Osydan úsh jyl buryn dúnıeden ótken áıgili ánshi-kompozıtordy eske alýǵa arnalǵan «Asyl arman» atty alǵashqy úlken is-shara tulǵanyń týǵan jerinde, «Atameken» atty saraıda ótkeni erekshe áserli boldy. Qoıylymnyń avtory – halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, belgili dramatýrg-jazýshy Mádına Omarova bolsa, qoıýshy rejısseri – Grýzııa memleketinde ótken N.Dýmbadze atyndaǵy Halyqaralyq teatrlar festıvaliniń «Úzdik rejısseri» atanǵan Gaýhar Adaı edi. Al spektakldiń qoıýshy sýretshisi jáne ártisterdiń kıimin jobalaǵan – Mádenıet salasynyń úzdigi Gúldana Alına boldy. Árqaısysy óz salasynda tanymal óner qaıratkerleriniń shyǵarmashylyq odaǵynan týǵan qoıylym kórermenniń kóńilinen shyqty.
Eskendir Hasanǵalıevtiń bala kezinen bastalyp, óner jolynda Almatyǵa attanýy, alǵashqy shyǵarmashylyq izdenister, mahabbat áýenderi, ultshyl-patrıottyq kózqarasy qalyptasqan ómir belesteri sahnada shynaıy sýretteldi. Kompozıtordyń óz shyǵarmalarynan qurylǵan kórkem áýen, oıyny jarasqan ártister ujymy, ádemi bıge toly sahnalyq qımyl-qozǵalys, birneshe deńgeıli dekorasııa, qyzyl-jasyl sahna shamdary, jandy daýystaǵy ánder men orkestrdiń «tiri» oıyny – bári qosylyp, keremet óner týyndysyna aınalǵanyn kórdik.
– Bul qoıylymnyń osyndaı dárejede ótetinine meniń esh kúmánim bolǵan joq. Rejısser Gaýhardyń jumystaryn, aıaq alysyn burynnan bilemin. Qoıylym sátti ótetinine sengen edim, senimim aqtaldy. Orkestrdiń súıemeldeýi qoıylym dárejesin bıik deńgeıde kórsetti. Keı tustarynda kózimizge jas keldi, – dep óz pikirimen bólisti premeradan keıin Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nazgúl Qarabalına.
«Atameken» óner ordasynyń dırektory Baýyrjan Halıollanyń aıtýynsha, osy qoıylymdy bes óner ujymy birigip, 100-den asa ártis sahnalap shyqqan. Árıne, negizgi salmaq «Atameken» jastar mýzykalyq teatryna tústi.
– Qoıylymnyń bas keıipkeri – áıgili ánshi, kompozıtor, Halyq ártisi, Eskendir Hasanǵalıev aǵamyzdyń rólin Quralbek Qatshaev somdap shyqty. Ol Qurmanǵazy atyndaǵy Oral saz kolledjin rejıssýra mamandyǵy boıynsha bitirip, 2015 jyldan Hadısha Bókeeva atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatrynyń akteri bolyp qyzmet etip keldi. Endi, mine, «Atameken» jastar mýzykalyq teatrynda óner kórsetýde. Buǵan deıin «Jýsan» psıhologııalyq dramasynda Jádiger, «Kelisimshart boıynsha qalyńdyq» komedııasynda Arsamag rólin tamasha oınaǵan Quralbek búgin Eskendir aǵamyzdyń beınesin jaqsy somdap shyqty. Akterdiń eńbekqorlyǵy, izdenimpazdyǵy kórindi, – deıdi rejısser Samal Ábýov.
Qoıylymda Eskendirdiń anasy Baqııanyń beınesin aktrısa Horlan Shámeleva, kórshi áıeldi Elmıra Maqasheva, Mansurdyń rólin Raıymbek Ermek, Darıko beınesin Gúlfarızat Nurseıtova keıiptedi.
