Foto: gov.kz
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óziniń ár Joldaýynda bul máselege erekshe mán beredi. Saılaýaldy baǵdarlamalarynda da atalǵan taqyrypty jıi kóteredi. Máselen, Memleket basshysy 2019 jylǵy «Barshaǵa ortaq ıgilik! Sabaqtastyq. Ádildik. О́rleý» saılaýaldy baǵdarlamasynda: «Biz jemqorlyqtyń túp-tamyry joıylǵansha kúresemiz. Jemqorlyq memleket pen qoǵamnyń irgesin sógip, ulttyq qaýipsizdikke úlken qaýip tóndiredi, memlekettiń damýyna tosqaýyl qoıady», dep aıtqan edi. Sol sııaqty 2022 jyly «Ádiletti Qazaqstan: Bárimiz jáne árqaısymyz úshin. Qazir jáne árdaıym» saılaýaldy baǵdarlamasynda da sybaılas jemqorlyqqa qarsy ymyrasyz kúres jalǵastyryla beretindigin málimdedi. Múddeli memlekettik organdardyń osy mańyzdy mindetti oryndaýǵa baǵyttalǵan jumysynyń nátıjeliligi jyldan-jylǵa birshama arta túskeni kóńilge úmit uıalatady.
Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń málimetinshe ótken jyly elimizde 1461 jemqorlyq qylmys tirkelgen eken. Bul aldyńǵy jylmen (1530) salystyrǵanda 4,5 paıyz az. Derekter Astana men 4 óńirde bul indet odan ári údeı túskenin kórsetip otyr. Astana qalasynda 2022 jyly 152 jemqorlyq quqyq buzýshylyq áshkerelengen. Al ótken jyly onyń sany 196-ǵa jetipti. Qostanaı oblysynda 78-den 97-ge deıin, Pavlodar oblysynda 43-ten 47-ge deıin, Ulytaý oblysynda 14-ten 41-ge deıin, Abaı oblysynda 8-den 31-ge deıin ulǵaıǵandyǵy da kóńil kónshitedi. Bul faktiler elimizde jemqorlyq dendep bara jatqanyn kórsetip otyr.
Menińshe, bul jat ádetke qarsy ımmýnıtetti mektep jasynan qalyptastyrý kerek. Jastaıynan ádilettilik, izgilik, tártip degendi tolyǵymen uǵynǵan bala eseıe kele mundaı ábestikke barýǵa sál de bolsa oılanar edi. Qazir eldegi 90-nan astam ýnıversıtette «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıet negizderi» atty pán júrgiziletini belgili. Osyndaı pánderdi mektep qabyrǵasynan bastap engizýdi qolǵa alý kerek. Memleket basshysy qol qoıǵan 2022-2026 jyldarǵa arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy tujyrymdamany júzege asyrýdyń qadamdaryn túsindirip, memleket tarapynan atqarylyp jatqan sharalar týraly aqparattandyrý mańyzdy. Zańdy qataıtqanmen, adamnyń sanasy túzelmese, eshteńe ózgermeıdi. Sondyqtan, eń aldymen, halyqtyń sanasyn oıatýǵa jumys isteý kerek.
Aıdyn ADENOV,
Qazaqstan Respýblıkasynyń Sot ákimshiligi Áskerı soty departamentiniń
Ishki qaýipsizdik bóliminiń bas mamany
