Úsh júzden án ozdyrǵan Muhıt saldyń muragerleri kópten beri dál osylaı bas qospaǵan shyǵar-aý! Burynǵy mádenı is-sharalarda dástúrli án asqa salǵan tuzdaı ǵana bolyp, ssenarııdiń ár jerinen birer márte ǵana kórinse, bul joly bastan-aıaq batystyń aryndy áni keń zaldy kernep, qulaq quryshyn qandyrdy. Mundaı keshti ónerpazdardyń ózderi de, Aqjaıyq jurty da qatty saǵynyp qalypty. At shaptyrym «Atameken» saraıynda bos oryn qalmady.
Aıtpaqshy, «Atameken» saraıy 2021 jyly qazan aıynda paıdalanýǵa berilgen ǵoı. Al 2023 jyldyń qazanynda osy saraıdyń tizginin belgili aqyn Baýyrjan Halıolla qolyna alǵan. Sóıtip, alǵashqy eki jyl boıy kórmegen jańalyqty endi bilip jatyrmyz. О́ıtkeni nemis jáne fransýz akýstıkalyq hám jaryq-tehnıkalyq jabdyqtarymen jaraqtalǵan sahnanyń bar múmkindigi osy kezge deıin tolyq paıdalanylmaı kelipti. Maqtaýly tehnıka osy kúni qazaqtyń dástúrli ániniń qyzmetine túgel jegildi. «Baýyrjan bul saraıdyń baǵyn ashty» dedi kórermen.
Konsert bastan-aıaq jańashyl qalypta ótti. Keshti keremet júrgizgen aqyn Baýyrjan Shırmedınuly ánniń de, ánshiniń de jaıyn jaqsy bilip, kórermenge kórkem jetkizip, halyqpen emen-jarqyn syrlasyp júrdi. «Qazaq mýzykasynyń, qazaq án óneriniń jandy, tiri ensıklopedııasyn kórip tyńdap, janymyz jaı taýyp, rahatqa batyp otyrdyq» dep baǵalady keıin Baýyrjannyń ónerin áıgili Júrsin Erman. Al sahnanyń saltanaty, jarq-jurq ottary, joǵary-tómen kóterilgen jyljymaly minberler talaıdyń tańdaıyn qaqtyrdy. Áýeli «Qurmet» ordeniniń ıegeri, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet salasynyń úzdigi Qaırat Kákimov kórermenderdiń ıek astynan «jerdi jaryp» shyǵa kelse, sońynan Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Parasat» ordeniniń ıegeri, dástúrli ánshi Hatımolla Berdiǵalıev orkestrmen birge qalyqtap kóterildi. Osy keshtiń taǵy bir jańalyǵy – «Atameken» folklorlyq ansambli sahnanyń túbinde ári eń bıikte «bultpen aralasyp» otyrdy.
Degenmen án keshiniń basty keıipkeri – kúmis kómeı ánshiler bolatyn. Kópten beri mundaı qurmet kórmegen ónerpazdar osy joly baryn saldy. Konsertte ataqty Hatımolla Berdiǵalıev, Serik Abdrahmanov, Saǵadat Rahmetjanov, Ashat Orazov, Sáýle Taýdaeva, Zııash Amanǵalıeva, Kúlásh Qýanyshqalıeva, Qaırat Kákimov, Jaqsylyq Eslamǵalıev, Farhat Orazov, Aqmaral Kemelhanova, Dastan Esentemirov, Aıjan Muhametjanova, Beıbit Qajyǵalıev, Armat Aldamjarov, Ernar О́miráli, Danııar Eleýov, Nazgúl Qabıeva, Nuraly Aıtýǵanov óner kórsetti. «Atamekenniń» alyp zalyn toltyrǵan myńǵa jýyq kórermen qıqýlap, ánshilerdiń delebesin odan ármen qozdyrdy. Ásirese jas ánshi Kenesary Bolǵanbaevty sahnadan jibermeı, «Naq-naqtyń» qaıyrmasyn qaıta shyrqatty.
«Zal tola kórermenniń ystyq yqylasy men qoshemetinen shabyt alyp, Muhıt muragerleri kósilip bir shyrqaǵan kún boldy. Keremet keshti uıymdastyrǵan Baýyrjan Halıolla inimizge, konsertti sheber júrgizgen Baýyrjan Shırmedenulyna rızashylyǵymyzdy bildiremiz!», deıdi Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri Sáýle Taýdaeva.
