Iskerlik baılanys artady

Jalpy, ınvestısııa tartý isinde «bıýrokratııaǵa múlde jol joq – barynsha naqty is-áre­ket» qaǵıdaty basshylyqqa alynýy qajet. Búgingi tańda Úk­i­met aldynda 2029 jylǵa qa­raı ekonomıka kólemin 450 mlrd dollarǵa deıin, ıaǵnı 2 esege deıin ulǵaıtý jóninde mindet tur. Bul kórsetkishke qol jetkizý úshin elge keminde 150 mlrd dollar sheteldik ınvestısııa tartý qajet. Osy oraıda ınvestısııa tartý boıynsha júktelgen mindetterdi júzege asyrý boıynsha Túrkistan oblysynda qolǵa alynǵan jumystar jóninde aıta ketelik. Oblysta ótken jyly ınvestısııa kólemi 972 mlrd teńge bolyp, aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 26,1%-ǵa ósken. Bul kórsetkish boıynsha oblys respýblıkada úshinshi orynǵa shyqty. Jalpy, ınvestısııanyń 66,8%-yn quraıtyn jeke ınves­tısııalar 1,5 ese artyp, 649,6 mlrd teńgege jetti.

Jýyr­da oblys ákimi Darhan Satybal­dy­nyń tóraǵalyǵymen óńirlik ınvestısııalyq shtabtyń bıylǵy alǵashqy otyrysynda 20-dan astam jobanyń júzege asyrylý barysy talqylanǵan bolatyn. Búginde oblysta «Saýts oıl» kompanııasy óńdeý ónerkásibi jáne energetıka salasynda 5 iri ınves­tısııalyq jobany jú­zege asyrýda. Ordabasy aýda­nyn­daǵy munaı óńdeý zaýyty qurylysynyń birinshi kezeńi aıaqtalǵan. Ekinshi kezeńi kelesi jyly aıaqtalyp, 650 jumys orny ashylmaq. Memleket tarapynan qoldaý bar. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Italııaǵa jumys sapary barysynda eki el arasynda mańyzdy kelisimder jasaldy. Solardyń biri – Túrkistan oblysy Sozaq aýdanynda kúkirt qyshqylyn óndiretin zaýyt salý jobasy. «Qazaqstan-Italııa» ınvestısııalyq dóńgelek ústeli aıaqtalǵan soń, Memleket basshy­sy­nyń qatysýymen birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıý rásimi ótti. «Samuryq-Qazyna» AQ men Balestra kompanııasy arasynda Sozaq aýdanynyń Taı­­qońyr aýylynda jyldyq qýaty 800 myń tonna bolatyn kúkirt qyshqyly zaýytyn salý jobasynyń sharttary men merzimin aıqyndaıtyn kelisim ja­saldy. Búginde «Qaz­atom­óner­ká­sip UAK» AQ óz ınvestısııa­sy esebinen Sozaq aýdanynda kúkirt qyshqylyn óndiretin zaýyt qurylysyn salý jumysyn bastady. Arnaıy jer bólinip, sáýlettik-josparlaý tapsyrmasy ázirlengen. Atalǵan jobanyń quny – 100 mlrd teńge. Zaýyt ashylǵan soń 274 adam jumyspen qamtylady.

Saıram aýdanynda «Mal bır­jasy» jobasyn júzege asyrý jumystary bastalady. Bul joba «Nurym Group» kompanııa­sy tarapynan aýstralııalyq úlgide jasalmaq. Kásipker Syrym Ertaevtyń aıtýynsha, jańa jobada mal bazarynyń qurylymyn túzýde satýshylar men tórt túliktiń, saýda jasaýshylardyń qaýipsizdigine erekshe nazar aýdarylmaq. Onda saýdaǵa ákelingen maldy yń­ǵaı­lastyrýda zamanaýı teh­­nologııalar qoldanylady. Sony­men qatar maldarǵa arnal­ǵan arnaıy oryndarda olardyń jemshóbi men sýynyń ýaqtyly berilýine jaǵdaı jasalǵan. Eń bastysy, mal bırjasynda taza­lyq­tyń talapqa saı bolýy qa­tań qadaǵalanady. Qazirgi tańda jobanyń smetalyq qujat­ta­masy aýstralııalyq mamandarmen birge ázirlenip jatyr. Almaty – Samara tas jolynyń boıynda mal bazaryn salý úshin 40 gektar jer ýchaskeleri anyqtaldy. Sondaı-aq Kentaý qalasyndaǵy «Kentaý ba­ıytý fabrıkasyn» qaıta jańartý jáne qaldyqtardy qaı­ta óńdeý óndirisin iske qosý, Shar­dara aýda­­nynda júgeri dánderin tereń óńdeý zaýytyn salý, Báıdibek aýdanyndaǵy travertındi árleý tastaryn óńdeý jobalaryn jú­ze­ge asyrý boıynsha da naqty jumystar júrgizilip jatyr. Saýran aýdanynda ýkraınalyq «UBC BG» JShS tońazytqysh jab­dyq­taryn shyǵaratyn zaýyt salmaq. Jýyrda Saýran aýdanyna qarasty Oranǵaı aýyl­dyq okrý­ginde 5 myń bas mal­ǵa arnal­ǵan bordaqylaý alańy iske qosyldy. Kooperatıv jylyna 4 myń tonna et daıyndaýǵa qaýqarly. Sharýa qojalyq tóra­ǵasy A.Rysqulovtyń aı­týyn­sha, mal bordaqylaý alańy – 1,7 gektar, joba quny –1,5 mlrd teńge. Búginde alańda 20-25 adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Sondaı-aq Saýran aýdanynda «Jandos» teri óńdeý kásiporynnyń qazyǵy qaǵyldy. Aýdan ortalyǵynda salynatyn kásiporynnyń joba quny – 1 mlrd teńge. Ol 30 gektar jerge ornalasqan. Joba qýaty – jylyna 100 myń dana teri óńdeý, 50 adam jumyspen qamty­la­dy. Atalǵan nysan kúzde paı­dalanýǵa beriledi.

