Tarıf pen eksporttyń arasy

2024 jylǵy 8 qańtarda «QTJ» UK» AQ 2024-2025 jyldarǵa ar­nal­ǵan jekelegen baǵyttar bo­ıynsha magıstraldyq temirjol je­li­siniń rettelip kórsetiletin qyz­metteriniń tarıfterine eń jo­ǵary ındeksti ózgertýge ótinim bergen. Keıingi jyldary jınalyp qalǵan qaryzdy jabý maqsatynda QTJ eksporttyq tasy­mal­dar­ǵa arnalǵan magıstraldyq temir­jol jelisiniń rettelip kórsetiletin qyz­met­te­rine (bekitilgen tarıfterge koef­fı­sıentterdi arttyratyn), sondaı-aq QR shekaralyq ótkelderi men teńiz portta­ry arqyly stansalarymyzda ótetin «júk túsirý, tıeýden» vagon­dardyń bos júrýi­ne baǵa shek­te­ri­niń ósýin málimdedi: 2024 jyly – 3,89 ese, 2025 jyly – 4,42 ese ósedi.

«Atameken» UKP Taý-ken metallýrgııa kesheni departamentiniń dı­rek­tory Rýstam Shýntýkovtyń aıtýyn­sha, eksporttaýshylar ótken jyly aıtarlyqtaı qar­jylaı júktemeni sezindi. 2024 jyly tarıfterdiń ósýi otandyq eksportqa qaýip tóndirýi múmkin.

«QTJ qaryzdy jabý úshin baǵa shegin arttyrýdy usynyp otyr. Bul rette baǵa shekterin qoldaný tártibi aıqyndalmaǵan. «QTJ» UK» AQ maksımaldy ındeksi sheńberinde óz qalaýy boıynsha baǵa shekterin qoldanýǵa qatysty sheshimder qabyldaıtyn bolady jáne túrli júkter men tasymaldaý baǵyttary úshin ártúrli arttyrýshy koeffısıentter belgilenýi múmkin. Bul qadam eksporttaýshylar úshin kóp kedergi týǵyzady», deıdi spıker.

Onyń aıtýynsha, júkterge shı­kizat pen ónimdi tasymaldaýdyń bala­masyz tásili – temirjol kóligi taý-ken metallýrgııa kesheni, kó­mir ónerkásibi sııaqty eko­no­mıka salalaryna keri áser etedi. Bıznestiń osy sanattary úshin qaýip-qater bolashaqta eks­porttyń sońyn tıimsizdikke uryn­dyrýy yqtımal.

«Atameken» UKP Agroó­ner­ká­sip kesheni departamen­tiniń dırektory Erden Naýryzbekovtiń sózinshe, eger otandyq tasymaldaýshylar úshin tarıf kóterilip, biraq jekelegen elderdiń bizdiń aýmaq arqyly taýar tasýy úshin jeńildetilgen tarıf bekitiler bol­sa, munyń aıaǵy biz úshin jaq­sylyqqa aparyp soqpaıdy. О́ıtkeni ondaı jaǵdaıda syrtqy na­ryqtaǵy bizdiń ónimder qym­bat­tap ketedi jáne básekege qabi­letsiz bolyp qalady.

Maı daqyldaryn óńdeý ulttyq qa­ýym­­das­tyǵynyń basshysy Iаdykar Ibragımov eksportqa ta­rıf­terdiń ósýi Qazaq­stannyń bir­­qatar maı zaýytynyń bank­rot­tyq­qa ushyraýyna ákelip soǵýy múmkin dep otyr.

«Qazaqstannyń ishki naryǵy shekteýli. Sondyqtan biz óz ónim­de­rimizdi eksporttyq baǵyt­ta jó­nel­temiz jáne Reseıdiń jet­ki­zý­­shi­lerimen básekelesemiz. Básekege qabilettilik kórsetkishteriniń biri TJ kóligimen taýarlardy tasymaldaý quny bolyp otyr. Magıstraldyq temirjol jelisi qyzmetterine tarıfter boıynsha baǵa sheginiń ulǵaıýyna baılanysty eksporttyq baǵytta júk­ter­di tasymaldaý quny kóte­ril­se jáne negizsiz bolsa, biz jaı ǵana naryqtan túsip qalamyz. Maı zaýyttary jumysyn toq­ta­týǵa májbúr bolady. Eger munaı ónimderiniń ishki nary­ǵyn­daǵy tómen suranysty eske­re­tin bolsaq, onda qaıta óńdeý kásiporyndarynyń basym bóligi bank­rotqa ushyraıdy», dedi Ibragımov.

Bıznes ókilderi temirjol kó­li­gimen júkterdi tasymaldaýǵa jáne MTJ qyz­met­terine tarıf­terdiń kóterilýine baıla­nys­ty týyndaǵan máseleler QTJ re­for­masynyń uzaqqa sozylýy­nyń saldary ekenin aıtady. Bul sek­tordaǵy básekelestik álsiz deıdi sarapshylar. Tranzıtke basymdyq beriledi. Tranzıttik tarıf ınfraqurylymdyq jáne tasymaldaý quram­das bó­lik­terine bólin­beı­di. Son­dyq­tan ınfraqurylym tranzıtten túsetin kiristerdiń qandaı kóle­min alatyny týraly túsinik joq.

Aıta keteıik, 2023 jyldyń jeltoq­sanynda Ulttyq ekono­mıka mınıstrligi magıstraldyq te­mirjol jelisiniń ret­telip kór­setiletin qyzmetterine baǵa she­gin qoldaný maqsattarynyń tiz­besin keńeıtip, ony jańa maq­sat­pen tolyqtyrdy. Bekitilgen tarıftik smetaǵa sáıkes 2024 jyly barlyq qatynastarda MJS ret­teletin qyzmetterinen QTJ kiris­teri 505 mlrd teńge somasyn­da kóz­del­gen. QTJ baǵa shegin qol­daný esebinen qosymsha 396 mlrd teńge alýǵa nıetti.

Qazaqstandyq vagondar (konteınerler) operatorlary men tasymaldaýshylary qaýym­das­ty­ǵynyń bas dırektory Saltanat Adambaevanyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta naqty baǵa saıasaty joq.

«Shekara stansalary, teńiz porttary boıynsha vagondardyń bos júris quny tórt ese artty. Mundaı talap neden quralǵany túsiniksiz. Temirjol barlyq jerde jeńiske jetetini belgili boldy. Poıyz bos júrmeıdi, bos vagondar jáne saqtaý úshin on ese mólsherde aıyppul tóleıdi. Bos júrse, demek tarıfti tórt ese qymbat tóleıdi. Eger sizde shyǵyndar bolsa jáne bir nárseni jabý qajet bolsa, nege tran­zıt­tik tasymaldaý úshin jaq­sy jeńildikter jasap, biraq eks­port­tyq tasymaldaý­da qym­bat­shylyqqa nege jol beri­le­di? Biz búgingi tańda naqty baǵa saıa­satyn kórip otyrǵan joqpyz», deıdi Adambaeva.