Ǵylym • 05 Naýryz, 2024

Muzdan qorǵaıtyn reagent

312 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

S.О́tebaev atyndaǵy Atyraý munaı jáne gaz ýnıversıtetiniń ǵalymdar toby zerthanada siltilik ortada natrıı formıatyn sıntezdeý ádisin júzege asyrdy. Ǵylymı jobaǵa belgili hımık-tehnolog Marjan Dosmaǵambetova jetekshilik etken.

Muzdan qorǵaıtyn reagent

Hımııa ǵylymdarynyń kandıdaty, qaýymdastyrylǵan professor Amangeldi Ábilhaıyrovtyń aıtýynsha, jańa reagentti qys mezgilinde muz qatyrmaý úshin qoldanýǵa bolady. Máselen, av­to­kólik pen jaıaý júrginshiler jo­lyn, ushaqtyń qanaty men korpýsyn muzdan qorǵaıdy.

«Osy kezge deıin natrıı for­mıatyn óndirý palladıı kata­lızatory jáne tórt hlorly kó­mirtekti sýtegimen gıdrohlorlaý ádisi arqyly alynyp keldi. Bul prosess 90-100°S temperatýrada, 12-19 atmosferalyq qysymda siltilik ortada júrgiziledi. Onyń basty kemshiligi qysym 12 atmos­feraǵa deıin tómendeıdi. Sol kezde natrıı formıatynyń shy­ǵymy da kúrt tómendeıdi. Al joǵarylaǵan kezde tehno­lo­­gııa­lyq jabdyqtarǵa jumsala­tyn metall shyǵyny artady. Mun­daı  óndirý úderisin báse­kege qa­biletsiz etip, baǵa­syn qymbat­tatady», deıdi A.Ábil­haıyrov.

Ǵalymnyń túsindirýinshe, ýnı­versıtet zerthanasynda ár­túr­li konsentrasııadaǵy kúı­dir­­gish natrııdiń sýly eritin­disine sýte­giniń asqyn totyǵy ara­las­tyryl­ǵan. Keıin formalın qosý arqyly natrıı formıaty alynypty.

«Bul – erekshe ǵylymı joba. Birinshiden, tehnologııalyq jab­dyqtar qarapaıym túrde jasa­lady. Ekinshiden, sol arqyly ónimniń arzandaýyna septigin tıgizedi. Úshinshiden, qys mez­gilinde muz qatýǵa qarsy paıda­lanǵanda, joldyń sement-beton jabyndysyna, kólik shınasyna zaqym kelmeıdi. Tórtinshiden, kólik korpýsynda korrozııa tý­dyrmaıdy. Eń bastysy, alyn­ǵan qumyrsqa qyshqyl natrıı­di qoldaný adamdarǵa da, jol tósemine de zalalsyz ekeni dálel­dendi. Aýa temperatýrasy -15-ten -25°S-qa deıin tómendegen kezde de jol tósemin tazalaýǵa múm­kindik beredi», deıdi Amangeldi Ábilhaıyrov.

 

Atyraý oblysy