Polshalyq kásipkerler de oblys naryǵyn ıgerýde qyzy­ǵý­shy­lyq tanytyp otyr. «Stasin» kompanııasy óńirde kúrketaýyq fermasyn, et kombınatyn ashýǵa daıyn. Sondaı-aq tuqy balyǵyn ósirý boıynsha jańa jobalar usyndy. О́nim jergilikti jáne Eýropa naryǵyna shyǵady. Kompanııanyń negizin qalaýshy Kshıshtof Borkovskı oblys ákimimen kezdesýde «Stasin» ıe­ligindegi kúrketaýyq fer­ma­lary, et kombınattary men qus fabrıkalary álemniń 20-dan asa eline et eksporttaıtynyn aıtyp ótti. Al oblys áki­mi óńirdiń ınvestısııalyq múm­kindikterimen tanystyrdy. «Oblysta arnaıy ekonomıkalyq aımaq, ındýstrıaldy aımaqtar bar. Onda kásipkerlerdiń jobalaryn qabyldaýǵa múmkindik mol. Infraqurylym jáne ózge de máseleler boıynsha qoldaý kórsetiledi. Qazyǵurt pen Saıram aýdanynda bıznes bastaýǵa bolady. Ol úshin memleket tarapynan jan-jaqty qoldaý kórsetiledi», dedi D.Satybaldy. Sondaı-aq oblys ákimi Qytaı Halyq Res­pýblıkasynyń «China Gez­houba Group Overseas Invest­ment Co., Ltd.» kompanııasy bas dırek­torynyń orynbasary Ma Iıngınmen kezdesip, 2 kún jáne 2 jel elektr stansalaryn salý máselesin talqylady. Kompanııa óńirde jalpy qýaty 1 GVt-dan asa kún jáne jel elektr stansalaryn salý boıynsha nıet bildirgen bolatyn. Oblys ákimdigi ol usy­nys­ty jan-jaqty qarap, zerdelegen. Bul aýqymdy joba bolǵandyqtan, Úkimetke, energetıka salasyna jaýapty mı­nıstrlikke tıisti hattar jol­daǵan. Iаǵnı jobanyń júzege asýyna múddeli. Kezdesýde jobany iske asyrýdyń alǵashqy qadamy retinde arnaıy memorandým jasaldy. Atalǵan kompanııa oblys aýmaǵynda jalpy qýaty 1,3 GVt kún jáne jel ener­getıkasy nysandary bo­ıynsha 4 jobany júzege asyrýǵa nıet bildirip otyr. Atap aıtsaq, Saýran aýda­ny­nyń Ibaata aýy­lyn­da qýaty 240 MVt, Sozaq aýdanynyń Sholaqqorǵan aýy­lynda qýaty 300 MVt kún elektr stansalaryn, Báıdibek aýdanynyń Júzimdik aýylynda qýaty 300 MVt, Túl­kibas aýdanynyń Shaqpaq baba aýylynda qýaty 500 MVt jel elektr stansalaryn salý jo­balary júzege asyrylady. Elektr energııasyn óndiretin 4 nysandy paıdalaný jylyna 4 mln tonna kómirqyshqyl ga­zy­nyń shyǵaryndylaryn azaı­tý­ǵa jáne 900 mln tekshe metr gazdy únem­deý­ge múmkindik beredi. Jalpy, ınvestor 1,5 mlrd dollar kóleminde ınvestısııa salady dep josparlanǵan. Investormen ortaq kelisim jasalyp jumys bastalsa, elektr stansalarynyń birinshisi 2025 jyly, al sońǵysy 2028 jyly paıdalanýǵa berilmek.

Túrkistan oblysy