Batyl sheshimder qajet

Uzaq jyl memlekettik qyz­met­te, qurylys, ekonomıka, qarjy, memlekettik menshik salalarynda qyzmet atqarǵan maman retinde jańa Úkimettiń aldyna qoıǵan mindetter­ge qatysty kózqarasymdy bildirgim keledi.

Aldymen zańdarǵa, ásirese jergilik­ti atqarýshy organdar ázirlegen norma­tıv­tik quqyqtyq aktilerge tekseris júr­gizý kerek. Sebebi, basty sybaılas jem­qorlyq táýekelderi zańǵa sabaqtas akti­ler – erejeler, nusqaýlar astarynda ja­syrynyp jatatyny esh­kimge jasyryn emes. Aqyrynda jap-jaqsy zańǵa osyndaı qujattar nuqsan keltirip jatady. Mysaly, «Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qu­ry­lysy jáne qurylys qyzmeti týra­ly» zańda tehnıkalyq qadaǵalaý qury­lys­tyń sapasyn, merzimin, qunyn, aıaq­tal­ǵan jumystardy qabyldaýdy jáne paı­dalanýǵa berýdi qosa alǵanda, jobany iske asyrýdyń barlyq kezeńinde qu­ry­lysty qadaǵalaý ekeni kór­setil­gen. Degenmen Indýstrııa jáne ınfra­qu­ry­lymdyq damý mınıstriniń 2021 jylǵy 5 tamyzdaǵy №420 buı­ry­ǵymen avtorlyq qadaǵalaýdyń jaýap­kershilik normasy alynyp tastalǵan. Jalpy, barlyq deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktini jasaý jáne qabyldaý júıesinde qatań baqylaý men shekteýler qajet. Halyq arasynda narazylyq pen bılikke degen senimsizdikti týdyratyn da osy jaılar.

Taǵy bir másele – bıýdjettik jáne qarjylyq tártipti nyǵaıtý qajet. Barlyq jerde, ásirese óńirlerde bıýdjet qarajatynyń tıimsiz jumsalýy baıqalady. Osyǵan oraı bıýdjetti qalyptastyrýdaǵy tásilderdi qaıta qaraǵan jón. Atap aıtqanda, oblys­tyq bıýdjetterdi oblys ákimdikteri bekitkenge deıin Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men Qarjy mınıstrligi (qajet bolǵan jaǵdaıda óńirlerge shyǵa otyryp) qarap, keıinnen tıisti monıtorıng júrgizilýge tıis.

Kelesi bir mańyzdy másele – mono qalalardyń eń túıtkildi áleýmettik máse­lelerin sheshýge áleýmettik jaýap­kershilik aıasynda qala quraýshy kásip­oryndardyń oblystar men qalalardyń ákimdikterine bóletin qarajatynyń jumsalýy. Kóbine-kóp oblys ákimderi men qala quraýshy kásiporyn basshylary arasyndaǵy memorandýmdarda ózara jaýapkershilik bola bermeıdi. Sodan kelip oblys ákimdikteri qarajatty qala quraýshy kásiporyndar tikeleı orna­lasqan aımaqtardan basqa óńirlerge baǵyt­taıdy. Saldarynan qala quraý­shy kásiporyn jumysshylarynyń áleý­mettik máselelerin sheshý múmkin bol­maı otyr. Qajet bolǵan jaǵdaıda Máji­liske «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zańǵa qala qurýshy kásiporyndar men jer­gilikti atqarýshy organdar arasyn­daǵy memorandýmǵa qatysty jerg­i­likti atqarýshy organdarda qo­ǵam­dyq baqylaýdy júzege asyrý quqy­ǵy týraly ózgertý engizse de bolar edi.

Qurylys jáne jóndeý salasynda tıisti mınıstrliktiń rólin arttyryp, Qu­rylys isteri komıtetine qosymsha óki­let­tikter berý durys. Qurylysqa da, kúr­de­li jóndeýge de jobanyń saraptama­syn júrgizetin Memlekettik saraptama me­ke­mesin qurý qajet. Qurylysty memle­ket­tik baqylaý salasyn avtomattandyrý bóliginde jańa sıfrlyq tehnologııalardy engizý jáne júıeni tıisti memlekettik aqparattyq júıelermen úılestirý kerek.

Qazirgi jaǵdaıda óńirlermen jumys­ty jolǵa qoıyp, qatań tártip ornatyp, jergilikti atqarýshy organ­dardyń kúmándi sheshimder qabyldaýy qıynǵa soǵatyn júıe qurý qajet. Sondaı-aq ortalyqtyń jergilikti atqarýshy organ, qoǵamdyq keńes, «Amanat» partııasynyń ótinishterine ortalyqtyń jedel jaýap berýin qamtamasyz etý de mańyzdy. Aıtalyq partııanyń Astana qalasy fılıaly janyndaǵy Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónindegi keńestiń jumys toby 2023 jyldyń qazan aıynda «Astana qalasynyń aktıvter jáne memlekettik satyp alý basqarmasy» MM-nyń Sybaı­las jemqorlyqqa qarsy saıasatty iske asyrý partııa­nyń baǵdarlamalyq qujattarynyń oryndalýyna monıtorıng júrgiz­gen kezde kommýnaldyq múlikti esepke alý, basqarý jáne memleket­tik satyp alý salasynda 7 sybaılas jemqorlyq táýekeli anyqtaldy. Qala ákimdigi men basqarmaǵa berilgen usynystardy oryndaý maqsatynda ulttyq ekonomıka, qarjy, sıfrlyq damý, ınnovasııalyq jáne aeroǵarysh ónerkásibi, oqý-aǵartý jáne ádilet mınıstrlikterine hat joldandy.

Barlyq memlekettik qyzmetshi negizgi ustanym retinde Ádep kodeksin tutyn­ǵany jón. Mınıstrler kabıneti ashyq jáne tyńdaı alatyn bolýy, eń bastysy, júk­telgen mindetterdi tez ári jyldam sheshe bilýi kerek. Bul sony, serpindi tásil­derdi qamtamasyz etýge, jańa ekono­mı­kalyq baǵytty júzege asyrýǵa, zańsyz alynǵan jáne shyǵarylǵan aktıvterdi qaıtarýǵa, jalpy alǵanda jańa, ádiletti Qazaqstandy qurýǵa yqpal etedi.

Jańa Premer-mınıstr jáne qaıta jasaqtalǵan Úkimet quramy­ júktelgen mindetterdi abyroımen atqarady dep senemiz.

Ǵalym MUQAShEV,

«Amanat» partııasy Astana fılıaly

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónindegi keńes tóraǵasynyń orynbasary