– Men ónerge kezdeısoq kelgen joqpyn. Bala kúnimnen kóńilim kórkemdikti qalady. Naqty akterlikke baramyn dep kesip aıtpasam da, taǵdyrymnyń túbi ne sahna, ne sýret, ne ánshilikpen toǵysatynyn sezdim. Sol kezden-aq ózimdi daıyndadym. Áli esimde, aýyldaǵy úıdiń qabyrǵasyn tutasymen kenep qylyp, keńinen «kósiletinmin». Ol kezde maıly boıaý degen joq, sýretti akvareldiń ózimen-aq sala beremiz. Sondaǵy eń alǵashqy «kartınam» Vıktor Vasnesovtyń «Úsh batyr» shyǵarmasy boldy. Ol sýret tósegimniń tusyndaǵy qabyrǵada uzaq ýaqyt «ómir súrdi». Anam qabyrǵany áktegende aınalyp ótetin. Keıin de qylqalamnan ajyramadym. Sýretterim – jan dúnıemniń aınasy ispettes. Qaı-qaısysynda bolsyn týǵan jerge degen balalyq saǵynyshym men perzenttik tolǵanysymdy sýret tilinde «sóıletýge» umtyldym. Ásirese jylqynyń sýretin salǵandy jaqsy kóretinmin. Áli kúnge deıin ol mahabbat tarqaǵan joq. Arǵymaq kórsem, shabytyma erik beremin, deıdi akter aǵynan aqtarylyp.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń Bostandyq degen alaqandaı ǵana aýylynda týyp-ósken bolashaq óner maıtalmany týǵan ólkeniń tumsa tabıǵatynan shabyt alyp, qııalyn qııandarǵa samǵatty. 1968 jyly Qyzyljar qalasyndaǵy №2 qazaq mektep-ınternatyn bitirgen boıda Almatyǵa attandy. Qurmanǵazy atyndaǵy óner ınstıtýtynyń teatr bóliminde Qazaqstannyń Halyq ártisi Hadısha Bókeevanyń sheberhanasyna qabyldanyp, 1973 jyly teatr akteri mamandyǵyn alyp shyqty.
– Allaǵa myń da bir shúkir deımin, mende akter retinde ról ala alamaı qınalǵan kezder nemese ishte ketken ókinishter bolǵan emes. Oqýymdy bitirip, jumysqa kiriskennen-aq basty rólderde baǵymdy synadym. M.Áýezovtiń «Aıman-Sholpanyndaǵy» Álibek rólinen bastalǵan shyǵarmashylyq jol «Eńlik-Kebektegi» – Kebek, «Qozy Kórpesh – Baıan sulýdaǵy» – Qozy, «Qyz Jibektegi» – Bekejan syndy qazaq klassıkasyndaǵy kesek beınelerge jalǵasa berdi. Orys pen Batys klassıkasynan da basty rólder buıyrdy, degen akter ótken kúnder elesin izdegendeı alysqa kóz saldy.
Ár róline tolǵanys, ishki tereńdigimen keletin óner ıesiniń keıipkerler jan dúnıesin zertteýdegi shyǵarmashylyq izdenisi óte tabysty boldy. Akterlik palıtrasy kóp boıaýly, aıtary, meńzeri mol naqyshty, san qyrly sahna sheberiniń ishki saraıy da sáýleli syrǵa toly. Ról jasaýdyń negizgi qupııalaryn ómirdiń ózinen saryla izdeıtin jany názik sýretkerdiń jasampaz tásilderi de jas býyn sahnagerlerge ózgeshe sabaq. Ol eńbegi laıyqty baǵalanyp, akter1987 jyly «Qyz Jibek» spektaklindegi Bekejan róli úshin «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi» ataǵyna ıe boldy.Tbılısıde ótken halyqaralyq jastar teatrlary festıvaliniń dıplomanty atandy. Ortalyq Azııa men Qazaqstan teatrlarynyń halyqaralyq baıqaýynyń Gran-prıin jeńip aldy. «Apıyn», «Umytpa meni», «Kóshpendiler», «Birjan sal», «Elim-aı», «Qazaq handyǵy» fılmderinde basty jáne qosalqy rólderdi beınelep, kıno áleminde de óziniń aıshyqty qoltańbasyn bederledi. Belgili teatr synshysy Áshirbek Syǵaı: «Bekejandy sál-pál súıkimdilikke súırelegen, onyń susty júzine az-kem qan júgirtken Alash akteri Asylbolat Smaǵulov boldy» dese, Qazaqstannyń halyq jazýshysy Sáken Júnisov «Qyz Jibektegi» «Asylbolat-Bekejan» – qazaq teatry sahnasyndaǵy úlken qubylys» ekenin atap kórsetken.
