USTAMDYLYQ ULAǴATY О́ZINE DE, HALQYNA DA ADALDYQ

El halqy Elbasynyń sheshimin osylaı baǵalap otyr Az ýaqyttyń ishinde qol jet­kiz­gen júz jyldyqqa tatyrlyq jetis­tik­terimizdiń basy-qasynda qozǵaý­shy, dem berýshi bolyp Tuńǵysh Pre­zıdentimiz – Nursultan Ábish­uly júr. Ol elimizge tap bolǵan ke­shegi aýmaly-tókpeli, ótpeli kezeńde, halqymyzdyń baǵyna oraı, el bı­ligin óz qolyna aldy. Ári osy synı shaqtan elin jańyldyrmaı, súrin­dirmeı alyp shyqty. Sońǵy kezde Prezıdent Nur­sul­tan Nazarbaevtyń eldiń ishki jáne syrtqy saıasatyn júrgizýdegi kósh­bas­shylyq róli týraly otandastar da, sheteldik sarapshylar da aıtyp, jazyp júr. “El Basy” týraly má­sele Parlamenttiń eki palatasynda qaralyp, maquldandy. Elbasynyń mártebesi týraly zań jobasy qos palata depýtattarynyń talqysynan ótip, Elbasynyń bekitýine jiberildi. Búkil el bolyp, Prezıdenttiń she­shimin kúttik. Endi, mine, Nur­sultan Ábishuly ózine joldanǵan zańdarǵa jaýap berip, óz ustanymyn depýtattarǵa nemese “Nur Otan” partııasynyń Saıası bıýrosyna ǵana emes, búkil qazaqstandyqtarǵa má­lim etti. Elbasy usynylǵan zań­darǵa qol qoıýdan bas tartty. Ha­lyq­tyń qoshe­metin, óziniń már­tebesin zań arqyly bekitýdiń jóni joq dep tapty. Elbasy ózine de, halqyna da senedi. Eldiń, halyqtyń úmitin aqtaý úshin arnaıy qarar qabyldaýdyń qajeti joq dep biledi. Qyzmettestermen, áriptester­men, joldastarmen ózara áńgimede tap osyndaı sheshim bolar dep kútken edik. Jaýap oıymyzdan shyqty. Nursultan Ábishuly taǵy da óziniń parasattylyǵyn, kóregen­di­gin, tájirıbeli-maıtalman saıasat­ker ekendigin, memlekettik, tipti jalpy­adam­zattyq kategorııalarmen oı­­laı­tynyn tanytty. “Men árqa­shan túrli maqtaý men madaqtan bıik tu­rýǵa tyrysamyn jáne osy usta­nym­da qala beremin”, – dep atap kór­setti Elbasy óziniń halyqqa arnaýynda. Elbasynyń osy sheshimi elimizge, búkil qazaqstandyqtarǵa abyroı boldy dep bilemiz. Biz osyndaı keń jáne áriden oılaıtyn dana bas­shy­myz­dyń barlyǵyna rızashylyq bil­diremiz. Nursultan Ábishuly mem­le­ket múddesin, halyqtyń jaǵdaıyn bárinen de bıik qoıatynyn taǵy da aıǵaqtady. О́z arnaýynda Nursultan Ábish­uly qoǵamdyq pikirde berik qa­lyptasqan “El Basy” mártebesin zańdastyrý týraly Parlamenttiń sheshimin túsinistikpen qabyldaı­ty­nyn jáne osy mártebeni qabyldaý týraly tilek aıtyp hat joldaǵan qa­zaq­standyqtarǵa shynaıy alǵy­syn bildiretinin aıtty. Biraq, Elba­sy­nyń pikirinshe, mundaı mártebeni tek zańdarmen, dekrettermen nemese ózge de quqyqtyq aktilermen belgileýge bolmaıdy. Bir aıta ketetin nárse – baspasóz betinde qylań berip qalǵan Ult kósh­basshysy týraly ıdeıany orynsyz dep esepteýdiń nemese ol halyqty ári-sári kúıge túsirip, eldegi turaq­ty­lyqqa nuqsan keltiredi dep oılaýdyń reti joq. Negizinde osynaý ıdeıada de-fakto bolǵan jaǵdaıdy de-ıýre jaǵdaıyna keltirý, ıaǵnı zańdastyrý kerek degen maǵyna jatyr. Nur­sultan Ábishuly, shy­nyn­da da, elimizde ǵana emes, TMD el­derinde, tipti dúnıe júzinde ta­ny­mal bolyp tabylatyn kóshbasshy. Bul – otandastarymyzdyń ǵana emes, sheteldik sarapshylardyń da pikiri. Elbasy óziniń arnaýynda elde ártúrli pikirler týǵyzǵan másele jó­ninde, elimizdiń jaǵdaıy, alda tur­­ǵan ulan-ǵaıyr mindetter jó­nin­de óz oıyn ashyq ári túsinikti etip jet­kizgen. Eshteńeni búgip qalǵan joq. Otbasynyń músheleri týraly aıtqa­ny da kóńilge qonady. Elbasy ózi úshin de, otbasynyń músheleri úshin de barsha qazaqstandyqtardan bólek erekshe artyqshylyqtar ne­mese jeńildikter talap etpeıdi. Bári de buljymas zańǵa baǵynýy tıis. Kúıeý balasy týraly aıta kelip, onyń shekten shyqqan qylyǵy El­basy úshin de, onyń otbasy úshin de orasan