Jyr tarlany – Qalıjan
Qazaqtyń rýhanı álemine nebir óner men ádebıet dúldúlderin syılaǵan kıeli Baıanaýyl óńiriniń kórnekti qalamgeri, qazaq poezııasynyń tarıhynda ózindik orny bar Qalıjan Bekhojınniń týǵanyna bıyl – 110 jyl. Ultqa adal ul ózinen keıin óshpes mol mura qaldyrdy. Qalamgerdiń ózi ketse de artynda bolashaq urpaqqa taǵylym bolarlyqtaı ónegeli sózderi qaldy.
Aqyndy ardaqtaý úshin ataýly kúnge oraı esimi mektebimizdiń atymen atalǵan Qalıjan Bekqojın atyndaǵy bilim ordasy da qazaq poezııasy tarlandary biriniń mereıtoıyna oraı onkúndikte kóptegen is-shara uıymdastyrdy. Solardyń alǵashqysy aqynnyń ómirinen bir úzik syr shertetin «О́mir joly» atty beınesıýjet kórsetýden bastalyp, qalalyq ólketaný murajaıy uıymdastyrǵan «Aqıyq aqyn – Qalıjan Bekqojın» degen taqyryptaǵy kitap kórmesine, foto-ekspozısııa men aqynnyń búkil shyǵarmashylyq ǵumyryn urpaǵyna pash etetin muraǵattyq jádigerler qoıylǵan kórmege ulasty.
Eskertkish – ótken tarıhymyzdyń belgisi. Mektep ustazdary men oqýshylary ádebıetimizge aıtarlyqtaı úles qosqan mereıtoı ıesiniń oblys ortalyǵynda boı kótergen eskertkishine gúl shoqtaryn qoıyp, taǵzym jasady, aqyn qalamynan týǵan jyr shýmaqtaryn oqydy. Qalıjan atamyzdyń júrekke sezim uıalatqan jyrlaryn nasıhattap, dáriptep júrgen ardaqty ustazdarymyzdyń da ıgilikti is-sharaǵa atsalysyp, aqyn óleńderin mánerlep oqýdan «Aqynda syr bolmaıdy aıtylmaıtyn» dep atalǵan chellendjge qatysqany da shákirtterimizge úlgi dep bilemiz.
Q.Bekhojınniń 110 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalar Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner murajaıynda, S.Toraıǵyrov atyndaǵy oblystyq kitaphanada jalǵasyp, «Máńgi ólmes jyrymen iz qaldyrǵan» atty konferensııamen máresine jetti. Onda aqyn muralaryn ǵylymı túrde zerttep júrgen fılologııa ǵylymdarynyń doktory, PMPÝ professory S.Sútjanov Qalekeńniń shyǵarmashylyǵy týraly keń kólemdi baıandama jasasa, «Qalıjan oqýlary» baıqaýynda top jarǵan oqýshylar dıplomdarmen marapattalyp, aqyn urpaqtary atynan aqshalaı syılyqtar tabystaldy.
Roza BÚLKENOVA,
«Q.Bekqojın atyndaǵy jalpy orta bilim berý mektebi» KMM kitaphanashysy
PAVLODAR
Biz kimdi tárbıelep júrmiz?
Elden-jurttan uıat bolady, obal bolady, jaman bolady degen qaǵıdanyń mańyzyn bala túsinýi úshin áýlet úlkenderi balanyń oǵash minezine, qylyǵyna, tártibine, salt-sanamyz ben dástúrimizdi ustaný ádebine pikirin ashyq bildirip, jol kórsetip otyrǵany jón.
О́ziniń is-áreketine qatysty týyp-ósken ortasynyń pikiri men baǵasyn bilmeı ósken bala jeke taǵdyryna áser etetin nárseniń bárin ózge, ıaǵnı bóten ortadan izdeıdi.
Balanyń jeke tulǵa bolyp qalyptasýy tikeleı ózi týyp-ósken ortasyna baılanysty bolady. Tulǵanyń minez-qulqyn qoǵam emes, tek óz áýleti, ıaǵnı óz otbasy ǵana qalyptastyrady. Tamyry myqty tulǵa ǵana memlekettiń tiregi bola alady.