– Obaly ne kerek, rejısserler menen ról aıaǵan joq. Osynyń bári, árıne, akter adam úshin úlken baq qoı. Biraq Alla maǵan óner berip, mereıimdi asyrsa, dál solaı minezden de tarshylyq jasamaǵan eken. Qudaıǵa shúkir, bir adamdaı birbetkeı minezimiz bar. Ádiletsizdikterdi kórip turyp, úndemeı qala almadym. Ról berdi eken dep, rejısserlerge de láppaılap kete qoımadym. Sonyń kesirinen 10 jyldan asa teatrdan qol úzip, jumyssyz qalǵan kezder de boldy. Sonda sahnany, seriktersterimdi saǵynatynmyn. Biraq báribir minezimdi ózgerte almadym. Alamanǵa túser arǵymaq ta jer tarpyp, bulqynyp turmaı ma? Minezsiz jylqy – jaı ǵana jaby. Menińshe, óner adamynda minez bolýy kerek. Minez – shyǵarmashylyq adamnyń qoltańbasy. Onsyz óner ishki menin joǵaltady. Dese de ár nárseniń óz qaıyry bar degen ras eken. Mine, teatrdaǵy osy úzilis meniń sýrettegi ekinshi tynysymnyń ashylýyna sebepker boldy. Kóp kartınalarym dál osy kezde salynǵan eken. О́zimdi kásibı sýretshi dep sanamaımyn. Biraq ónertanýshylar, kásibı sýretshiler jumysymdy joǵary baǵalap, kórme ótkizýge keńes bergen soń, búgingi jobany qolǵa aldyq. Teatrdaǵy jastar qoldap, osyndaı jaqsy dúnıeniń jarshysy bolyp jatqan jaıymyz bar, – dep syr ashty akter.
Iá, akterligi bir tóbe. Al sýretshiligi san qyrly talant qylqalam qudireti arqyly kenepti kere keskindegen kartınalaryn elordalyq kórermen nazaryna usyndy. Túrli janrdaǵy sýretter, kelisti kompozısııalar, portretter, peızajdar ózindik oryndalýymen erekshelenip, mazmundyq tereńdigimen baýrap aldy. Ásirese «Ýaqyt», «Ana», «Shyrmaýyq, jalǵan dúnıe», «Asaý kúreń», «Qalyńdyq» syndy kartınalary men Qorqyt, Aqan seri, Baıan sulý, Qyz Jibek, Bekejan portretteri de ózindik erek qoltańba, dara kózqaras, parasatty paıymymen kóńil arbaıdy.
– Shedevrler jazyp, kásibı sýretshilermen báıgege túsetin oıdan aýlaqpyn. Ne sosıalızm, ne kapıtalızm emes qazirgi bizdiń qoǵam sııaqty, meniń de jumystarym prımıtıvızm men realızmniń arasynda adasyp júrgen «ızmderdiń» biri bolar. Búginde aty álemge áıgili sýretshi Van Gog marqum kózi tirisinde birde-bir kartınasyn sata almaı, bar ómiri joqshylyqta ótken ǵoı. Al qazir onyń bir ǵana «Kúnbaǵystary» bálen mıllıon dollar! Sol sııaqty bizdiń sýretterdi de bir zamandarda baǵalaıtyn urpaq týar. Ázirge mindetimiz – eńbek etý, óner týdyrý, dep ázilmen áńgimesin árlegen ártis sóziniń toqeterin jas akterlerge baǵyttaı túıindedi: – О́mirdegi eń qasterleıtin, eń qımaıtyn, esh oralmaıtyn, qaıtyp kelmeıtin qymbatty dúnıeniń biri – ýaqyt. Abaıdyń ózi: «Túspedi er jetken soń ýysyma, qolymdy mezgilinen kesh sermedim» demeı me? Demek durys paıdalanylmaǵan ýaqyt pen jastyq keıin ókinishke aınalady. Sondyqtan jastarǵa aıtarym: ár sátti baǵalap, qadirine jetińder! Sebebi ýaqytty toqtata almaısyń. Al ár sát, ár mınýtta kóp múmkindik bar.
