Teńeldik

Úkimettiń «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵynda ýaqytty esepteý tártibi týraly» qaýlysyna sáıkes Astana, Almaty, Shymkent qalalary jáne Aqmola, Almaty, Jambyl, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Abaı, Jetisý, Ulytaý, Túrkistan, Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń ákimdikteri 2024 jylǵy 1 naýryzǵa qaraǵan túni (saǵat 00:00-de) jergi­likti ýaqytty 1 saǵat keıin shegerdi.

Biryńǵaı ýaqyt máselesi ǵa­lym­dar men sarapshylardyń qyzý talqysynan ótti. Buǵan de­ıin elimizde UTC+5 jáne UTC+6 degen eki túrli ýaqyt beldeýi qoldanylyp keldi. Eldiń kóp bóligi (batys óńirlerdi qospaǵanda) UTC+6 aımaǵynda ornalasqan. Ǵalymdardyń aıtýynsha, UTC+6 ýaqyt beldeýi tabıǵı kún ýaqyty­na sáıkes kelmeıdi jáne bıologııa­lyq rıtmder men adam densaýlyǵy­na keri áseri bar. Osy máseleni keshendi pysyqtaý maqsatynda Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi janynan Parlament depýtattary, ǵylymı ınstıtýttar, qoǵam qaıratkerleriniń qatysýymen tıisti jumys toby quryldy. Sóı­tip, elimizde ýaqytty esepteý máse­leleri boıynsha jumys tobyna kir­gen ǵalymdar men sarapshylar biryń­ǵaı ýaqyt beldeýin qurý­dy usyn­ǵan edi. Jumys tobyna ǵyly­mı ınstıtýttardyń, medı­­sınalyq joǵary oqý oryn­dary­­nyń, ortalyq jáne jergilikti mem­le­kettik organ­dardyń ókilderi, Par­la­ment depýtattary jáne t.b. kirdi.

Jyl boıy medısına, fızıo­­lo­gııa, geografııa, metrologııa sııaq­­ty túrli baǵytty usyna­tyn ju­mys tobynyń músheleri el aýmaǵynda qolaıly ýaqyt bel­deýin belgileý máselesin zert­tedi. Jumys toby UTC+5 biryń­ǵaı ýaqyt beldeýine kóshý Qazaq­stannyń kóptegen óńiri tabıǵı ýaqyt­qa barynsha jaqyn ýaqytty paıda­lanatyn eń durys jáne ońtaı­ly nusqa degen pikirge toqaılasty.

Sonymen, endi kúndelikti jumysqa burynǵy ýaqyttan bir saǵat keıin barasyz. Oqýshy, stýdentter de solaı. Mamandardyń aıtýynsha, el ekonomıkasyna óte tıimdi. Ásirese kólik qatynasy salasynda aıtarlyqtaı oń óz­gerister bolatyny aıtylady. Máselen, «Air Astana», «SCAT» jáne «Qazaq Air» avıakompanııalary avıabıletterdi satý júıelerine barlyq qajetti ózgeris engizdi, sondaı-aq jo­laýshylarǵa tıisti habarlamalar joldanyp jatyr. Buǵan qosa búginnen bas­tap Qazaqstannyń Avıasııalyq ákimshiliginiń jedel shtabynyń negizinde «jedel jeli» jumys isteıdi. Sondaı-aq reıstiń ózekti mártebesin naqtylaý úshin jolaý­shylar áýejaıdyń anyqtamalyq qyz­metterine jáne «Air Astana» avıakompanııalarynyń Call-or­talyqtaryna júginýge tıis.

Osyǵan oraı, Kólik mınıs­tr­­ligi kórshiles temir­jol ákim­shilikterimen jáne «Qa­zaqstan temir joly» ulttyq kompanııa­sy aksıonerlik qoǵamynyń qyzmetterimen birlesip, jolaýshylar kóliginiń qozǵalys kestesine ózgerister engizý jumystaryn júrgizdi. Temirjol qatynasyna qatysty barlyq ózgeris resmı saıttar men ınternet-resýrs­tarda jarııa­landy. Al áýe qa­tynasy boıynsha avıakompanııa­lar tarapynan jolýshylarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý úshin resmı saıttarynda jáne áleýmettik jelilerinde qajetti aqparattyq qoldaý kór­setilip jatyr. Buǵan qosa kópshilik «Jolaýshylar tasymaly» AQ-tyń 1433 nómiri nemese Telegram botynyń kómegimen tegin aqparat ala alady.

Al el ishinde, ásirese áleý­mettik jelilerde jurtshy­lyq saǵatty qalaı ózgertý týraly jıi surap jatyr. Bul qalaı júzege asyrylady? Iаǵnı saǵatty aýys­tyrý kezinde gadjetter men tehnıkany qalaı daıyndaý kerek degen suraq týyndaıdy. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstr­ligi halyq­tyń jańa ýaqyt beldeýine ýaq­­­ty­ly kóshýi úshin ámbebap nus­qaýlyqty usynady. Bul – avtomatty jańartý. Gadjetter men tehnıkadaǵy parametrlerde ýaqyt avtomatty túrde ınternet baılanysy qosylǵan kezde ýaqyt ózgeredi. Tek ondaı fýnksııasy joq tehnıka bolsa ǵana ony qol­men ózgertýge týra keledi. Iаǵnı ýaqytty bir saǵat keri shegerip qoısańyz bolǵany.

Qazaqstannyń shetelderdegi elshilikteri arqyly resmı hattar jóneltilip, Qazaq eliniń ýaqyt biryńǵaı ýaqyt beldeýine kóshkeni týraly aqparat jahanǵa tegis tarady.