Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
О́ńirde 300-den asa stýdent oblystyq jumyspen qamtý ortalyǵy arqyly ár qıly jumysqa ornalasyp, tabys taýyp júr. Bilim alýǵa da úlgerip, ata-analaryna qarap qol jaıa bermeı, qajetti qarjyny ózderi tabýǵa daǵdylaný – jaqsy qasıet. Ortalyqta búginde jumys istegisi kelip yntalanǵan jastarǵa arnalǵan on baǵyttan turatyn baǵdarlama bar. Ortalyq mamandarynyń aıtýyna qaraǵanda, mektep oqýshylaryna da qolynan keletin jumys taýyp bere alady eken. Bul talpynys halyqtyń áleýmettik-turmystyq jaǵdaıyn jaqsartady. Ári jastarǵa sharapaty tıetin sharýa. Jumys isteımin degen ynta da bar. Eń bastysy, osy. Máselen, ótken jyly ortalyq arqyly 35 myńnan asa adam turaqty tabysy bar jumysqa ornalasqan. Bul – 35 myń otbasynyń dastarqany júdemeıdi degen sóz. «Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy aıasynda 600-ge jýyq adam jumyspen qamtylyp otyr. Aqyl tarazysyna salyp qarasańyz, buryn eki qolǵa bir kúrek taba almaı júrgen osynshama adamnyń jumysqa ornalasýy – táp-táýir jetistik.
– Jumyspen qamtýda negizgi tórt joba bar, – deıdi oblystyq Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Erlan Muhamedın. – Agroónerkásip keshenin damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan ulttyq jobasy aıasynda 2 myńnan asa jańa jumys orny ashyldy. Bul joba Atbasar, Zerendi jáne Sandyqtaý aýdandarynda jaqsy nátıje kórsetip jatyr. «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan turaqty ekonomıkanyń ósýi» ulttyq jobasy aıasynda 1 myńnan asa jumys orny bar.
Osyndaı ıgilikti sharalar el ishindegi jumyssyzdyq deıtin keseldi joıýǵa tıis. Bul arada jastarǵa jetkilikti kóńil bólinip otyrǵanyn aıta ketýimizge bolady. «Jastarǵa shaǵyn nesıe berý» baǵdarlamasy boıynsha ótken jyly 150-den asa jas maman óz kásibin ashý úshin 2,5 paıyz ústememen jeńildetilgen nesıe aldy. Al bıyl 200-ge jýyq adamǵa nesıe berý josparlanyp otyr. Bir atap aıta keterligi, óz isin bastaý úshin kásibin ashamyn degen jastarǵa 5 mln teńgege deıin nesıe berilmek. Qyzmet kórsetý salasyna – 35, azyq-túlik jáne bólshek saýdaǵa – 17, ósimdik sharýashylyǵyna – 4, jeńil jáne aýyr ónerkásipke 18 nesıe bólinip otyr. Osy arada mańyzdy bir sala mal sharýashylyǵyn damytý da myqtap eskerilgen. Tórt túlik maldy ósirýmen aınalyssa, aýyldaǵy jastar da qatardan qalmaı óz qoldary óz aýyzdaryna jetip qalar edi. Bıyl mal sharýashylyǵyn damytýǵa nesıe alsam dep nıettenip otyrǵandar sany – 111 adam nesıe almaq.
Jastarǵa janashyrlyq kórsetip, qoǵamdaǵy óz ornyn tabýǵa járdemdesý – memlekettiń basty ustanymy. Osy oraıda bıyl «Alǵashqy jumys orny» jáne «Jastar tájirıbesi» baǵdarlamalaryna basymdyq beriledi.
Jastarǵa qoldaý baryn sezingen aýyldaǵy azamattar ózderi qalaǵan, keleshegin barlap, kóńilge túıgen sharýalarymen aınalysyp jatyr. Birjan sal aýdanynda aýyldyq jerlerdegi bıznesti damytýǵa aıryqsha basymdyq berilip otyr. Túptep kelgende bul nıettiń aýyldaǵy aǵaıynnyń áleýmettik turmysyn jaqsartyp, elde turaqtap qalýyna kómek qolyn sozý dep túısinýge bolady. Osy aýdanda kásipkerlikti damytý aıasyndaǵy ulttyq jobanyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy boıynsha ótken jyly alty grant berilipti. El ishindegi jaqsylyq habar estilmeı jata ma? Qamqorlyq jaıly qulaqtanǵan, bir kezde iri qalalarǵa kóship ketken jastardyń aldyńǵy legi atamekenge at basyn buryp qaıtyp kelip jatyr. Bul – óte qýanyshty jaǵdaı. Olardyń keıbiri óz qarajattaryn salyp kásippen aınalysyp jatyr. Solardyń biri – Temirlan Hafızov. Jas kásipker ótken jyly Stepnıak qalasynda jartylaı fabrıkattar shyǵaratyn seh ashqan. Des bergende isi ońynan ońǵaryla bastaǵanǵa uqsaıdy. Árıne, kez kelgen sony soqpaqtyń kedergisi bolary daýsyz. Áıtse de ekpini úı jyqqandaı jastyq jigermen óz sharýasyn bastaǵan órimdeı jas qazir ónimniń 15 túrin shyǵaryp, 22 dúkende tutynýshylarǵa usynady. Segiz adamdy jumyspen qamtamasyz etip otyr.
– Elge kóship kelip, shaǵyn sharýamen aınalystym, – deıdi jas kásipker Temirlan Hafızov. – Aldymen dúkendermen kelistik te, ózimiz nan pisirip jetkizip berip otyrdyq. Keıin baǵdarlama arqyly nesıe alyp, seh salyp aldyq. Kóp kómek boldy. Áıtpese, qarjyny qaıdan alarymyzdy bilmeı qınalyp júr edik. Aldaǵy ýaqytta kórshiles oblystarǵa da óz ónimderimizdi jetkizemiz be dep úmittenip otyrmyz.
Umtylǵan jannyń jumysy alǵa basary daýsyz. Stepnıak qalasyn «Eńbek Astyq» kásiporny nan ónimderimen halyqty qamtamasyz etedi. Bul da – kásipkerdiń óz qarajatymen bastalǵan sharýa. Kásiporyn bolashaqta nan ónimderiniń túrlerin kóbeıtpek.
– Buryn Stepnıak qalasyna nan ónimderin ózge óńirlerden tasymaldanatyn, – deıdi «Eńbek Astyq» seriktestiginiń basshysy Kúlzııa Saýyrbaeva. – Keıde qala turǵyndary nan ónimderi qashan jetkiziledi eken dep alańdap otyratyn. Qazir nan ónimderi jergilikti jerde shyǵarylyp, tutynýshylarǵa usynylyp jatyr.
Dál qazir jumys isteımin degen jannyń aldynan sara jol ashylyp tur. Endigisi tek árkimniń ózine, talpynysyna baılanysty.
Aqmola oblysy
