi. Bul ónim qoldanýshy­larǵa adam esiminiń, geografııalyq nysandardyń, janýarlar men qus ataýlarynyń maǵynasy men shyǵý tegin qazaq tilinde usynady.

Sıfrlyq ónimniń basty erek­sheligi – 800-den astam jeke ataýdy biriktirýinde. Olar 100-ge jýyq semantıkalyq belgiler boıynsha top­tastyrylǵan. Qosymshada jańa týǵan náreste esimin tańdaý jáne óz esiminiń maǵynasyn bilý múm­kin­digi bar. Qýantarlyǵy, paıdalanýshy­lar qosymshada joq esimderdi maǵy­na­symen birge ózderi engize alady. Atal­ǵan baǵdarlamanyń basty maqsaty – qazaq tilindegi IT resýrstardy keńeıtý.

– Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev memlekettik tilde sıfrlyq ónimderdi arttyrýdyń mańyzdyly­ǵyn atap ótti. Biz kópshilikke yńǵaı­ly «Qyzyqty onomastıka» mobıldi qosymshasyn iske qostyq. 1,5 jyl boıy tabandy eńbek ettik. Sonyń nátıjesinde kóptegen zertteý júr­gizildi. Bul jobamyz esimderdiń shy­ǵý tegi men etımologııasyn bilýge múm­kindik beredi. Eger esimińiz birneshe sózden tursa, olardyń árqaısysynyń jeke maǵynasyn taba alasyz. Son­daı-aq sıfrlyq platformada paıda­lanýshylarǵa yńǵaıly bolýy úshin alfavıt boıynsha suryptaý da bar. Izdeý tarıhy saqtalady ári tańdaǵan esimderdi bólek saqtaýǵa bolady, – dedi joba jetekshisi, ýnıversıtettiń Sıfrlyq damý jáne qashyqtan oqytý departamentiniń dırektory Gúlmıra Bekmanova.

Sıfrlyq platformada yńǵaıly baǵyt-baǵdar men jyldam izdeý júıesi bar. Mobıldi qosymsha qazir Android platformasynda qoljetimdi. Otandyq ǵalymdardyń qazaq tiliniń aıasyn keńeıtip jatqany kóńil qýantady.

 

Erkenaz QORDABAI,

L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ stýdenti 

Sońǵy jańalyqtar