Konsertten keıin alǵan áserin bólisken Júrsin Erman: «Bastan aıaq taza, tabıǵı daýyspen ótken mundaı konsertti taspaǵa túsirip, telearnalardan halyqqa kórsetý kerek. Bul bir Oraldyń mańdaıyna syımaıtyn ǵajaıyp óner emes pe?» degen edi. Shynymen de, Batys Qazaqstannyń án murasy – tek Batys Qazaqstannyń emes, kúlli qazaqtyń qazynasy ekeni ras. Osyny túsingen Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Narıman Tóreǵalıev dál osy án merekesin Astana men Almaty qalalarynda uıymdastyrýǵa qoldaý kórsetetinin sahna tórinen aıtyp, ýáde berdi.
«Muhıttyń muragerleri» atty konserttiń fınaly «Habar» arnasy men «Assyltas» qoǵamdyq qory uıymdastyrǵan «Asyl dombyra-2023» telejobasynda 20 komandanyń arasynan oza shaýyp, Bas báıgeni jeńip alǵan BQO aqyndar komandasyna «Asyl dombyrany» saltanatty túrde tabystaýmen aıaqtaldy. Dál osy maqsatpen Oral qalasyna «Otan» ordeniniń laýreaty, qazaq aıtysynyń qara nary Júrsin Erman, Memlekettik syılyqtyń ıegeri, aqyn Ǵalym Jaılybaı, «Habar agenttigi» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma Tóraǵasy Kemelbek Oıshybaev, «Asyltas» qoǵamdyq qorynyń quryltaıshysy, kásipker Dýlat Tastekeı Aq Jaıyq óńirine arnaıy keldi.
Byltyr jyl boıy «Habar» arnasynyń efırinde ótken aıtys jobasyna Qazaqstannyń ár túkpirinen 60 aqyn qatysqan eken. Aýzymen qus tistegen nebir júırik synalǵan saıysta bas júlde Jansaıa Mýsına, Muradym Mırlanov jáne Baýyrjan Shırmedınuly syndy aqyndardan quralǵan Batys Qazaqstan oblysy komandasyna buıyrǵan. Saıystyń bas júldesi – arnaıy jasalǵan asyl dombyrany Ǵalym Jaılybaı óńir basshysy Narıman Tóreǵalıulyna tabystady. Ákim óz kezeginde syılyqty Jansaıanyń qolyna ustatyp, úsh aqynǵa alǵyshat usyndy.
Asyl dombyra belgili mesenat, óner janashyry Dýlat Tastekeıdiń demeýshiligimen áıgili dombyra sheberi ári ánshi Qýanyshbek Rahmanulynyń qolynan shyǵypty. Shanaǵy qara aǵashtan biteý oıylǵan, moıyny – qyzyl aǵash, ortasynda – grab aǵashy, alaqany – eben (Afrıka qara aǵashy), bet aǵashy – júz jyl kepken Tıan-Shan shyrshasy. Kóne batys stılindegi oıý-órnegi 950 jáne 999 synamaly taza kúmisten jasalǵan. Qyzyl aqyqpen jáne Obsıdıan qara tasymen kómkerilgen, taza súıekpen jáne súıek untaǵymen ádiptelgen dombyranyń bastapqy quny 2 mln teńgeden asyp ketedi eken. Qymbat syılyq ázirge «Atameken» óner ordasyndaǵy arnaıy kórmede, shyny qorshaýdyń ishinde saqtalmaq.
Keshti júrgizýshi Baýyrjan Shırmedınuly bir sózin: «Aqjaıyq óńiri qazaq ónerine Qurmanǵazy men Dınany, Dáýletkereı men Seıtekti, Muhıt pen Ǵarıfollany syılaǵan eken. Endeshe, «Asyl dombyra» óz Otanyna oraldy!» dep túıindegen. Shynynda da, qazaq aıtysynyń eń joǵarǵy syılyǵy – «Altyn dombyra» men «Asyl dombyra» – Jansaıa Mýsınaǵa ǵana buıyrǵan eken. Aıtystyń abyz tulǵasy Júrsin Erman jeńimpaz aqyndarǵa: «Bastaryńnan baq taımasyn», dep batasyn berdi. Aq bata qabyl bolǵaı!
Batys Qazaqstan oblysy
