Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Kimder deklarasııa tapsyrmaıdy?
«2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap deklarasııany 3,9 mln-ǵa jýyq jeke tulǵa tapsyrady. Olar: zańdy tulǵalardyń basshylary, quryltaıshylary (qatysýshylary), jeke kásipkerler jáne olardyń jubaılary. «Kirý» deklarasııasyn fılıaldar men ókildikterdiń basshylary usynbaıdy, olar zańdy tulǵalar bolyp sanalady. Sondaı-aq jeke praktıkamen aınalysatyn adamdar deklarasııa usynýǵa qatyspaıdy, olar – notarıýstar, advokattar, jeke sot oryndaýshylary jáne kásibı medıatorlar», dedi Qaırat Mııatov.
Aıtýynsha, 2025 jyly 13 mln adam jalpyǵa birdeı deklarasııalaý júıesine kirýge tıis.
«2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap kirister men múlik týraly deklarasııanyń 270.00 nysany jeńildetildi, deklarasııalanatyn málimetter tizbesi qysqardy. Atap aıtqanda, tólem kózinen alynǵan kiristerdi kórsetýdiń qajeti joq, ıaǵnı bul barlyq jaldamaly jumysshyǵa tólenetin jalaqy. Qazaqstanda tirkelgen múlikti satyp alý jáne/nemese ıelikten shyǵarý jáne/nemese óteýsiz alý týraly aqparatty kórsetýdiń qajeti joq, biz bul málimetterdi ýákiletti organdardan alamyz», dep túsindirdi spıker.
Budan bólek, múlikti satyp alýǵa arnalǵan shyǵystardy jabý kózderi týraly málimetterdi kórsetý mindeti «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl týraly» zańda kórsetilgen. Deklarasııany tapsyrý jeke tulǵalarǵa, atap aıtqanda, jaýapty memlekettik laýazymdy atqaratyn adamdarǵa, memlekettik fýnksııalardy oryndaýǵa ýákilettik berilgen adamdarǵa, laýazymdy adamdarǵa, oryndaýǵa ýákilettik berilgen adamdarǵa teńestirilgen adamdarǵa ǵana júkteledi memlekettik fýnksııalardy, sondaı-aq olardyń jubaılaryna júktelgen.
Senimdi derekke ǵana sengen jón
Qaırat Mııatov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz konferensııasynda qazaqstandyqtardy resmı jáne senimdi aqparat kózderine senim artýǵa shaqyrdy.
«Deklarasııany tapsyrý tártibi týraly, ony qalaı toltyrý kerektigi týraly barlyq aqparat, onyń ishinde deklarasııany toltyrý boıynsha qadamdyq nusqaýlyq, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy óz aktıvterin tekserý boıynsha beıne nusqaýlyq, jalpyǵa birdeı deklarasııalaý boıynsha elektrondyq derekter bazasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik kirister komıtetiniń (MKK) saıtynda «Jalpyǵa birdeı deklarasııalaý» bóliminde ornalastyrylǵan», dedi Q.Mııatov.
Spıkerdiń aıtýynsha, jalpyǵa birdeı deklarasııalaýdy túsindirý boıynsha 1414 biryńǵaı baılanys ortalyǵy negizinde MKK baılanys ortalyǵy jumys isteıdi jáne MKK-niń ár aýdanynda kún saıyn 200-den asa keńes beretin konsýltasııalyq ortalyq ashylǵan.
Budan bólek, bazarlarda, saýda ortalyqtarynda, kınoteatrlarda radıo habarlandyrý, beınerolıkter, jeke keńes berý, vebınarlar, semınarlar, BAQ-qa arnalǵan suhbattar, memlekettik kirister organdarynyń ınternet-resýrstarynda jáne áleýmettik jelisinde baspasóz baıanyn ornalastyrý arqyly túsindirý jumystary uıymdastyryldy.
«Tek resmı aqparat kózderine ǵana sený kerek ekenine taǵy da nazar aýdarǵym keledi, sondaı-aq deklarasııany toltyrý kezinde bizdiń resmı saıttarymyzda ornalastyrylǵan nusqaýlardy basshylyqqa alyńyzdar», dedi Memlekettik kirister komıtetiniń ókili.
Kiristi kórsetýdiń mindeti ne?
Spıkerdiń sózinshe, jalpyǵa birdeı deklarasııalaýdyń negizgi mindeti mynalar:
- Ádil salyq salýdy qamtamasyz etý jáne áleýmettik saıasatty jetildirý;
- Jeke tulǵalardyń kiristerin baqylaýdyń tıimdi tetigin qurý;
- Sybaılas jemqorlyq pen kóleńkeli ekonomıka deńgeıin tómendetý.
Qandaı qosymshalardy qoldanamyz?
Deklarasııany 2024 jyldyń 15 qyrkúıegine deıin turǵylyqty jeri boıynsha tapsyrý qajet. Azamattar muny úıden shyqpaı-aq, bank qosymshalaryn paıdalana otyryp jáne «Salyq tóleýshi kabıneti» MKK web-portaly (cabinet.salyk.kz), «elektrondyq úkimet» portaly (egov.kz), moldir.qoldau.kz portaldary arqyly júzege asyra alady. Sondaı-aq E-SALYQ azamat, eGov mobile, Halyk, «Bank SentrKredıt» ekinshi deńgeıli bankteriniń mobıldi qosymshasy arqyly (ESQ kilti talap etilmeıdi, SMS-qupııasózdiń kómegimen) usynýǵa bolady. Osy jyldyń 20 aqpanynan keıin aktıvter men mindettemeler týraly deklarasııany Kaspi.kz. mobıldi qosymsha arqyly usyný múmkindigi ashylady.
Qazirgi ýaqytta azamattardyń 99 paıyzy deklarasııalardy elektrondy túrde usynady. Sondaı-aq deklarasııany qaǵaz jetkizgishte poshta arqyly ne kelý tártibimen usynýǵa quqyly. Osy jyldyń 13 aqpanyndaǵy jaǵdaı boıynsha 250.00 nysandy «kiris» bastapqy deklarasııasyn úshinshi kezeńniń 121 myń deklaranty (3,5 paıyz) jáne 294 myń jeke tulǵa 270.00 deklarasııasyn usyndy.
Kelesi jyly kimder tapsyrady?
Jalpyǵa birdeı deklarasııalaý júıesine shamamen 13 mln adam kiredi. Birinshi kezeń boıynsha 2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap 580 myńǵa jýyq memlekettik qyzmetshi jáne olarǵa teńestirilgen adamdar, sondaı-aq olardyń jubaılary «kiris» deklarasııasyn ótkizdi. Ekinshi kezeńde, 2023 jyldyń 1 qańtarynan bastap deklarasııany memlekettik mekemeler men kvazımemlekettik sektordyń shamamen 2,1 mln qyzmetkeri, sondaı-aq olardyń jubaılary tabys etti. Úshinshi kezeńde, 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap deklarasııany shamamen 3,9 mln jeke tulǵa tapsyrady – olar zańdy tulǵalardyń basshylary men quryltaıshylary (qatysýshylary), dara kásipkerler, sondaı-aq olardyń jubaılary, onyń ishinde áreketsiz jáne qyzmetin toqtatqan kásipkerlerde usynady.
Tórtinshi kezeńde, 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap azamattardyń qalǵan 6,4 mln astam sanatyn qamtý josparlanyp otyr (mysaly, jeke qurylymdardyń qyzmetkeri, zeınetkerler, úı sharýasyndaǵy áıelder, stýdentter jáne basqalar).
