«Shabyt» jastar festıvaliniń Gran-prı ıegeri, halyqaralyq «Turan» syılyǵynyń laýreaty D.Sarbasovtyń uǵymyndaǵy jylqy men qyran qus – keshegi kóshpelilerdiń kózi, búgingi dala sımvoly. Jas bolsa da, tarıhı jáne anımalıstik janrdaǵy shaǵyn jáne monýmentaldy músinderdiń avtory atanyp úlgergen Danııar Sarbasovtyń shyǵarmashylyq izdenisi túrli baǵyty qamtıdy. Kórmege músinshiniń
2013–2023 jyldar aralyǵynda somdaǵan otyzǵa jýyq týyndysy qoıyldy. Bir qaraǵanda, kórmege kelgen adam ózin úıir jylqynyń ortasynda qalǵandaı nemese toptanǵan qustyń shoǵyry ishinde júrgendeı sezinedi. Avtordyń súıikti taqyryptarynyń birine aınalǵan jylqy – onyń shyǵarmalarynyń negizgi elementi. Músinshiniń sáıgúlikter taqyrybyna súıispenshiligi tolassyz shabyttyń arqaýy báıge jylqysy men asaý tulpardan, Aqan seriniń Qulageri men mıftik jaratylysqa deıin qanatty pyraq túrli qyrynan ınterpretasııalanady.
Onyń músindeýindegi arǵymaqtar keń dalanyń tósinde jelmen jarysyp, baýyry jazylyp shaýyp kele jatqandaı nemese qus sıpatyna enip, qanat baılap kókke shanshyla qarǵyǵandaı, keıde tipti alaman báıgeniń aldynda oq boıy ozyp kele jatyp, omaqasa qulap, qınalyp jatqandaı kúrdeli qozǵalysta beınelenedi. Avtordyń ózi aıtqandaı: «Eń qıyny – jylqynyń qımyl-qozǵalysyn kórsetý. Músinshige onyń shashasyna shań juqtyrmaı, kóz ilespes jyldamdyqpen samǵaǵan sátin qarmap qalý ońaı emes. Ýaqyt óte kele osy bir qas qaǵym sátti sezim retinde somdaý keregin túsindim. Jylqyny somdaýdaǵy basty ustanymym adamǵa aýysqanda, ol da osy yrǵaqpen birtutas kórinedi, erikti, erkin jaratylys ıesi tabıǵattyń syńary bolyp somdalady».
«Danııardyń qazaq halqynyń qymbat qazynasynyń birinen sanalatyn tulpar beınesin qasterlep, jan-janýarlar álemin beıneleýge qushtarlyǵy osy taqyrypta túrli kompozısııa jasap, anımalıst-músinshi retinde tanylýyna jol ashty. Saq mádenıetin tereń zertteýiniń nátıjesinde ýaqyt pen keńistikti jalǵastyratyn jelmaıa týyndylary ómirge keldi. Olardyń qatarynda derbes kórkemdik sheshimmen, plastıkalyq pishinimen erekshelenetin «Romantık», «Kerbuǵy» jáne «Talpynys» shyǵarmalarynda eleýsiz usaq bólshekke deıin nazar aýdara otyryp, ań stıliniń ereksheligin aıqyndaıdy.
«Týǵan jer» kompozısııasy ishki yrǵaǵy mol ózgeshe pishinmen mazmundalsa, «Joshy han» músini – portrettik jáne anımalıstik janrlardyń jarqyn úılesimine jaqsy mysal bola alady. Tarıhı taqyryptaǵy osy kompozısııanyń basty keıipkeri – jylqynyń tizginin ustaǵan er adam, batyr Joshynyń kórkem beınesi. Tulpardyń turpaty, onyń turǵan keıpi, minezi asa shynaıy dáldikpen somdalǵan. «Qulager», «Júırik at», «Talpynys» syndy shyǵarmalarynda músinshi túrli materıaldarmen jumys jasaýdyń sheberi ekenin kórsetedi. Qola jáne qalaıy sııaqty quramy ártúrli eki materıaldy naǵyz kásibı sheber ǵana úılestire alady», deıdi kórme jetekshisi Samal Mamytova.
ALMATY
