Bıyl jastar kásipkerligin damytý úshin 2,5 paıyzben nesıe berile bastady. 35 jasqa deıingi jastarǵa arnalǵan nesıe baǵdarlamasyna bıznes ıdeıasyn usynǵandar qatarynda Arýjan da boldy. Qazir onyń shaǵyn sehy bir kúnde orta eseppen 300 dana kirsabyn shyǵarady. Aıtýynsha, bul ónimge degen suranys óte joǵary. О́simdik maılary men qoldaný kezinde onyń tutynýshylyq qasıetterin jaqsartatyn joǵary sapaly arnaıy qospalardan daıyndalatyndyqtan, kirsabyn tabıǵı jáne ekologııalyq taza ónim sanalady.
– Kásipti 5 mıllıon teńge qarjymen bastadym. Bul aqshaǵa Tarazdan maı eritetin pesh, qazan, erigen maı quıatyn ydys, sabyn kesetin qural jáne shtamptyq apparat syndy qajetti qural-jabdyqtar satyp aldym. Shaǵyn sehqa qajetti ǵımaratty óz aýlamyzdan ashtyq. Qazir sehty jalǵa alýǵa múmkindik bolmaı tur. Keleshekte kir sabynnyń túrlerin kóbeıtken kezde budan da úlken zaýyt ashýdy josparlap otyrmyz. Jalpy, seh tolyq eki aptada ashyldy. Kirsabyn shyǵarý jáne ony satý jyl mezgiline qaramaıdy. Bul – ár úıde kúndelikti qoldanylatyn, turmys-tirshilikke qajetti dúnıe. Kirsabynnyń quramy óte ońaı. Shıkizattyń barlyǵy qoljetimdi. Arnaıy stanokty ózge óńirden aldyrttym. О́nimniń ózindik quny 80-150 teńge aralyǵynda. Sabynnyń quny onyń salmaǵyna, ıaǵnı gramyna baılanysty. Bizde 100, 150, 200, 250, 300 gramdyq kir sabyndar bar. Baǵasy da ártúrli. Qala turǵyndaryna qolaıly baǵada satyp jatyrmyz, – deıdi kásipker.
Baǵasy tıimdi, hımııalyq qospadan ada jergilikti ónimdi aldymen aǵaıyn-týystary alǵan. Kúnine 300-ge deıin sabyn shyǵaryp otyrǵan kásip ıesine basqa da dúkenderden usynystar túsip jatyr. Suranys artqan kezde sabynnyń kólemi myń danaǵa deıin ulǵaıady. Isker arý ár sabyndy 150-250 teńge aralyǵynda saýdalap, turaqty tabysyn qalyptastyrdy. Búginde ol eki adamdy jumyspen qamtyp otyr.
– Kirsabyn shyǵarý týraly ıdeıa ótken jyly kelip, sodan beri oıymnan shyqpaı qoıdy. Alǵashynda úıde tek bala tárbıesimen ǵana otyrmaı, tabys tapsam degen oı maza bermeı júrdi. Osylaısha, izdene bastadym. Internetten qandaı taýarǵa suranystyń bar ekendigin qarap, kirsabyn shyǵarý ıdeıasyna toqtadym. Onyń birneshe sebebi bar. Birinshiden, bizdiń qalamyzda turmystyq sabyn shyǵaratyn sehtar sanaýly. Ekinshiden, tenderlerge qatysyp júrgenimde kirsabyndy aımaq mekemeleri kórshi oblystardan aldyrtatynyn kórdim, – deıdi jas kásipker.
Kásiporyn aldaǵy ýaqytta óndiristik qýatty aıyna 10 myń sabynǵa deıin arttyrýdy josparlap otyr. Elimizde kirsabyn apparatyn jasaıtyn eki sheber bar eken. Baqtaryna qaraı sonyń biri Taraz qalasynda turatyn bolyp shyqty. Qazir erli-zaıyptylar sol ustanyń qolynan shyqqan shaǵyn apparatpen óz kásipterin dóńgeletip otyr. О́ndiriske qajetti shıkizat Shymkent pen Almaty qalalarynan tasymaldaıdy. Al Arýjannyń kúıeýi sabyn qaınatýdyń qyr-syryn meńgerip, qazir kásiporynnyń tehnologi qyzmetin atqaryp júr.
Úsh balanyń anasy kásipti kezeń-kezeńimen jasap júr. Kelesi qadam – shıkizat jetkizýdi jolǵa qoıý. О́ndiriske qajetti negizgi shıkizat – ósimdik jáne mal maıy. Otbasylyq bızneste bir ózi esepshi, keńse menedjeri jáne PR-menedjer qyzmetin qatar atqarady. Ata kásipti jańasha túletip, istiń kózin tapqan Arýjannyń oıǵa alǵan jospary kóp.
Raýshan NARBEK
Túrkistan oblysy,
Kentaý qalasy
