Sýrette: ortada jazýshy S.Myńjasarova jáne aýdan ákimi K.Abdýllın. 1994 jyl, jeltoqsan aıy.
Sol tusta aqtóbelik ólketanýshy Jumabaı Asarbaev osydan týra qyryq jyl buryn Almaty qalasynda Sara Myńjasarovamen bir dastarqanda dámdes bolǵanyn, sol otyrysta Ábish Kekilbaev, Farıza Ońǵarsynova, Márııam Qaraqonaqova syndy qazaq ádebıetiniń kórnekti ókilderi Sara apamyzdy keremet syılaıtyndyǵyn kórgenin bizge baıandap bergen edi.
Sara Rahmanqyzynyń janynda júrip, jazýshylyq sheberligin ózine úlgi tutqandardyń biri – búginde Almaty qalasynda turatyn Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, jazýshy Maǵıra Qojahmetova.
– Sara Myńjasarova – Orta Azııa elderinde tuńǵysh roman jazǵan áıel qalamger. Men onymen shyǵarmashylyq jolda tanysyp, ómiriniń sońǵy kúnderine deıin jaqyn aralastym. Ol týraly respýblıkalyq gazetterge jarııalaǵan «Qazaqtyń tuńǵysh romanıst qyzy», «Sara apany saǵyný» syndy maqalalarym da bar. Sara apamyz – qalam júgimen qatar, talaıyna jazylǵan taǵdyr júgin de qosa arqalaı alǵan rýhy myqty jan. Súıikti jary Muqysh aǵamyz tym erte kóz jumdy, jalǵyz uly Ospanynan aıyryldy. Osydan keıin uzaq ýaqyt qalam ustaı almaı, shyǵarmashylyqtan alshaqtaǵan da kezderi boldy. Bar meıirimin tókken jalǵyz qyzy Qarlyǵashy búginde Kanadada turady. Ol jaqta Sara apamyzdyń úlken úmit kútken, ǵylym jolyn qýǵan, professor nemeresi Saltanat bar. Artynda osyndaı iz qalǵanyna táýbe deımiz. Sara apamyz kózi tirisinde Ǵabıt Músirepov, Zeınolla Serikqalıev, Seıfolla Ospanov syndy belgili tulǵalarmen jaqyn aralasty. Sara Myńjasarovanyń esimin qalaı ulyqtasaq ta jarasady, esimin bıikterden kórsete alsaq, eldigimizdiń belgisi, – dep tebirengen-di Maǵıra Dáýletbekqyzy.
Sara apanyń 100 jyldyǵyna oraı jaqynda Shalqar aýdandyq ortalyq kitaphanasynyń kovorkıng zalynda «О́z dáýiriniń tamyrshysy» atty ádebı kesh ótti. Osy sharaǵa jazýshynyń týǵan jeri Kishiqum aýyldyq okrýginen arnaıy kelip qatysqan, ardager ustaz, Bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri Aqqaıyr Orazbaev ortaǵa salǵan estelikter oqyrman qaýymnyń kóńilinen shyqty. Ardager ustaz aıtqan áńgimeniń ózegi mynada boldy.
1994 jyldyń 7-10 jeltoqsan kúnderi aralyǵynda Sara Myńjasarovanyń mereıli 70 jasqa tolýyna oraı týǵan ólkesi – Kishiqum aýyldyq okrýginiń ortalyǵyndaǵy Toǵyz orta mektebinde úlken is-shara uıymdastyrylady. Aqqaıyr aǵamyz ol kezde atalǵan mektep dırektorynyń tárbıe isi jónindegi orynbasary eken. Sara Rahmanqyzy týǵan jerine ózimen birge qyzy Qarlyǵashty, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń sol kezdegi ekinshi hatshysy Beıbit Qoıshybaevty, tanymal aqyn Seıfolla Ospanovty ertip keledi. Keleli kezdesýge jergilikti jerden Shalqar aýdanynyń sol kezdegi ákimi Keńes Abdýllın, orynbasary Qudash Bekbergenov, Toǵyz selolyq okrýginiń ákimi Altynbaı Orynbaev, jerles satırık-jazýshy Tórejan Mándibaı, aýdandyq «Shalqar» gazetiniń redaktory Muqambetálı Esmaǵanbetov, jergilikti ákimshiliktiń til bóliminiń meńgerýshisi Janǵabyl Qabaqbaev jáne aýyl turǵyndary qatysady.
– Men ol kezde 40 jasta edim. Sol kezdesýde mektebimizdiń oqýshylary «Tózim sheńberi» romanynan monologtar oqydy, biz muǵalimder bolyp kórinis qoıdyq, — deıdi Aqqaıyr aǵaı.
Jazýshy sol kelgeninde temirjol boıyndaǵy №30 orta mektepte de kezdesý ótkizip, óziniń balalyq shaǵy ótken Qarashoqat stansasynyń shetinde ornalasqan ata-anasynyń zıratyna baryp, taǵzym etedi. Qalamger ózi turǵan úıdi kórsetýdi ótingende aýylynyń jasy úlken aqsaqaly Zeınolla Tashkenın: «Mine, myna úıde sizder turǵansyzdar, anań Laıyq 1936 jyldary eldi biryńǵaı saýattandyrý isine, saılaý jumystaryna belsene aralasty. Qazaq-orys dep atalyp, Orynbor qalasyna qaraǵan osy aýyldaǵy mektepte anań bastaýysh synypqa sabaq bergen alǵashqy ustazdardyń biri boldy», dep jaýap bergen eken.
Sara Myńjasarova sol saparynda kindik qany tamǵan Kishiqum ólkesin úsh kún boıy armansyz aralap, jerlesteriniń darııa kóńil, syı-qurmetine rızashylyǵyn bildirip, Almatysyna attanady. Bul onyń týǵan jerine sońǵy taban tireýi eken.
Jazýshynyń 100 jyldyǵyna arnalǵan ádebı kesh barysynda oqyrmandarǵa Sara Myńjasarova týraly «Qazaqstan» ulttyq arnasynan 2015 jyly berilgen derekti fılmniń úzindisi kórsetildi. Oqyrman qaýym beınerolıkten jazýshynyń taǵdyrly ómir jolyn kórip, qaısarlyǵyna tánti boldy.
Qalamgerdiń Shalqar qalasynda qazir Jańyldyq Kóptileýova esimdi nemere sińlisi turady. Densaýlyq saqtaý salasynan zeınetkerlikke shyqqan ol stýdenttik shaǵynda Sara apasynan kóbirek qamqorlyq kóripti. Aýdan ortalyǵyndaǵy «Anaǵa taǵzym» ǵımaratynyń keń zalyna ilingen shalqarlyq qurmetti analardyń sýretteri qatarynda Sara Myńjasarovanyń da beınesi bar. Analar keńesiniń músheleri jıi bas qosatyn bul orynda «Qyr qyzdary», «Áıel baqyty», «Tózim sheńberi» syndy romandardy ómirge ákelgen jerlesimizdiń tabandylyǵy talaı taqyryptarǵa arqaý bolary talassyz.
Osyndaı ádebı-tanymdyq is-sharalar uıymdastyrý barysynda týǵan jerinde de jazýshy apamyz týraly naq biletin, kóz kórgenderdiń qatary sıregenin ańǵardyq. Alaıda kókiregi oıaý, qara orman oqyrman barda qazaqtyń qaısar qalamger qyzy Sara Myńjasarovanyń esimi umytylmaq emes.
Dınara MAQSATQYZY,
Shalqar aýdandyq ortalyq
kitaphanasynyń qyzmetkeri
Aqtóbe oblysy