Premeraǵa E.Hasanǵalıevtiń asyl jary Darıko Sopyjanqyzy, balasy Birjan Hasanǵalıev, nemeresi Zere jáne mádenıet maıtalmandary men tanymal teatr synshylary – Álııa Bópejanova, Baqyt Nurpeıis, Anar Erkebaı, Nazgúl Qarabalına, qoıylym avtory Mádına Omar jáne basqalary qurmetti qonaq retinde arnaıy shaqyrylǵan eken. Qoıylym sońynan keıin olardyń barlyǵy da premeraǵa joǵary baǵa berdi.
– Oral shaharynda ónerge, rýhanııatqa degen qurmet erekshe. Kópshilik kórermenge jol tartqan «Asyl arman» mýzykalyq qoıylymynyń premerasyn tarıhı spektakl dep aýyz toltyryp aıtýǵa bolady. «Atameken» jastar mýzykalyq teatrynyń bolashaǵy jarqyn dep sanaımyn. Keıingi jyldary elimiz boıynsha jer-jerde jastar teatry ashylyp jatyr. Degenmen onyń barlyǵyn el bile bermeıdi. Al «Atameken» sekildi joǵary deńgeıde jumys istep jatqan jas teatrdy birinshi ret kórip turmyn. Jalpy, «Atameken» jastar mýzykalyq teatryna óte talantty jastar jınalǵan eken. Zamanymyzdyń zańǵar jazýshysy Sherhan Murtaza óz sózinde: «Teatr kóbeıse, túrme azaıar edi» degen bolatyn. Shyndyǵynda qaı dáýirde bolmasyn, mádenıet pen ónerdiń ult rýhanııatynan alar orny erekshe. Osyndaı úlken mıssııany arqalaǵan teatr ujymyna tolaıym tabys tileımin, – dedi Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń hatshysy Álııa Bópejanova.
Sahnaǵa «Qurmet» ordeniniń ıegeri, ánshi-kompozıtor Birjan Hasanǵalıev shyǵyp, «Atameken» óner ordasynyń basshylyǵyna, qoıylymnyń qoıýshy-rejısseri men teatr ónerpazdaryna jáne Eskendirin saǵynǵan el-jurtqa aqjarma alǵysyn aıtty. Sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń Quttyqtaý hatyn «Atameken» Jastar mýzykalyq teatrynyń kórkemdik jetekshisi ári qoıýshy rejısseri Gaýhar Adaıǵa tabys etti.
– Seksen mınýt boıy biz sahnaǵa telmirip, Eskendir aǵanyń týǵan jeri Qaratóbeden arman qýyp Alataýdyń baýraıyna barǵan ómirin, asyl arman jolyndaǵy taǵdyryn kórip, rýhanı tazarǵandaı boldyq. Sahnada óner kórsetip júrgen – Táýelsiz Qazaqstannyń tól perzentteri, órimdeı jastar. Osyǵan qarap-aq Eskendir aǵamyzdyń óneri men rýhy eshqashan kónermeıtinin, máńgi jasaı beretinin túsindik. Qazaq bar kezde – óner ólmeıdi, qazaq bar kezde Eskendir Hasanǵalıevtiń esimi umytylmaıdy! – dedi Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Baqytjan Narymbetov.
Premera sońynda qoıylymnyń qoıýshy rejısseri Gaýhar Adaıǵa, qoıýshy sýretshi jáne kıim sýretshisi Gúldana Alına men «Atameken» jastar mýzykalyq teatrynyń bas sýretshisi Murat Mámbetovke oblys ákiminiń alǵys haty tabys etildi. Eskendir Hasanǵalıevtiń otbasyna Aq Jaıyq jurtshylyǵy atynan syı-sııapat tabys etilip, qurmet kórsetildi.
«Eskendir aǵa asyl armany oryndalǵan adam dep esepteımin. Ol kisiniń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly qoıylymdy qoıǵanyma qýanyshtymyn. Shynymdy aıtsam, ózim de osyndaı úlken sahnany armandap júrgen edim. Bul shyǵarma meniń armanymmen úndes keldi. Jáne men ǵana emes, bizdiń jastar teatryna alynǵan jas ónerpazdardyń da armany eken. Baǵasyn halyq berer, – dedi Gaýhar Adaı.
Batys Qazaqstan oblysy
