Ǵylym • 07 Naýryz, 2024

Zertteýdi emdeýge ushtastyrǵan

100 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Lázzat Eralıeva – Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń vıse-prezıdenti, pedıatr, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor. Sonymen qatar ol – 150-den asa maqalanyń, 2 ulttyq nusqaýlyqtyń, monografııalar men ádistemelik nusqaýlyqtardyń,
4 ónertabys patentiniń avtory.

Zertteýdi emdeýge ushtastyrǵan

– S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısınalyq ýnıversıtetine dáriger bolamyn degen armanmen oqý­ǵ­a túsip, Pedıatrııa fakýltetin bitir­dim. Ýnıversıtette úzdik oqyp kózge túsken­dikten, ordınatýraǵa túserde meni ártúrli fakýltetke shaqyrdy. О́zim de balalar hırýrgııasy, balalar onkologııasy sekildi baǵytpen aınalysqym keletin. Biraq bireýin tańdaý kerek, sóıtip, «Balalardaǵy juqpaly aýrýlar» baǵytyna bet burdym, tańdaýymnyń durystyǵyna keıin kózim jetti. Ordınatýrada ǵylymı zertteý­lermen aınalysyp, zerdeleý, saraptaý, sandarmen jumys isteý, statıstıka júrgizý maǵan unaıtyn. Túngi aýysymdaǵy dárigerlik qyzmetimdi atqara júrip oqýymdy, zertteý jumystarymdy aspırantýrada jalǵastyrdym. Aspırantýrany ýaqytynan erte aıaqtap, kandıdattyq dıssertasııamdy qorǵadym. Ondaǵy ǵylymı zertteýim sol kezderi óte sırek qozǵalatyn «Balalardyń ishek mıkroflorasy» taqyryby edi. Bul ýaqytta tipti dısbakterıoz týraly da kóp aıtylmaıtyn. Sóıtip, balalardaǵy juqpaly aýrýlar kezinde ishek mıkroflorasy jumysynyń qalaı ózgeretinin zerttedim, – deıdi L.Eralıeva.

Keıipkerimiz keıin qoǵamda qyzý tal­qylanǵan, balalardyń densaýlyǵyna zııan keltirgen menıngokokk qaýipti ınfeksııasyna nazar aýdardy. Osylaısha, ol balalar arasyndaǵy menıngıt ınfeksııasyn zertteý baǵytyna keldi. О́ıtkeni sol ýaqytta atalǵan ınfeksııany juqtyrǵan balalardyń ómirimen kúni-túni kúresip júrgen dárigerdi bul másele qatty alańdatyp, onyń sebebin anyqtaýǵa, zerttep, sheshimin tabýǵa bilek sybana kirisken. 2010 jyly doktorantýrada «Bakterıaldy menıngıt» taqyrybynda dıssertasııasyn qorǵady.

– Qazir Qazaqstannyń ulttyq ekpe kúntizbesinde pnevmokokk ınfeksııasyna qarsy vaksına bar, bul pnevmokokk menıngıtine de qarsy qoldanylady. Men doktorlyq dıssertasııamdy qorǵaǵanda,  ol atalǵan tizimde bolǵan joq jáne balalar bul ınfeksııadan qorǵalmaǵan edi. Meniń pnevmokokk  menıngıtine arnalǵan ǵylymı-zertteý eńbegim oǵan qarsy vaksınany Qazaqstannyń ulttyq ekpe kúntizbesine engizilýine negiz boldy. Keıin ózim bitirgen joǵary oqý ornynda  Balalar juqpaly aýrýlar kafedrasynyń professory retinde, sodan soń sol ýnıversıtetke qarasty B.Atshabarov atyndaǵy irgeli jáne qoldanbaly ǵyly­mı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory retinde ǵylymı jumystarǵa jetekshilik ettim. Budan ári Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵynyń ǵylymı-klınıkalyq jumystar boıynsha dırek­tor­dyń orynbasary qyzmetinde júrip te ǵylymı jáne emdeý qyzmetimdi qatar alyp júrdim. О́ıtkeni bilikti dárigerlerdiń emine muqtaj pasıentterdiń árdaıym janynan tabylǵym keledi, al árbir klınıkalyq jumys ǵylymı turǵyda zertteýdi qajet etedi, – dedi keıipkerimiz.

L.Eralıeva byltyr Prezıdent janyn­daǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń «О́mir jáne densaýlyq» baǵytyn basqarý­ǵa shaqyrtý aldy. Eńbek jolyn sonaý 2000 jyly dáriger bolyp bastaǵan ol akademııa­da júrip te klınıkalyq qyzmetine qosa ǵylymı jumysyn, ǵylymı maqala jazyp, jarııalaýdy jalǵastyryp júr.

– Munyń bári qajyrly eńbekti talap etedi, óıtkeni ǵylymmen aınalysý úshin ǵylymı ádebıetterdi kóp oqýǵa, halyqaralyq kongrester men konfe­ren­sııalarǵa qatysyp, ǵylymı qaýym­dastyqpen aralasyp, otbasy tirligin qosa atqarýǵa týra keledi. Kóbi ǵalym áıeldi kózáınektegi, qartaıǵan adam retinde elestetedi. Biraq qazir zaman basqa, osy kúngi ǵylymda júrgen áıelder obrazy ártúrli, bir tıpte emes, olar zamanaýı qajettilikti meńgergen. Mysaly, men de qoǵamdyq qyzmet retinde áleýmettik jelidegi paraqshamda ata-analarǵa arnap balalar aýrýlarynyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan  keńesterimdi usynamyn. Bul da qoǵam aldyndaǵy jaýapkershilikten týǵan, – dep túıindedi ol sózin.

Sońǵy jańalyqtar

Syr óńirinde shıbóri nege kóbeıdi?

Aımaqtar • Búgin, 16:38