Quqyq • 31 Qańtar, 2024

Ádil qoǵamdaǵy zań ústemdigi

230 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Zań solqyldaq bolsa, tıisti baqy­laý jasalmasa, halyq ıgiligine qyzmet etetin ortaq múlik­ter jeke qoldarǵa ótip keteti­nin ashy tájirıbe kórsetti. О́kinishke qa­raı, buǵan deıin­gi jyldary zań talap­taryn bel­shesinen basqandar tár­tipti eskermeı memleket múlkin jekeshelendirip alǵan. Qazir sol qylmystar sheti­nen ashylyp, zańsyz alynǵan múlikter memleketke qaıtarylyp jatyr.

Ádil qoǵamdaǵy zań ústemdigi

Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»

«Baısat» memleketke qaıtaryldy

Almaty qalasy prokýratýrasynyń málimetinshe, taıaý kúnderi Mamandan­dyrylǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq sotynyń «Almaty jylý» holdıng keshe­niniń (qazirgi «Baısat» bazary) múlkimen jasalǵan barlyq mámileni jaramsyz dep taný týraly sheshimi zańdy kúshine endi.

Sotta qyzmet beıinin saqtaý jáne ıelikten shyǵarýǵa tyıym salý týraly sharttyń talaptaryn saqtamaý máselesi qaralǵan. Osyǵan oraı mindetti satý shartynsyz 4 jyl burynǵy múlikti baǵalaý týraly ózekti emes esepti qoldanýda kórsetilgen keshendi zańsyz satý faktileri rastalyp otyr.

Jalpy aýdany 4 221,4 sharshy metr bolatyn 3 nysannan jáne 1,4 ga jerden turatyn múlik Baýyrjan Nursultanǵa (Qaırat Satybaldynyń uly) tıesili «QazGerStroı birlesken kásiporny» jáne «Astana Finansial Group» seriktestikteriniń ózara úlestes kompanııalarynyń menshiginde boldy. О́tken jyly sotqa deıingi tergeý aıasynda Qaırat Satybaldy «Baısat» bazarynyń basym bóligin óz erkimen qaıtaryp bergen edi.

 

Úsh jer ýchaskesin zańsyz alǵan

Sonymen qatar Atyraý oblysynda Maqat aýdanynyń Jer qatynas­tary, sáýlet jáne qala qurylysy bólimi­niń qyzmetinde júrgizilgen tekseris kezinde memlekettik qyzmet kórsetý, mindetti konkýrstyq rásimderdi elemeý jáne aýdan ákimdiginiń laýazymdy tulǵalarynyń quzyretine kirmeıtin sheshimder qabyldaýǵa qatysty eleýli buzýshylyqtar anyqtaldy.

Maqat aýdany prokýrorynyń aktisi boıynsha saýda-sattyqtan tys tabys­talǵan jalpy quny 144 mln teńge bolatyn 61 ga 3 jer ýchaskesi memleketke qaıtaryldy. Sondaı-aq saýda-sattyqtan tys jer ýchaskelerin zańsyz alǵan tulǵa­lar qatarynda jer komıssııasynyń músheleri de bar. Sonymen qatar aýdan ákiminiń orynbasarlarynyń biri bıýdjetke tıisti tólemsiz kásipkerge jer ýchaskesin tegin bergen.

Prokýrorlyq qadaǵalaý aktisin qaraý kezinde aýdan ákiminiń eki orynbasary tártiptik jaýapkershilikke tartylsa, Jer qatynastary, sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń basshysy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 137-babynyń 1-bóligi sáıkes ákimshilik jaýapqa tartyldy.

 

Jalpy bereshek – 400 mln teńge

Mańǵystaý oblysynyń maman­dandyrylǵan tabıǵat qor­ǵaý prokýratýrasy jergilikti at­qarýshy organdardyń qyz­metine jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly zańnamanyń saqtalýyna tekserý júrgizdi.

Tekserý barysynda jeke­legen jer qoınaýyn paıdalaný­shylardyń (keń taralǵan paıdaly qazbalardy óndirýge quqyǵy bar) jumysynda oblystyń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyna aýdarymdar, qyzmetkerlerdi oqytý, taratý qoryn tolyqtyrý, qol qoıý bonýsyn tóleý sııaqty kelisimsharttyq jáne lısen­zııalyq mindettemelerdi oryndamaý faktileri anyqtaldy. Bereshektiń jalpy somasy 400 mln teńgeden asty.

Mysaly, jer qoınaýyn paıdalanýshy «D.A.B.» júıeli túrde 4 jyl boıy (2019-2022 jyldar aralyǵy) Mańǵystaý oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq da­mýy­na jalpy somasy 9 mln teń­gege aýdarym júrgizbegen. Osy­ǵan uqsas faktiler is júzinde bar­lyq jer qoınaýyn paıdalaný­shylarda anyqtaldy.

