Foto: muftyat.kz
- Bıyl Ramazan aıy naýryzdyń qaı kúni bastalady?
- Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy daıyndaǵan 2024 jylǵy dinı kúnder kestesine sáıkes, bıyl ramazan aıy 11 naýryz, dúısenbi kúni bastalady dep kórsetilgen. Alaıda dinı merekelerdiń naqty kúnderi jańa aıdyń kórinýine baılanysty bolǵandyqtan, Ramazan aıynyń bastalýy jaıynda Dinı basqarma aldyn ala taǵy habarlaıdy. Sonymen qatar birneshe jyldan beri Ramazan aıyn kórshi elderdiń dinı basqarmalarymen birge kelise otyryp, bir kúnde bastaý uıǵarylǵan.
- Ábý Hýraıra: «Eger Ramazan aıy kelse, jannat esikteri ashylyp tozaq esikteri jabylar. Al shaıtandar shynjyrlanar» degen paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.) rıýaıatyn jetkizedi. Osyndaı qasıetti aıǵa qalaı daıyndalý kerek? Aýyz bekitýge nıet etken jan qandaı amaldar jasaýy tıis?
- Árıne, Ramazan aıyna úlken daıyndyqpen qadam basqan jón. Eń aldymen, osy aıdaǵy orazany kemshiliksiz ótkizýdi nıet etý. Sonymen qatar Ramazan aıy ishinde bes ýaqyt namazdy úzbeı oqý, taraýyq namazdaryna qatysý, barlyq adammen tek jaqsy mámilede bolý, jaman ádetterden arylý, ózin jaqsy jaqqa ózgertý jáne t.b. Álbette, aýyz bekitken adam «oraza ustap jatyrmyn» dep, úıden shyqpaı jatyp alýy durys emes. Sondaı-aq bir mekemede jumys isteıtin bolsa, onyń orazasy jumysyna kedergi bolmaýy tıis. Sonymen qatar Ramazan aıynda otbasyna, bala-shaǵasyna meılinshe kóńil bólý kerek. Iаǵnı, olardyń as-sýyna qarap otyrýy, úı sharýalaryna kómektesýi, qoǵamdyq jumystaryna aralasýy oraza ustaıtyn adamnyń mindeti bolyp qala beredi.
Foto: MÝFTIIаT QMDB youtube arnasy
- Ramazan aıyn fızıkalyq, rýhanı turǵyda paıdaly ótkizýdiń tásilderimen bólisińizshi?
- Orazanyń adamǵa fızıkalyq jáne rýhanı paıdaly bolýy úshin tómendegi amaldardy oryndaý mańyzdy: Birinshisi, kúnde sáresine turyp dám aýyz tııý, sosyn tań namazyn oqý. Aýyzasharda toımaı tamaq ishý. Ýaqtyly jatyp uıyqtaý. Ekinshisi, Ramazan aıyn bos ótkizbes úshin adam óziniń ýaqytyn júıelep, rettep, josparlap qoıý. Úshinshisi, ýaqytynyń bir-eki saǵatyn Quran oqýǵa, kitap oqýǵa arnaý. Tórtinshisi, bes ýaqyt namazdy úzbeı oqý, múmkindik bolsa, meshitke baryp jamaǵatpen taraýyq namazyn óteý. Besinshisi, ýaqytyn bos ótkizýden saqtaný, bos sózden tildi tııý, ashýlanbaý, t.b.
- Quranda Ramazan aıy týǵanda aýyz bekitpeý ruqsat etilgen adamdar toby aıtylǵan. Olar kimder?
- Alla Taǵala Quranda: «Naýqastanyp qalǵandar jáne saparda júrgender basqa kúnderi oraza ustap ornyn toltyrsyn», degen («Baqara» súresi, 185-aıat). Sondyqtan belgili bir aǵzanyń zaqymdanýy, jańa aýrýdyń paıda bolýy jáne aýrýdyń asqyný qaýpi kúsheıgende, sondaı-aq bilikti ári ádiletti musylman dárigerdiń keńesimen oraza ustamaýǵa ruqsat etiledi. Sonymen qatar júkti jáne emizýli balasy bar áıelder ózi nemese jatyrdaǵy balasy úshin qaýip sezinse, orazasyn toqtata alady. Etekkiri kelgen jáne bosanǵannan keıingi qany kelgen áıelder oraza ustamaıdy, biraq keıin qazasyn óteıdi. Islam dini oraza ustaýǵa shamasy kelmeıtin kisilerge jeńildik beredi. Iаǵnı, keıbireýleri orazany Ramazan aıynan basqa bir ýaqytta ustasa, basqalary onyń ornyna pidııa berip, orazanyń aýyrtpalyǵynan bosatylady. Quran Kárimde: «Alla senderge (ár nárseniń) jeńildigin qalaıdy, qıyndyqpen qınamaıdy», delingen («Baqara» súresi, 185-aıat).
- Aýyz bekitken kópshilik keı áreketterinen sekemdenip, bul qylyǵym orazamdy buzbaı ma eken dep kúmánǵa boı aldyryp jatatyny bar. Osy tusta Orazany buzatyn is-áreketterdi atap ótińizshi?
- Ádeıi nemese qatelikpen bir nárseni jep-ishý, temeki shegý, jynystyq qatynasqa túsý orazany buzady.
- Aýyzashar berý kimderge mindettelgen? Aýyzashar dastarhanyn jaıýdyń ádebi qandaı?
- Aýyzashar berý – saýaby mol amal. Hadıste: «Oraza ustaýshyny tamaqtandyrǵan adam (aýyzashar bergen) onyń saýabyn alady. Ári oraza ustaýshynyń saýaby esh kemitilmeı beriledi», delingen (Tırmızı). Alaıda aýyzashar beretin adam ysyrapqa jol bermeı, maqtan úshin dastarhan jaımaý kerek.
- Jaýabyńyzǵa raqmet!