qasiret bolǵanyn jasyr­maıdy. Ashyqtyq týraly bir kezde qaıta qurý tusynda kóp aıtylyp edi. Qazir bul másele tasada qalyp júr. Dury­synda ashyqtyq, jarııalylyq – demokratııalyq qoǵamnyń aıqyn kórinisi. Osy jaǵynan da Prezı­dent­tiń arnaýy bárimizge sabaq bolar úlgi ispettes. Biz, ustazdar qaýymy, jastary­myzǵa úlgi bolar isterge, tulǵalarǵa, olar­dyń kisilik qylyqtaryna erekshe mán beremiz. Sondaı sózimen de, isimen de, bolmys-bitimimen de bárimizge tiri úlgi bolyp kele jatqan birden-bir tulǵa – Elbasymyz bolyp tabylady. Biz Prezıdenttiń isi de, joly da, betke ustaǵan baǵyty da durys dep esepteımiz. Demek, Prezıdentimizben birge biz oılaǵan maqsatymyzǵa jetemiz. Bizderdeı ustazdardy eldegi istiń jaıy, ishki jáne syrtqy saıasattyń júzege asýy ǵana qyzyqtyryp qoımaıdy. Bul aradaǵy jetistikter bizderdiń jáne stýdent jastarymyzdyń kóńil kúıin kóterip, bolashaqqa senimimizdi arttyrady. Sonymen birge, biz úshin qymbat nárse – Elbasynyń osyndaı tosyn sheshimderi, tańdaýy. Ǵalym retinde, joǵary oqý or­nynyń rektory retinde aıtarym – elimizde buryn da, qazir de oqımyn, ósemin, jetilemin degen stýdent­ter­ge, ustaz degen, ǵalym degen atymdy aq­taımyn degen oqytýshylarǵa qa­jetti jaǵdaılardyń bári jasalǵan. Elde bilim men ǵylym salasyna erekshe kóńil bólinip keledi. Bizde ıntel­lek­týaldy ult bolyp, ıntel­lektýaldy ur­paq tárbıeleýge, sóıtip, Prezı­dent­tiń tapsyrmasyn oryndap shyǵýǵa qajetti alǵysharttardyń bári bar. Orys tilinde adam týraly sóz bolǵanda keıde “samodostatochnyı chelovek” degen sóz tirkesi qolda­ny­la­dy. Bizdiń fılosoftar ony “to­lyq adam” dep aýdaryp júr. Nur­sultan Ábishuly – sondaı tolyq adam. Ol kiside adamǵa, atap aıt­qan­da, kóshbasshyǵa qajet qasıetterdiń bári bar. Abaı aıtqandaı, “ystyq qaırat, nurly aqyl, jyly júrek”, erik-jiger, biliktilik, kóregendik, kemeńgerlik, eljandylyq, taban­dy­lyq. Biz tek Elbasyna oıǵa alǵan isteriniń barlyǵyn oryndaýǵa uzaq ǵumyr bersin dep tileımiz. Qazybaı BOZYMOV, Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor. ORAL. BASQAShA BOLÝY MÚMKIN EMES EDI Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Tuńǵysh Prezıdent, Ult kóshbasshysy týraly Zańnamaǵa qol qoımaýy kópshiliktiń Pre­zıdentke degen senim-iltıpatyn arttyrǵany sózsiz. О́ıtkeni, Elbasy – eshbir zańdyq kúshi bar ataq-dá­rejesiz-aq ár iste halyq kóńilinen shyǵyp, álem jurtshylyǵy moıyn­daǵan tulǵa. “Otandy súıý – ımannan” deıdi qasıetti hadıs. Qazir bizge keregi ımandylyq, musylman­shyldyq, aldymen júrek ımandy bolýy kerek. Bizdiń qazaq tarıhynda sóz bas­taǵan sheshenge, el bastaǵan kósem­ge, qol bastaǵan batyrǵa ataqty qara­paıym halyq bergen. Áne, Aqan seriniń Qulagerine eskertkish or­nattyq. Aqan seri keıin “Qulagerge eskertkish qoıyńdar”, dep ketken joq qoı, demek, halyq óziniń júre­ginde júrgen asylyn ózi baǵalaıdy. Sol asyldar eń aldymen qazaqty qur­mettep, ultyna qyzmet atqarýy kerek. Sonda halqy da ony oń baǵalaıdy. “Halyq qalasa, han túıesin soıady” degen támsil bar. Sebebi, she­shenniń árbir qıynnan qıys­tyrǵan sózi, bıdiń ádil sheshimi, qaıysqan jaýǵa taısalmaı qarsy shyǵyp, ultaraqtaı jer úshin shaı­qasqan batyrdy halqy nebir ataýlarmen ulyqtap, maqtan etken. Sondyqtan halqyn, elin sonaý Keńes ókimeti ydyraǵan almaǵaıyp kezeńnen aman-esen alyp shyǵyp, ekonomıkany nyǵaıtyp, búgingi álemdik daǵdarysqa da tótep berip, álem qaıratkerlerin moıyndatqan N.Nazarbaevty halqymyz eshbir zań-zákúnsiz-aq “kósemim de”, “she­shenim de”, “bıim de”, “batyrym da” deýi ábden yqtımal. Jeńis MEIIRMAN, ardager ustaz, Ekibastuz qalasynyń qurmetti azamaty. Pavlodar oblysy, Ekibastuz qalasy.