«Data lakes» ne úshin qajet?

Basqosýǵa zertteýshiler, JOO oqytýshylary, zańgerler, jýrnalıster, eriktiler qozǵalysy, TKSh, áleýmettik sala, bıznes ókilderi jáne taǵy basqa bilikti mamandar qatysty. Keńeste ıns­tıtýt dırektory Erkin Tuqymov sarapshy qatysýshylardyń nazaryn memlekettik saıasat qalyp­tasatyn qaǵıdatqa aýdardy.

– Kúni búginge deıin memle­kettik uıymdarmen nemese iri kompanııalarmen baılanys­taǵy ulttyq sarapshylarǵa basym­dyq berildi. Saldarynan aımaq deńgeıinde taldaý jasaı­tyn sarapshylardyń jetispeýshi­ligi máselesi týyndady. Osy ret­te basty maqsatymyz – óńir­ler­de saraptamany damytýǵa járdemdesý jáne respýblıkanyń túkpir-túkpirinde el damýynyń tıimdi tetikterin ázirleý, qabyl­danyp jatqan is-sharalar týraly el basshylyǵyn barynsha obektıvti jáne ózekti aq­paratpen qamtamasyz etý. Iаǵnı túpki meje – memlekettiń zııatkerlik áleýetin biriktirý. Al QSZI sheshim qabyldaýshy organdar men tulǵalar arasynda erekshe mártebege ıe. Sondyqtan biz birlesken aımaqtyq zertteý­ler jasap, usynystar engizip, óńirlerdiń sapasyn kóterýge kómektesemiz. Instıtýt basyn qosqan óńirlerdegi sarapshylarymyz jan-jaqty bilim men biregeı tájirıbesi bar mamandar. Ári búginde memlekettik saıasattyń baǵytyn «Top down approach» nemese «joǵarydan tómen» qaǵıdatyn «Bottom up approach» nemese «tómennen joǵaryǵa» qaǵıdatyna almastyrý jolynda jumystanamyz, – dedi QSZI basshysy.

Jalpy, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev byltyr Ulttyq quryltaıdyń ekinshi otyrysynda memlekettik saıasattyń taldamalyq súıemeldeý sapasyn arttyrý mindetin júktegen-di. Osylaısha, QSZI janyn­daǵy О́ńir­lik sarapshylar keńesi jasaq­talǵan. Mundaǵy zert­teý­shiler, oqytýshylar, mem­lekettik qyzmetshiler, azamat­tyq qoǵam ınstıtýttary, jýrnalıs­ter jáne belsendi azamattar óńirlerdiń zııatkerlik áleýetin, ózekti máselelerdi anyqtap, taldaý jasap, usynys­tar ázirleýge atsalysady.

– Mundaı bastamanyń mańy­zy zor. QSZI-dan Qazaqstan­nyń sarapshylar qaýymdasty­ǵyn biriktirýdi jáne ártúrli salalardaǵy sarapshylardyń aqparattyq bazasyn qurýdy suraımyn. Biz bir-birimizdi bilip, birge jumys isteýimiz kerek. Sarapshylar qaýymdastyǵy kóp jaǵdaıda áriptesteriniń ne istep jatqanyn bilmeıdi. Birlesken ǵylymı zertteýler men birles­ken monografııalar shyǵarýdy uıymdastyrýǵa bolar edi. QSZI sarapshylardyń bas qosatyn alańǵa aınalsa durys bolady, – dedi Qostanaı oblysy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ǵylymı-saraptamalyq tobynyń tóraǵasy Denıs Kacheev.

Spıkerdiń sózin jalǵaǵan jýrnalıst Botagóz Omarova ınstıtýt bazasynda jýrnalıs­ter pýlyn qurý qajet degen pikirin ortaǵa saldy. Oǵan bas­ty sebep – jasalǵan jumystyń halyq arasyndaǵy nasıhatynyń azdyǵy. Al Almaty damý ortaly­ǵynyń basqarýshy dırektory Rýslan Barmashev arnaıy saıt jasaqtaýdy usyndy.

– Keńestiń durys jumys is­teýi úshin ózińizdiń veb-saıtyńyz­­dy, taldaýlar men zertteý nátı­jelerin jarııalaýǵa bolatyn por­tal qurýdy usynamyn. Ana­lıtıka eń aldymen, derek­terdi taldaý, sondyqtan veb-saıt tek birinshi qadam, al bolashaqta sarapshylar men memlekettik organdarǵa sheshim qabyldaýǵa kómektesetin, jaqsy analıtıka júrgizýge negiz bolatyn «Data lakes» derekter bazasy aýadaı qajet, – dedi ol.