Qabyldanǵan prokýrorlyq qadaǵalaý sharalarymen búgingi tańda memleket kirisine 50 mln teńgeden astam qarajat óndiri­lip, 7 jer qoınaýyn paıdalaný­shynyń keń taralǵan paıdaly qazbalardy óndirýge lısenzııalary qaıtaryp alyndy. Bereshekti óndirip alý jumystary sot tártibimen jalǵasyp jatyr.

Osyǵan uqsas jaǵdaı Jetisý oblysynda da tirkelgen. Jyl basy­nan beri oblys prokýror­lary kadastrlyq quny 95 mln teńgeden asatyn 30 jer telimin memlekettik jer qo­ryna qaıtardy. Aqsý aýdanyndaǵy jalpy aýdany 7 myń gektar ıgerilmegen jáne uzaq ýaqyt boıy maqsaty boıynsha paı­dalanylmaǵan ýchaske­ler «Kúreńbel» JShS-ǵa tıesili. Sonymen qatar Qaratal jáne Kóksý ózenderi arnalary karer­leriniń sý qorǵaý aıma­ǵyn­da jer qoınaýyn paıda­laný­shy­larǵa zańsyz berilgen 75 gek­tar jer anyqtaldy. Olar sý qor­ǵaý aımaǵynda taý-ken óndirý­ge zańmen tikeleı tyıym sa­lyn­­ǵanyna qaramastan, qum-qıyr­shyq tas qospasyn zańsyz óndirýmen aınalysqan.

Prokýratýranyń qadaǵalaý aktisi boıynsha sot qaýlysymen kináli tulǵalar ákimshilik jaýap­kershilikke tartyldy. Qazirgi ýaqytta sý qorynyń jerlerin memleket menshigine qaıtarý sharalary qolǵa alyndy.

 

Mindetti tólemderden jaltarǵan

Jetisý oblysynyń prokýrorlary kommýnaldyq qaldyqtardy kádege jaratý qyzmetin kórsete­tin kásiporynnyń mindetti tó­lem­derdi oryndaýdan jaltarý tási­lin anyqtady.

Kásiporyn 2020-2023 jyldar aralyǵynda Taldyqorǵan qalasyndaǵy turmystyq qatty qaldyqtar polıgonyna (budan ári TQQ) qyzmet kórsetkeni anyqtaldy. Osy kezeńdegi esebine sáıkes, polıgonda 24 myń tonna kóleminde TQQ qabyldanǵan. Kásiporynnyń esepterin taldaý jáne ózara esep aıyrysýlaryn salystyrý barysynda 41 kontragent anyqtalyp, olar polıgonǵa 138 myń tonnadan astam TQQ tasymaldaǵany belgili boldy. Bul kásiporynnyń resmı esepterinde kórsetilgennen 114 myń tonnaǵa artyq.

Qadaǵalaý aktisine sáıkes kásiporyn ÁQBtK-niń 328-ba­bynyń 1, 6-bóligi boıynsha qaldyqtardy jınaqtaý jáne qorshaǵan ortaǵa emıssııalar shyǵaryndylarynyń lımıtterin asyrǵany úshin ákimshilik jaýap­kershilikke tartylyp, oǵan 2,3 mlrd teńge mólsherinde aıyppul salyndy.

 

Investordyń quqyǵy qorǵaldy

Ádil qoǵam qurýdyń bir maqsaty – elge qarajat ákeletin ınvestorlardyń nazaryn ózimizge aýdarý. Al bul úshin olardyń quqy­ǵyn qorǵaý jolynda keleń­sizdikter oryn almaýǵa tıis. Osy maqsatta jýyrda elordalyq prokýrorlar ınvestorǵa kómek kórsetti.

«Rainbow Logistics 2» JShS ın­vestısııa somasy 11 mlrd teń­geni quraıtyn, 3 myń adamǵa jumys ornyn ashýdy kózdeı­tin «Astana qalasynda azyq-túlik jáne azyq-túlik emes taýar­lardyń ámbebap qoımasy» jobasyn iske asyryp jatyr. Búgingi tańda ınvestısııa qarajaty tolyq ıgerildi. Alaıda nysandy paıdalanýǵa berý kezinde ınvestor ýákiletti organdar tarapynan jyljymaıtyn múlikti tirkeý boıynsha sozbalańǵa salý jaǵdaıyna tap bolǵan.

Elordalyq prokýratýranyń ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý jumysy aıasynda máse­leni sheshý boıynsha sharalar ázirlendi. «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» KEAQ nysannyń tehnı­kalyq pasportyn tirkedi, bul ınvestorǵa logıstıkalyq orta­lyqty tolyqqandy paıdalanýǵa múmkindik beredi.

Pro­kýrorlar osyndaı pro­blemalyq máseleler týyndaǵan kezde ınvestorlar 8-747-216-15-58 telefony arqyly bıznes pen ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi mobıldi topqa júgine alatyny týraly eske salady. 

Sońǵy jańalyqtar