Foto: turkistan-digest.kz
Ony ázirleýge saqtandyrý sarapshysy, «Freedom Insurance» SK» AQ basqarma tóraǵasy Azamat Kerimbaev bastamashy bolǵan. Naqty mysal keltirsek, Almatyda 13 aqpan kúni úsh avtobýs pen bir jeńil kólik soqtyǵysyp, iri jol-kólik apatynan 17 adam zardap shekti. Saldarynan qaladaǵy «Index Dtp.kz» jol-kólik apatynyń kórsetkishin arttyryp, basqa da jazataıym oqıǵalarmen birge kórsetkishti 9 ballǵa deıin kóterdi. Osy deńgeı alty saǵat boıy saqtalyp turdy. Kórsetkish túngi saǵat 23:00-den keıin ǵana tómendedi.
Al onyń aldynda 8 aqpan kúni Astanada qarly boran men kóktaıǵaq saldarynan 250-den asa jol-kólik oqıǵasy tirkelgen. Qosymsha 1-7 aqpan aralyǵynda elordadaǵy jazataıym oqıǵalardyń ındeksin 10 ball dep kórsetip turǵan edi. Al aqpan aıynyń basynan beri «Index Dtp.kz» ortasha ındeksi Almatyda 7,8 ball deńgeıinde boldy. Astanada aqpan aıyndaǵy alǵashqy eki aptada apattyń ortasha kórsetkishi 8,8 baldy qurady. Elimizdiń úshinshi iri megapolısi Shymkentte aqpan aıyndaǵy jol apatynyń ortasha kórsetkishi – 4,2 ball.
Azamat Kerimbaevtyń aıtýynsha, ındeks eldegi 40 qalada baqylanyp, 1-den 10 upaıǵa deıin kórsetedi. Bul san neǵurlym joǵary bolsa, belgili bir qalada jol-kólik oqıǵasynyń tirkelý yqtımaldyǵy soǵurlym joǵary. Aýa raıy derekteri de árbir ındeks kórsetkishiniń janynda beriledi. Indeks jańbyr, jel jyldamdyǵy, jaýyn-shashyn túri sekildi tabıǵı krıterıılerdi de eskeredi. Sondaı-aq qazirgi tańda qalada bolyp jatqan apattar sany da esepke alynǵan.
«Qosymshanyń kómegimen kólik ıeleri eldiń basqa qalalaryna saparlaǵanda baǵyt-baǵdaryn josparlaı alady. «Dtp.kz» ındeksi elimizdegi jazataıym oqıǵalardyń jalpy kórinisin túsinýge jáne baqylaýǵa kómektesedi. Ol jyldyń, táýliktiń belgili bir ýaqytynda oqys oqıǵalarǵa áser etetin faktorlardy anyqtaýǵa, olardyń sanyn qalaı azaıtýǵa bolatynyn jáne jazataıym oqıǵa kezinde adamdar men múlikke keltirilgen shyǵynnyń salmaǵyn saraptaýǵa septesedi. Jol-kólik oqıǵasy deńgeıiniń ındeksi qaýipsiz júrgizý erejelerin ustanatyn qarapaıym kólik ıelerin de qyzyqtyrýy múmkin. Indeks olarǵa óz baǵyttaryn naqtyraq quryp, josparlaýǵa kómektesedi», deıdi qosymshany jasaýshy.
Bas prokýratýranyń málimetinshe, ótken jyly elde 14 867 jol-kólik oqıǵasy tirkelgen. Eń kóp oqıǵa Almatyda tirkelgen, sany – 3 685. Bul kórsetkish Astanadaǵy apattardan 5 ese joǵary (745 oqıǵa). Al Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary Marat Qojaevtyń aıtýynsha, eldegi jol-kólik oqıǵalarynyń negizgi sebepteriniń biri – jol men ınfraqurylymnyń jaǵdaıy. Statıstıkalyq málimetterge súıensek, barlyq jol-kólik oqıǵasynyń 73 paıyzy eldi mekenderde tirkeledi. Jol apatynyń ekinshi sebebi – kólik ıeleriniń ereje saqtamaýy. 2023 jyldyń basynan beri polısııa qyzmetkerleri jol erejesin buzǵan 8,2 mıllıonnan astam adamdy ustaǵan.
Aýa raıy jaǵdaıy da joldaǵy apattardyń bir sebebi. Kúzden kóktemge deıin aýa raıynyń qolaısyzdyǵy joldarda, ásirese qalaaralyq baǵyttarda júrýdi qıyndatady. Sondyqtan joldaǵy qaýipsizdik deńgeıin baǵalap alyp saparǵa shyqqan durys. Bul turǵyda júrgizýshilerge «Index Dtp.kz» qosymshasy kómekke keledi.