Qoǵam • 04 Naýryz, 2024

Maqsaty aıqyn Musa

262 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Sıfrlyq dáýirde aqparattyq qaýipsizdik asa mańyzdy. Osy oraıda tehnologııanyń tilin biletin bilikti mamandar qashanda suranysqa ıe. Bul salaǵa, ásirese jastardyń qyzyǵýshyly­ǵy joǵary. IT-di sanaly túrde tańdap, sapaly mamanǵa aınalyp jatqandar bar. Áńgimemizge arqaý bolyp otyrǵan sondaı jastyń biri – Musa Tóleý.

Maqsaty aıqyn Musa

Musa qazir Pavlodarda­ǵy Aqparattyq tehnologııa­lar kolledjiniń sońǵy kýrsyn­da oqıdy. Ol oqýyn támam­daǵannan keıin nemen aınalysatynyn jaqsy biledi. Qazirdiń ózinde Astanadaǵy bir kompanııaǵa baryp, suhbat­tasýdan sátti ótip, aqpan aıynan bastap jazdyń sońy­­na deıin jumys isteýge múmkin­dik alǵan. Bul – kolledjdegi dýaldy oqytý júıesiniń arqa­synda júzege asqan resmı ta­ǵy­lymdama. Onda bilim alý­shy­lar tájirıbeden ótip qana qoımaı, eńbek etip qarjy da taba alady. Buǵan qosa ol eli­mizdegi beldi joǵary oqý oryn­darynyń birine rek­tor grantyn utyp alǵan. Osy­laı­sha, kelesi oqý jylynda bili­min Q.Sátbaev atyndaǵy Qa­zaq ulttyq tehnıkalyq zert­teý ýnıversıtetinde jalǵas­tyrmaqshy. Akademııalyq bi­limin tolyqtyrǵannan keıin de onyń kelesi qadamy aıqyn.

О́zi tańdaǵan salada tala­by men talpynysy bıik Musa sekildi jastar kópke úlgi. О́kinishke qaraı, qazirgi ta­lap­­­kerlerdiń deni ulttyq bir­yń­ǵaı testileýde jıǵan upaıy kez kelgen mamandyq boıynsha grantqa jetse sony tańdaıdy. Bilmeı bar­ǵan oqýyn bitirgen soń ǵana «ne isteımin» dep oılana bastaıdy. Oǵan qyzyǵýshy­ly­ǵy bolmaǵannan keıin dıp­lomdaǵy mamandyǵymen ju­mys istemeıtini belgili. Al Musa tańdaýyna nyq senim­di. Alǵan bilimi boıynsha bola­shaqqa naqty jospary bar. Aıtpaqshy, alǵashynda ol zań­­ger bolǵysy kelgen eken. 9-synypty bitirgennen keıin 10-synypqa qalmaı, kolledjde oqýǵa sheshim qabyldaı­dy. Mektepte úlgerimi jaqsy bolǵan ol esh qıyndyqsyz oqý­ǵa da túsedi. «Maǵan zańger ma­man­dyǵy bedeldi, senimdi ári jalaqysy joǵary mamandyq bolyp kórindi. Sondyqtan osy sala boıynsha Pavlodar mem­lekettik ýnıversıtetiniń kol­ledjinde oqýdy tańdadym. Ba­synda, birinshi kýrsta óz tań­daýymnyń durys ekenine kúmán keltirmedim. Biraq arna­ıy pánder bastalǵan kezde unamaıtynyn túsindim. Sodan keıin sheshimimdi ózgertip, ma­mandyǵymdy aýystyrdym», deıdi ol.

Onyń aıtýynsha, dál osy kolledjde oqyǵan kezeń ózi­ne ne qajet ekenin, ózin qaı salada kórgisi keletinin túsi­nýge kóp kómektesken. Keıip­kerimiz ata-anasy men ata-áje­siniń úmitin aqtaǵysy kele­tinin aıtady. О́ıtkeni olar bilimdi azamat bolýdyń mańy­zyn balalarynyń qulaǵyna quıyp ósirgen ári jaqsy bilim alýy úshin barlyq jaǵdaıdy ja­saǵan. Áke-sheshesi Musa jaq­sy mektepte oqysyn dep ony týǵan aýyly Kemeńgerden Pav­lodarǵa jiberedi. Ol mek­tep kezinen-aq fızıka, ma­tematıka, ınformatıka, aǵyl­shyn tili pánderin jaq­sy oqy­ǵan. Al 12 jasynda syı­lyq­qa alǵan plansheti za­ma­naýı tehnologııaǵa degen qy­zyǵýshylyǵyn arttyra tústi. Árıne, bala bolǵan soń, áýeli, oıyndarǵa qalaı tegin qol jet­kizýge bolatynyn zertte­gen. «Keıbir qoldanbalar men qyz­metterdiń qorǵanysy óte kúrdeli, al keıbireýleri óte ál­siz», deıdi ol. Ýaqyt óte ke­­le oqýshyny dál osy kıber­qa­ýipsizdik máseleleri erekshe qy­zyqtyrǵan. Sóıtip, mektepte robottehnıka úıirmesine ba­rady. Sodan keıin de ol teh­no­logııalyq mamandyqty tań­daǵan.

Musa Aqparattyq tehnologııalar kolledjine aýysqan soń osy baǵytty jany qalaı­ty­nyn birden túsingen. Onyń aıtýynsha, tańdaý jasaǵanda mamandyqtyń bedelin emes, adam óz jan qalaýyn, ne nár­sege qyzyǵatynyn, ne istegisi keletinin eskerýi kerek. So­ny­men qatar ol kolledjde stý­dentterdiń teorııalyq ba­za­ny ǵana emes, alǵan bili­min is júzinde qalaı qoldaný kerektigin úıretýge kóp kó­ńil bóletinin erekshe atap ót­ti. Onyń paıymdaýyn­sha, tájirıbe júzinde úırengen­deri túrli jarystarǵa qaty­syp, júldeli oryndarǵa ıe bolýyna yqpal etken. Ta­lap­ty jas WorldSkills, BRICS, DigitalSkills syndy ha­lyqaralyq jarys­tar­da jeńiske jetip, chempıon atanǵan. Al mundaı sa­ıys­tarda básekelestik úne­mi jo­ǵary bolatyny bel­gili. Musa­nyń tálimgeri Sta­nıslav Kry­janovskıı oǵan ja­rys­tar­ǵa daıyndalýǵa kómek­tesip, ár­daıym jan-jaqty qoldaý kórsetip otyrǵan.

Aıtpaqshy, ýnıversıtet­ti bitirgennen keıin ol óziniń týǵan aýylyndaǵy mektepte keminde úsh jyl muǵalim bolyp jumys isteýge mindetti. Musa bul jaýapkershilik­ten de esh qashpaıdy. Kerisin­she, kolledjde kóp nárseni bilip shyqqannan keıin, sol úı­rengenin ózgelerge de úıretýdi qup kóredi. 

Sońǵy jańalyqtar