Qoǵam • 03 Naýryz, 2024

Ámbebap asataıaq

190 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń Joǵary oqý ornyna deıingi bilim berý fakýltetiniń stýdenti Myrzahan Erzat qurastyrǵan ınnovasııalyq asataıaq óte jeńil ári qarapaıym. Ámbebap asataıaqtyń eki burandaly tutqasyn qysyp ustap, baspaldaqpen joǵary qabatqa jyldam ári jeńil kóterilýge bolady.

Ámbebap asataıaq

Búginde Ulttyq ýnıversıtet basshylyǵy stýdentterdiń ónertabystyq bastamalaryna turaqty qoldaý kórsetip keledi. Jańalyqqa jany qumar fakýltet dekany, zań ǵylymdary­nyń kandıdaty, dosent Spataı Sartaev ónertabystyń zerthana deńgeıinde qalyp qoımaýyna mán berip, stýdentterdi ár kez jigerlendirip otyrady. Joba jetekshisi, dekannyń ǵylymı-ınnovasııalyq jumys jáne halyqaralyq baılanys jónindegi orynbasary, PhD Qanat Keldebekovtiń aıtýyn­sha, árbir ónertabys úlken izdeniske, saraptaý, zertteý jumystarymen tyǵyz baılanys­ty. «Fakýltetimizde qoǵamǵa paıdaly ári zamanaýı ıdeıalar toptamasy jasaqtalǵan. Bastysy, jas zertteýshiler tarapynan qulshynys bolsa bolǵany. Bizdiń zertteýlerimizge qaraǵanda, ázirge Myrzahan Erzat qurastyrǵan ámbebap asataıaqtyń balamasy joq. Stýdentimiz, ásirese robot tehnıkasy salasyna mashyqtanǵan. Aldaǵy ýaqytta da qoǵam suranysyna qajetti buıymdar qurastyryp shyǵaratynyna senim mol. Bul asataıaq qarttar men múmkindigi shekteýli jandarǵa asa qajetti qu­ral. Álem pandemııadan ke­ıin adam densaýlyǵynyń bári­­nen de mańyzdy ekenine kóz je­t­kizdi. Ásirese qoǵamda qart­tar men múm­kindigi shekteýli jandarǵa qam­qor­lyq kúsheıe tústi. Osy oraıda fakýltette jasalǵan bal­daq­tyń pro­totıpi zama­naýı jańa­shyl­dy­ǵy­men erek­she­le­ne­di», deıdi Q.Keldebekov.

Qarapaıym materıaldardan qurastyrylǵan baldaqta GPS qondyrǵysy ornatylǵan. Serýenge shyqqanda qurylǵy arqyly baldaq ustaǵan adamnyń baǵytyn qadaǵalap otyrýǵa bolady. Abaısyzda qulap qalsa, jaqyndaryna dereý habarlama jetedi. Al baldaqqa ornatylǵan arnaıy lazerlik sham bógetterdi, keder­gilerdi anyqtap, qart adam­ǵa dybystyq belgi berip oty­rady. Baldaq qozǵalysty jeńil­detip qana qoımaıdy, kóńil kúı­di de kóteredi. О́ıtkeni onda radıo qurylǵysy jumys isteıdi. Sal­maǵy – 300-400 gramm, uzyndyǵy 1 metrge deıin sozylatyn bal­daq­tyń naryqtaǵy baǵasy kóp­shi­likke qoljetimdi bolmaq.

«Derekter boıynsha dúnıe júzinde, ásirese Japonııa, Qytaı elderinde qarttar sany kóbeıip barady. Qartaıǵan sa­ıyn qozǵalys úshin qosymsha saımandar da qajet ekeni anyq. Ásirese qart adamdar úshin baspaldaqtan túsip, shyǵý qıyndaıdy. Osylaısha, biz baspaldaqtan esh qıyndyqsyz kóterilýi úshin zamanaýı baldaq shyǵarýdy oılastyrdyq. Onyń alǵashqy úlgisinde temirdi qol­dan­dyq. Endigi kezekte salmaǵyn jeńildetýge basqa da materıal­dardy qarasty­ryp, ártúrli baspaldaqqa beıimdeýdi jobalap otyrmyz. Ýnı­versıtet bas­shylyǵynyń qol­daýymen óner­tabysty na­ryqqa shyǵarý da jos­parymyz­da bar. Patent quqy­ǵy jobalanyp, aldaǵy jos­par­lar­dy da talqylaý ústindemiz. Eli­miz ǵana emes, halyqaralyq na­ryqqa ult­tyq ónimder shyǵarý, qa­za­qy brendti damytý basty maq­­sat bolǵandyqtan, bul iske qul­­shy­­­nysymyz joǵary», deıdi óner­­tap­qysh.

«Ǵylymdy ıgerip, jańalyq jaratsam» degen oı Myrzahan Erzatty kópten mazalap júrgen-di. Ol osy maqsatyna jetý úshin ulttyq ýnıversıtettiń Joǵary oqý ornyna deıingi bilim berý fakýltetine oqýǵa túsedi. Ta­lap­ty jasqa qoldaý bildirgen ustazdary da onyń ıdeıalaryn turaqty qoldap keledi.

Bul ónertabys Myrzahan Erzattyń alǵashqy jobasy emes. 2018-2022 jyldarda Shyń­­jań ýnıversıtetinde mehanıka­­lyq ınjenerge mamandan­ǵan ol keıingi eki jylda Astana LRT qurylys jobasynda teh­nıka­ salasynyń mamany bo­lyp i­s­teı­di. Byltyr kúz aıyn­­da Xinjian(Shenzhen)Technology Co.,­ Ltd kompanııasyn ashyp, qo­­ǵam­ǵa paıdaly kásip istesem dep­ al­dyna úlken maqsat qoıady. Ta­lap­ty jas buǵan deıin bıdaı túıýge arnalǵan elektrondy, muz qyratyn elektr mashınasyn, kótergish stend, qalalyq aýmaqtarda jerasty keshendi qubyrlarynda qoldanatyn qurylǵy, kókónis otyrǵyzyp, tamyr daqylyn sebetin jáne qurylysqa arnalǵan qurylǵy qurastyryp, patentin alǵan.

 

ALMATY