Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev azamattardyń eńbek quqyǵyn qorǵaýdy nazarǵa alyp otyr. Osyǵan oraı Atyraý oblystyq prokýratýrasynyń alqa otyrysynda eńbek zańnamasynyń saqtalýy, eńbek qatynastary salasynda týyndaǵan daýlardy boldyrmaý máselesi talqylandy. Oǵan oblys ákimi Serik Shápkenov, qala jáne aýdandardyń prokýrorlary, óńirdegi iri munaı kompanııalarynyń birinshi basshylary qatysty.
Oblys prokýrory Baýyrjan Jumaqanovtyń deregine súıensek, prokýratýranyń qadaǵalaý jumystary nátıjesinde keıingi 20-ǵa jýyq kásiporyn ákimshilik jaýaptylyqqa tartylǵan. Kásiporyndarda jumys isteıtin 1 myńnan asa jumysshynyń quqyǵy qorǵalyp, 586 mln teńge jalaqysy óndirildi.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýynda azamattardyń eńbek quqyǵyn qorǵaýdy qatań qadaǵalaý tapsyryldy. Osyǵan oraı Bas prokýrordyń tapsyrmasymen birqatar is-shara atqaryldy. Máselen, «Gold Construction», «Vest Dala», «KMG-Sekıýrıtı» jáne basqa da mekemelerde eńbek qaýipsizdigi buzylyp, jalaqy ýaqtyly tólenbegen. Eńbekaqy mólsherin arttyrý, turǵyndardy jumyspen qamtý salasynda oryn alǵan osyndaı quqyq buzýshylyqtar joıyldy. Biliktilik talaby men laýazymy sáıkes emes 200-den asa shetel jumysshysynyń ruqsaty keri qaıtaryldy. Al zańsyz eńbek qyzmetin júzege asyrǵan 18 sheteldik el aýmaǵynan deportasııalaý arqyly shyǵaryldy», deıdi B.Jumaqanov.
Onyń aıtýynsha, prokýratýra qyzmetkerleri Memleket basshysynyń tapsyrmasyna oraı azamattardyń quqyǵyn qorǵaýdy jalǵastyra beredi. Osy oraıda prokýrorlardyń azamattardy qabyldaý tıimdiligi artyp otyr. Burnaǵy jyldyń 6 aıymen salystyrǵanda, byltyrǵy sáıkes kezeńde jeke qabyldaýǵa jazylǵan adamdardyń sany 4,5%-ǵa ósken. О́tken jyldyń alǵashqy 6 aıynda 58 myńnan asa azamattyń, onyń ishinde 18 myń balanyń, 4,2 myń kásipkerdiń quqyǵy qorǵalǵan. Prokýrorlyq den qoıý sharalarymen memleketke 489 mln teńge zalal ótelip, 6,1 mlrd teńgeniń múlki qaıtarylypty.
Byltyr Jylyoı aýdanynyń prokýratýrasy jumysshylardyń eńbek quqyǵyn buzý deregin anyqtady. Onyń ishinde «Batys Teh Invest» JShS-nyń jumysshylaryna eńbekaqyny tólemeý, sondaı-aq «JylyoıSý» MKK men «InterTasko» JShS-nyń «Teńiz» ken ornyndaǵy jumysshylaryna zeınetaqy men áleýmettik tólemder aýdarylmaı kelgen. Prokýrorlyq qadaǵalaý aktileri negizinde Jylyoı aýdanyndaǵy 180 jumysshyǵa 32 mln teńge eńbekaqy bereshegi óteldi. Al 744 jumysshyǵa 48 mln teńge kóleminde zeınetaqy jáne ózge de áleýmettik tólemder óndirilgen.
«Qadaǵalaý organy qyzmetiniń aldaǵy ýaqytta atqarar jumysynyń basym baǵyttary aıqyndaldy. Onyń ishinde azamattardyń, kámeletke tolmaǵandardyń, ásirese ana men balanyń, kásipkerlerdiń konstıtýsııalyq quqyqtaryn, memleket múddesin qorǵaý, zańsyz shyǵarylǵan aktıvterdi qaıtarý sekildi mindetter bar. Sondaı-aq atmosferalyq aýa men aýyzsýdyń sapasyn qamtamasyz etý, sybaılas jemqorlyqqa, esirtkiniń zańsyz aınalymyna qarsy kúreske erekshe nazar aýdarylady», deıdi B.Jumaqanov.
Atyraý oblysynyń ákimi S.Shápkenovtiń aıtýynsha, azamattardyń eńbek quqyqtaryn qorǵaý basty nazarǵa alynyp otyr. О́ıtkeni memlekettiń basty ustanymy – adamnyń quqyǵyn qorǵaý, zań ústemdigin saqtaý. Ár adam quqyǵy men atqarǵan jumysyna saı jalaqysyn merziminde alýy kerek. Osy oraıda kásiporyndar basshylary tarapynan jumysshylarǵa qolaıly jaǵdaı jasalyp, áleýmettik ahýalyna kóńil aýdarylǵany jón.
Al Atyraý oblystyq memlekettik eńbek ınspeksııasy basqarmasy baspasóz qyzmetiniń málimetine qaraǵanda, ótken jyly jumysshylardan 2 456 shaǵym túsken. Memlekettik eńbek ınspektorlary 2 158 shaǵymdy qaraǵan.
«Basqarma qyzmetkerlerine birneshe mindet júktelip otyr. Birinshiden, eńbek zańnamasynyń saqtalýyna memlekettik baqylaýdy qamtamasyz etý kózdelgen. Ekinshiden, jumysshylardyń quqyqtary men bostandyqtarynyń saqtalýyn, onyń ishinde qaýipsiz eńbekpen qamtamasyz etý qatań qadaǵalanady. Úshinshiden, jumysshylar men jumys berýshilerdiń eńbek zańnamasy boıynsha aryz-shaǵymdary qaralady. О́tken jyly basqarmada 2 456 ótinish tirkeldi. Memlekettik eńbek ınspektorlarymen 2 158 ótinish qaraldy. Eńbek ınspektorlary shaǵymdarǵa baılanysty jáne profılaktıkalyq baqylaý negizinde 330 tekserý júrgizdi. Onyń qorytyndysymen eńbek zańnamasyn buzýdyń 367 deregi anyqtaldy. Zańsyzdyqtardy joıý úshin 153 uıǵarym engizilip, 127 ákimshilik hattama toltyryldy. Zań talabyn buzǵandarǵa 17,4 mln teńge aıyppul salynyp, 15,4 mln teńge óndirildi», dep habarlady basqarmanyń baspasóz qyzmeti.
Jospardan tys tekserýiniń biri medısınalyq mekemege júrgizilgen. Memlekettik eńbek ınspektorlary 38 jumysshynyń quqyǵy buzylǵanyn anyqtady. Zańsyzdyq joıylyp, byltyrǵy qańtar-qarasha aıynda qyzmetkerlerge 27,6 mln teńge ótemaqy tolyq óndirilgen.
Atyraý oblysy
