Aımaqtar • 04 Naýryz, 2024

Qarǵyn sýdy kádege jaratýdyń mańyzy

200 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Kóktemde Aqtóbe oblysyndaǵy 15 eldi mekendi sý basý qaýpi tónip tur. Jaqyn kúnderi kún jylynyp, jerdiń tońy jibimeı jatyp qar birden erise, ózender arnasynan asyp, tóńirektegi turǵyn úı alaptaryn sý basýy ábden múmkin. Qazir qystyń aıazdy kúnderiniń saqtalýyna qara­mastan, naýryzdyń alǵashqy kúnderi aýa temperatýrasy jo­ǵarylap, aıdyń ortasyna qaraı nóser jańbyr jaýady degen boljam bar. Oblystyq TJD sý basý qaýpi joǵary turǵyn úı alap­tarynda turatyn 15 337 adam­dy evakýasııalaýǵa arnalǵan 87 ýaqytsha ornalastyrý orny, 30 shatyr men 600 tósektik oryn jabdyǵy ázirlengenin habarlady.

Qarǵyn sýdy kádege jaratýdyń mańyzy

Osy kezde qala irgesindegi Elek, Jińish­ke ózenderiniń jaǵalaýy bıik­tetilip, kóshelerdegi jaýyn-shashyn sýlary jınalatyn aryqtardyń ishi qar men muzdan tazartylyp, qorǵanys bógetteri qalpyna keltirilip jatyr. Áıteke bı, Qobda, Oıyl aýdandaryndaǵy Tereńsaı, Taldysaı, Kósem, Qazan-2, Ekpetal bó­getteri, Saraljyn, Qýyrdaqty, Qaraoı men Qaıyńdy aýylyndaǵy kópirler jóndeldi.

Aqtóbe oblystyq TJD má­limetine qaraǵanda, kún jylynǵan mezgilden bas­tap sý tasqyny qaýpi bar ózen­derdiń 16 shaqyrymynda birqatar jumys iske asyry­lady. Sonyń ishinde eldi meken­derge jaqyn ózen ja­ǵa­laýlaryn topy­raq úıin­di­lerimen bekitip, bes gıd­ro­tehnıkalyq qurylys jón­delmekshi. Osy jyly avto­kólik joldarynda eki kó­pir salynyp, alty kópirge kúr­deli jóndeý júrgiziledi.

«Oblys aýmaǵynda sý tas­qy­ny­na qarsy tıisti ju­mys­tardyń júr­gizil­genine qa­ramastan, birqatar aýdan­da erigen qar sýynyń avto­kólik joldaryn buzyp ketýi, jol ústimen aǵýy jylda qaı­talanady. Máselen, Baı­ǵanın aýda­nyndaǵy «Qa­raýyl­keldi – Altaı batyr – Mııaly», «Qaraýylkeldi – Ebeı­ti», Oıyl aýdanynda «Aman­geldi – Kóptoǵaı», «Shal­qar aýdanynda Shalqar – Shetyrǵyz» avtokólik joldaryn erigen qar sýy shaıyp ketken. Jol boıyndaǵy sý ótkizgish qurylǵylar durys bekitilmegendikten, qarǵyn sý ekpini ony buzyp ketedi. Sý tasqynynyń aldyn alý úshin kóshelerdegi qar shy­ǵarý jumysyn kúsheıtý kerek», deıdi oblystyq TJD bastyǵynyń orynbasary Aıbat Jańabergenov.

Qala tóńiregindegi Qur­shysaı, Sado­vyı, Eset batyr alaby, Saıa, Maǵad­jan, Aqshat eldi mekenderin jyl­da sý ba­sady. О́ıtkeni eri­gen qar sýlary­nyń ta­­bı­ǵı arnasyna úıler turǵy­zyl­ǵan. Máse­len, jylda dala­lyq­tan aǵyp kele­tin qar sýy Qurshysaı aýylynyń she­tine jınalady da, sol jer­degi jańa salyn­ǵan úılerge kiredi. Byltyr kúzde osy jer­­degi jınalǵan qar sýyn Jińishke ózeni­men qosatyn aryq qazyldy. Saıa men Ma­ǵad­­jan eldi mekenderiniń tu­synda da Elek ózenine qaraı sý burý arnasy qosyldy.

Alaıda kóktemde arnasynan asyp jaıylyp, aǵyl-tegil bolyp jatatyn sýdyń shilde-tamyzdaǵy aptapta sha­rýashylyqqa qajet eke­ni eske túsip, ustap qala al­­maǵanymyzǵa ókinemiz. Qar­ǵyn sýdy jınaý týraly qan­shama ret usynys tússe de, jaqsy joba naqty iske as­paı keledi. Aldaǵy bes jylda elimizdiń ár óńirinde sý qoımalaryn salý jónin­degi Úkimet tapsyrmasy iske assa, ekonomıkaǵa jan bite­ri anyq. Aqtóbe oblysynda da 2029 jylǵa deıin 22 sý qoımasyn salý josparla­­nyp otyr. Sonshama qoımany ar­nasy taıaz dalalyq ózen sý­la­rymen toltyra alar ma? De­genmen búginde jeti jo­ba­nyń tehnıkalyq-eko­no­mı­kalyq negizdemesi ázir. Taıaý kún­deri jeti ny­san­nyń mem­­le­kettik sarap­ta­­ma qo­rytyndysy shy­­ǵyp, jo­balyq-smetalyq qujat­­ta­ry be­ki­tilse, qu­ry­­lys­ ju­mys­tary bastal­maqshy.

Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne jer qoına­ýyn paıdalanýdy retteý bas­­qarmasy basshysynyń min­detin at­qarýshy Jomart Baqyt­keldiulynyń aıtýyn­sha, Aqtóbe oblysynyń jer­ústi sýlary qoryn ulǵaıtý maq­satynda jasalatyn osy mańyzdy joba iske asyrylsa, qoımalarda 491,62 mln tekshe metr sý jınalyp, sýarmaly alqap aýdany 49 070 gektarǵa ulǵaıady. Qazirgi kez­de ózender boıyndaǵy 206 gıdrotehnıkalyq qu­rylǵy ábden tozsa da, 611,8 mln tekshe metr sýdy us­tap qalatyn shamasy bar. Aıta ketý kerek, Aqtóbe qala­synyń irgesindegi Qar­ǵaly, Aqtóbe, Sazdy sý qoı­malaryna kóktemde qan­shalyqty sý jınalary bel­gisiz. Byltyr kúzde osy qoı­malardaǵy sý kólemi ortadan tómen bolatyn.

 

Aqtóbe oblysy