HALYQARALYQ MATEMATIKALYQ OLIMPIADA

Otanymyzdyń astanasynda ótedi Elbasy Nursultan Nazarbaev bilim sapasyn kóterýge, talantty balalarǵa qamqorlyq kórsetýge kóp múmkindik jasap keledi. Sonyń bir aıqyn dáleli, óziniń arnaıy О́ki­mi­men Bilim jáne ǵylym  mınıstr­ligi janynan “Daryn” respýb­lıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵyn qurýǵa uıytqy bolýy der edik. Osy ýaqyt ishinde Ota­nymyzdyń daryndy balalary tórtkúl dúnıede ótip jatqan bilim saıysyna qatysyp, jeńis tórinen kórinip keldi. Sonyń eń bastysy dep osydan 51 jyl buryn Rýmy­nııada tuńǵysh ret oqýshylar ara­synda matematıkadan bolǵan ha­lyqaralyq olımpıadany ataýǵa bolady. Bul halyqaralyq matematıka­lyq olımpıada (HMO) jyl saıyn iri memleketterdiń birinde, joǵary synyp oqýshylarynyń arasynda bolatyn bilim jarysy. Onyń negizgi maqsaty – tórtkúl dúnıede ómir súrip jatqan elderdiń daryn­dy jastaryn anyqtap, olardy yntalandyrý, matematıkter ara­synda dostyq qarym-qatynasty nyǵaıtý, álemdik deńgeıdegi oqý baǵdarlamalary men oqytý tájirıbesinen aqparat almasýǵa múmkindik berý, matematıkany jalpy ǵylym retinde damytýǵa jaǵdaı jasap, soǵan tirek bolar jas urpaqty baýlý bolyp taby­lady. Bul atalmysh olıpıadaǵa bizdiń elimiz 1992 jyly baqylaýshy retinde qatyssa, 1993 jyldan beri tolyq quqyly múshesi bolyp esep­telinedi. Bul jarysqa Otanymyz­dan qatysqan 62 oqýshynyń 8-i altyn, 17-si kúmis, al 37-si qola me­dalǵa ıe bolǵan. Osy olım­pıadany uıymdastyrýdyń basy-qasynda júrgen “Daryn” ortaly­ǵynyń dırektory T.Bıtýovanyń aıtýynsha, olımpıadanyń bizdiń elde ótýine memleketimizdiń ha­lyqaralyq bedeliniń ósýi sebep bolyp otyr. Sonymen qatar, Otanymyzdyń jas daryndarynyń halyqaralyq matematıkalyq olım­pıadada jetken jetistikteri eske­rilip, 2007 jyly olımpıadany uıymdastyrý komıteti 2010 jyly bolatyn 51-shi bilim saıysyn Qazaq elinde ótkizýge sheshim qa­byldaǵan eken. 2009 jyly Ger­manııada ótken 50-shi olımpıadada Qazaqstan TMD elderiniń arasynda tuńǵysh ret eń bedeldi ıntel­lek­týaldyq saıystyń tý-estafetasyn qabyldap alǵan bolsa, endi, mine, osy olımpıadaǵa bir jyldan beri daıyndyq júrgizip kelemiz. Álemniń barlyq elderinen 600-deı talapker qatysady dep kútilýde. Tý-estafetany Otanymyzǵa alyp kelgennen keıin halyqaralyq olımpıadany qarsy alý jóninde arnaıy on kúndik belgilenip, estafeta týy Prezıdent Nursultan Nazarbaev bilim alǵan mektepten bastap tanystyryldy. Qazir eli­mizdiń barlyq aımaqtarynda bol­ǵan bul tý olımpıada qarsańynda elordaǵa jetkizildi. Jaqynda halyqaralyq matematıkalyq olımpıadanyń konsýltatıvtik keńesiniń tóraǵasy, professor Iozef Pelıkan elimizge kelgen edi. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde jáne ózge de mekemelerde bolyp, atqarylǵan jumystarǵa oń baǵasyn berdi. Ásirese, Býrabaıdaǵy “Bal­dáýren” oqý kesheninen, Almaty­daǵy atqarylyp jatqan jumys­tarmen tanysyp, onyń joǵary dárejede uıymdastyrylyp jat­qa­nyna dán rıza ekenin alǵa tartyp, eń bastysy bilim saıysynyń Táýelsizdik saraıynda ashyla­ty­nyn bilgende talantqa qurmet kórsetýdiń úlgisi osyndaı bolý kerek, dep aǵynan jaryldy, – dedi bizben áńgimesinde ortalyq dırektory. Súleımen MÁMET.