Sahnada – «Kerbuǵy»

Plastıkalyq dramada qo­ryq­taǵy maraldar men buǵy­lar­dyń ómiri baıandalady. Negizgi ıdeıada adamzat jaýyzdyǵynyń ústemdigi kórinis tapqan. Buǵy­lar men maraldar tabynynyń adamzat áleminen únemi jy­lylyq izdep, tym sengishtigi bul ja­nýarlardy qurdymǵa qu­latty. Kerbuǵy – buǵylardyń ishinde eń aqyldysy edi. Ol pende balasyn sheksiz súıe-tuǵyn. Qoıylym shyrqaý shegine jetkende mamyrajaı tirlik keship júrgen top basy – Kerbuǵynyń on segiz salaly múıizin el-jurt­tan bezinip, aıdalada júrgen adam Qońqaı kesip áket­ti. Ker­buǵynyń bar baǵy – ba­syndaǵy on segiz salaly mú­ıizi eken. Odan aıyrylǵan sátten ony tyń­daıtyn, pármenine qu­laq asatyn janýar qalmady. Ja­nyn­daǵy serikteri zym-zııa, bári qara basynyń qamyn oılap jan-jaqqa sytyldy, qol ushyn bergen eshkim joq. Tabıǵattyń jaratylysy adam aldynda dár­mensiz eken.

Kerbuǵy úshin budan asqan qor­lyq, qaıǵy-qasiret bar ma?

Onyń sońyn ala úlken bir maraldar áýleti kúırep tyndy.

Endi bir sátte Kerbuǵy beı­nesi – Alash shańyraǵyn ustap turǵan adalbaqanǵa uqsap ketti. Kerbuǵynyń sońyn ala birliginen dármen ketip, aıdalada tarydaı bolyp shashyrap, ýyǵy ajyrap qalǵan ózge buǵylar men maraldar tamyrynan aıyrylǵan qazaq halqynyń aıanyshty taǵdyrynan bir aýsaıshy. Qazaqtyń basynan ótken barlyq qaıǵy-qasiretti osy jerge úıe salǵandaı. Ashtyq kórinisi, baqa-shaıan terip ketken jurt, sábıinen aıyrylǵan ana, kókiregi sherge tolǵan erler... Kóshbasshydan, tamyrynan ajyraǵan eldiń beıshara keıpi.

Adamnan asqan satqyn, opasyz, nadan jaratylys joq dep tolǵandy sahnanyń arǵy ja­ǵyndaǵy daýys. О́zi jasaǵanyn óz qolymen buzatyn, jaýyz da, qatygez de ózi.

Deıturǵanmen, qoıylym keý­­deni tilgileıtin, ókinishi kóp sondaılyq bir alapat qaıǵyny kókeıge qondyrmady, álde ak­ter­ler, álde rejısserlerine jet­­kize almaǵandaı. Qazaqtyń qońyr daýysty dombyrasymen qysqa ýaqytta aıaqtalyp qal­ǵan qońyr kúı tárizdi. Taǵy bir sátterinde janýarlar arasynda dıalog jetispeıtindeı kórindi. «Kerbuǵy» tragedııa aldynda kórermendi shıryqtyryp, áserlendire túsetin bir detaldar qajetsinip turǵandaı. Al jalpy sahnalyq nusqasynyń ıdeıalyq sıýjeti, plastıkalyq bı úılesimderi oryndy shyqqan.

O.Bókeıdiń áńgimesinen ór­bigen dramanyń sahnalyq nus­qasyn teatrdyń ádebı drama bóliminiń meńgerýshisi Nurken Tur­lybek jazyp shyqqan. Ol buǵan deıin Máskeý tórinde qoıylǵan «Ujdan» ápsanasynyń da avtory. Plastıka – Jalynbek Ahan, qoıýshy-sýretshi – Raýan Ulyqpan, al baletmeıster – Aıgúl Daıyrbaeva.

Drama rejısseri Jangeldi Sadyqovtyń pikirinshe, adam men ta­bıǵat arasyndaǵy qara­ma-qaı­­­shylyq uǵymdaryn jastar qaýymy keńinen túsine bilýi kerek. Eresekter men jas ur­paqtyń zerdesine ekologııalyq tár­bıeni sińdirýde mundaı qoıylymdardyń paıdasy zor bol­maq.

Aıtyp óteıik, sońǵy ýaqytta kerekýlik teatr plastıkalyq má­nerge kóbirek kóńil bólip júr. Akterler ujymynyń deni jas­tar, shetinen myń buralǵan bıshi­ler, qajet bolsa kúrdeli trıýk­terdi de oryndaıtynyn baıqap júr­miz. Buryn teatrdan adam kóńili­niń joǵyn izdep baratyn, al qazir­gi kórermen kóbirek áser kútedi eken.

Premeralyq qoıylymdaǵy basty rólderdi Jasulan Ámir­han, Temirlan Muqataı sııaqty jas akterler somdady. Teatrdyń beldi ártisi, Mádenıet qaıratkeri Beıbit Shánim Qońqaı rólin sátti oınap shyqty.

PAVLODAR