«Zamany basqa ǵoı, balam men ishpegen asty ishsin, men kımegen kıimdi kısin, men kórmegen qyzyqtardy kórsin» dep, oǵan joqshylyqtyń qadirin túsindirmeı, toqshylyqtyń býyna mas qylyp betinen qaqpaı ósirý – áke-shesheniń úlken qateligi.
Ataqty Dýbaıdyń negizin qalaǵan sheıh Muhammed ben Rashıd ál-Maqtym eliniń bolashaǵy týraly: «Meniń atam túıege minip júrdi, meniń ákem túıege minip júrdi, men «Mersedes» mindim, balam «Lend Rovermen» júr. Al nemerem túıemen júretin bolady», degen kórinedi.
«Nege?» degen suraqqa: «Qıyn zaman myqty adamdardy týdyrady. Myqty adamdar jaqsy zamandy qalyptastyrady. Jaqsy zaman áljýaz adamdardy týdyrady. Al áljýaz adamdar qıyn zamandy qalyptastyrady. Kóp adam túsine bermeıdi, biraq dúnıeqońyzdardy emes, kúreskerlerdi tárbıeleý kerek», dep jaýap beripti.
Muny árbir áýlettiń, otbasynyń qoǵamnyń adal da ádil, minezdi de myqty azamattaryn tárbıelep ósirip, el qataryna qosýyna óz jaýapkershiligi bar dep túsiný kerek.
Mútalap ÁBSATTAROV,
memlekettik qyzmetker
ASTANA
«Kók jáshikte» – kóp qyzyq
Qol bosta bir mezgil teledıdar ekranyna kóz salyp qoıatynymyz bar. Ondaıda, árıne, jaqsy tanymdyq habar kórseń janyń jadyrap, kóńiliń kóterilip, bir jasap qalasyń.
Ár senbiniń keshinde efırge shyǵatyn jýrnalıst Jańylhan Mámejanqyzynyń «Umytpaımyz» baǵdarlamasy kórgen jandy erekshe áserge bóleıdi. О́mirden ótken belgili tulǵalardyń ónegeli ǵumyry kóz aldyńnan kıno taspasyndaı tizilip ótip, adam janyn sarytap saǵynyshqa aınaldyrady. Kópke deıin sol bir qımas sezimnen aryla almaı júresiń.
Demalys kúni de qyzyqqa toly. Tanymal jýrnalıst, jazýshy Júsipbek Qorǵasbektiń «Úrker» baǵdarlamasy oıly oqyrmandardy kitap ilimine úńildirip, aqyn-jazýshylardyń jańa dúnıelerimen tanystyrady.
Mynaý asyp-tasyǵan ómirde halqynyń amandyǵyn tileıtin Aman Tasyǵannyń «Alǵashqy» habaryn kórýdiń ózi bir ǵanıbet. Akademık Asqar Jumadildaev pen kúni keshe ǵana ánshi qyzymyz Roza Rymbaeva týraly daıyndaǵan habarlaryn da asqan qyzyǵýshylyqpen tapjylmaı otyryp tamashaladyq.
О́nerde jarasqan jup – Qydyráli men Qaraqattyń «Jaqsy adamdarym» da óziniń kórermenderin tapqan, joǵary reıtıngke ıe baǵdarlama dep esepteımin. Jazıra Baıyrbekova, Qaırat Ádilgereı syndy ónerde júrgen daryndy jastardy kórermendermen júzdestirip, talabyn shyńdady.
Qalyń kórermen atynyn aıtar tilegimiz de joq emes, árıne. «Qazsport» telearnasy keı kezderi qazaq kórermenine asa qajeti joq oıyndardy kórsetip jatady. Onyń ornyna álem korttarynda tabysty óner kórsetip júrgen reıtıngteri joǵary ári kórermenin qyzyqtyratyn tennısshilerimizdiń tartysty kezdesýlerin tamashalaǵymyz keletinin nesine jasyraıyq.
Jalpy, kóre bilgen adamǵa «kók jáshikte» kóp qyzyq bar. Olaı bolsa, joǵarydaǵydaı kópshilikke arnalǵan tálimi mol tanymdyq baǵdarlamalardyń kókjıegi keńeıe bergeı.
Káribaı ÁMZEULY,
kórermen
Túrkistan oblysy
