Foto: El.kz
«Brıýs» operasy Rahat-Bıdiń Shotlandııa Koroldik konservatorııasyndaǵy doktorlyq zertteýiniń bir bóligi retinde jazylǵan jáne Djon Barbýrdyń (shamamen 1375 j.) ortaǵasyrlyq poemasyna negizdelgen. Lıbretto Shotlandııanyń eń áıgili patshalary men áskerı jetekshileriniń biri Robert I Brıýstiń tarıhyn baıandaıdy. Robert Brıýstiń áskerı jetistikteri Shotlandııanyń táýelsizdigin saqtaýda mańyzdy ról atqardy.
Premera kúni tarıhı sobordyń qabyrǵasynda anshlag boldy. Kórnekti ǵalymdar, tarıh zertteýshileri, mýzyka óneriniń ókilderi, jazýshylar, jýrnalıster jáne Shotlandııanyń turǵyndary avtordyń jańa opera janry – soborlyq operany alǵashqylardyń biri bolyp tyńdaý úshin premeraǵa qatysty.
Premera bolatyn jer kezdeısoq tańdalǵan joq, dál Glazgo soborynda Robert I Brıýs Shotlandııa koroli retinde alǵash ret tanyldy.
«Men ertedegi shotlandtardyń tarıhı kontekstin jáne aıtylýyn anyqtaý jáne zertteý úshin jetekshi lıngvıstermen jáne tarıhshylarmen jumys istedim jáne biz mátindi metaforalyq jáne áriptik jolmen deshıfrlaýda mańyzdy jumys jasadyq. Mýzyka muqııat jasalǵan jáne sobor keńistiginde keremet dybys álemin jasaý úshin organnyń ulylyǵyn paıdalanady. Batystyń bedeldi konservatorııasynda bilim alyp, álemdik ónerge óz úlesimdi qosýǵa múmkindik bergen «Bolashaq» halyqaralyq stıpendııasy men Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine alǵysymdy bildiremin», dedi Rahat-Bı Ábdisaǵın.
Rahat-Bı lıbretto jáne tarıhı kontekst máseleleri boıynsha Shotlandııadaǵy kóptegen bedeldi tarıhshylar men ádebıettanýshylarmen keńesken, organ mamandarynyń biri Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Ǵabıt Nesipbaev boldy.
Qazaq kompozıtorynyń mýzykalyq shyǵarmashylyǵy tyńdarmandardyń júreginen oryn taýyp, bul kesh onyń shyǵarmashylyq jolyndaǵy mańyzdy sátke ǵana emes, álemdik mýzyka tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵaǵa aınaldy. Ulybrıtanııanyń túkpir-túkpirinen kelgen qonaqtar, sonyń ishinde Anglııa men Shotlandııa qalalarynda bilim alyp jatqan «Bolashaq» baǵdarlamasynyń stıpendıanttary Glazgo soborynda erekshe kóńil-kúı syılady. Rahat-Bı Ábdisaǵın óz sózinde jerlesterine qoldaý kórsetkenderi úshin rızashylyǵyn bildirip, shekara men ýaqyttan asatyn óner tóńireginde toptasý mańyzdylyǵyna toqtaldy.
Operanyń kelesi premerasy 21 aqpanda Edınbýrgtegi Sent-Daıls soborynda ótedi. Premeralar kestesi týraly tolyq aqparatty bolashak.gov.kz saıtynan bilýge bolady.
Anyqtama úshin: Rahat-Bı Ábdisaǵın (02.02.1999) – kompozıtor jáne pıanıst, ónertaný magıstri, «Daryn» memlekettik syılyǵynyń laýreaty. 2022 jyldan bastap «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha Shotlandııa Koroldik konservatorııasynda bilim alyp jatyr.
