Qoǵam • 12 Naýryz, 2024

Áseldiń álemi

410 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Tabıǵı bolmysy men kásibi astasyp, ekeýi bir býma burymdaı órilip ketken adamdar bolady. Árıne, olaı bolýǵa er jigitte múmkindik mol. Oǵan óz qalaýyn jasaýǵa kedergi joq. Mundaı maǵynaly jaǵdaı názik jandar arasynda tym sırek. Sebebi shańyraq sharýasy men bala tabý jáne onyń tárbıesi bar. Sol sırektiń biri – QazJolǴZI ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Ásel Nuǵmanova, dep jazady Egemen.kz.

Áseldiń álemi

Halyqaralyq áıelder kúni merekesiniń mártebesine laıyqty jan izdegende oıymyzǵa Áseldiń sózderi oraldy. «Otaǵasydan bir qadam artta, bir baspaldaq tómende bolsyn degenmen, erdiń qarýyn asynyp, qalamyn ustaýǵa, jolyn basyp, isin jalǵastyrýǵa qazaqta qyzǵa tyıym joq qoı!» degen edi bir joly. Búginde QazJolǴZI ǵylymı-zertteý ortalyǵyna basshylyq etip otyrǵan Ásel Nuǵmanova teń qurbydan tárbıe men bilimi asyp, gımnazııany «Altyn belgige» aıaqtady. Taý kóterer talappen ilim men bilimniń sońyna túsip, ǵylymnyń túp tereńine «qunyqty». Sóıtip júrip ǵumyrlyq hobbıi de ǵylym joly ekenine kózi jetti. Búginde fılosofııa ǵylymdarynyń doktory. Akademııalyq dárejesi – PhD.

a

Ulybrıtanııadaǵy Lıverpýl ýnıversıtetinde qurylys ınjenerııasynyń qyr-syryna qanyǵyp, 2014 jyly úzdik bitirdi. Bir bul emes, Nazarbaev Ýnıversıtetinde ınjenerııa salasyndaǵy basqarý menedjmenti boıynsha magıstr dárejesin aldy. Tumandy Albıondaǵy Kýın Merı ýnıversıteti, Ulybrıtanııanyń ǵylym jáne ınjenerlik negizgi kýrstaryn úzdik baǵamen támamdady. Zamanaýı joldyń quramy men sapasyn zerttep, zerdeleıtin talaı zerthanada ýaqytyn ótkizip, ultyna qajet kóp jańalyq tapty.

Ǵumyr jasy ekinshi múshelin toltyrýǵa taıaǵanda el-jurtyna qyzmet qylar kezi kelgenin sezdi. Beldi bekem býynyp, úlken táýekelmen Qazaq jol ǵylymı zertteý ınstıtýtyna bardy. Mamandyǵy boıynsha qyzmetke turyp, 2018 jylǵa deıin Avtomobıl joldary men kópir qurylystaryn dıagnostıkalaý bóliminiń jetekshi ınjeneri bolyp qyzmet etti. Saladaǵy izdenis pen sanadaǵy silkinis sol jyly ony Berlın Tehnıkalyq ýnıversıtetine qyzmetke ákeldi. Sóıtip, Eýropadaǵy beldi bilim ordasynda joba menedjeri jáne zertteýshi retinde eńbek jolyn jalǵastyrdy. Ol jaqta tehnıkalyq jáne ákimshilik qujattama júrgizdi, «Ortalyq Azııada ekologııalyq turaqty transport júıesin zertteý» atty halyqaralyq jobaǵa qatysty, Eýropa transport júıesin zerttedi jáne elimizdegi «Turaqty kólik júıesi» tujyrymdamasyn ázirlep shyqty. Elge kelip Nazarbaev Ýnıversıtetinde joba basqarýshysy, ǵylymı zertteýshi bolyp jumys istegennen keıin, qyzmettik joly QazJolǴZI-ǵa qaıta buryldy.

Basshylyqtyń usynysymen «Jol-qurylys materıaldary jáne jańa tehnologııalar» departamentiniń jetekshi ınjeneri bolyp júrip, qysqa ýaqytta ilimi men biliminiń, biligi men tájirıbesiniń nátıjesinde atalǵan vedomstvonyń dırektorlyǵyna taǵaıyndaldy.

Eńbegiń elenip, sharshy toptyń aldynda sóz alyp, el qurmetine bólenip júrý de bir ǵanıbet. Ǵylym men qyzmettiń tizginin teń ustaǵan Ásel qarymdy qabiletiniń arqasynda Ulybrıtanııadaǵy Teaching Excellence akademııasynan ǵylymı zertteý daǵdylary týraly arnaıy biliktilik sertıfıkatyn alǵan. Harvard Project Asia (HPAIR) stıpendıaty. Sondaı-aq Nazarbaev Ýnıversıteti men Penn Steıt Ýnıversıteti birlesip júrgizgen jahandaný jáne ınjenerııa kýrsyn bitirip alǵan sertıfıkaty da – mol bilim men qajyrly eńbektiń jemisi. О́z eńbeginiń jemisti nátıjesinen motıvasııa alyp, bıikke órlep bara jatqan Áseldiń qyzmettik joly alashtyń árbir arý qyzyna anyq úlgi.

Jetisý óńirine eleýli qyzmetimen tanylǵan Shernııaz Nuǵmanov – Áseldiń atasy. Aqsaqal ótken ǵasyrdyń 70-80 jyldary aımaqtaǵy ataqty «Kırov» sharýashylyǵynda partııa komıtetiniń hatshysy boldy. Odan keıin Panfılov aýdanyndaǵy «Krasnyı Vostok» ujymsharynyń tóraǵasy qyzmetin atqardy. Qazir atalǵan aýdannyń «Qurmetti azamaty». Oǵan qosa sol kezeńde aýdandyq jáne oblystyq máslıhatta depýtat ta boldy. Atanyń abyroıy balaǵa ári bedel, ári jaýapkershilik. Ásel ekinshi mindettiń údesinen shyǵa alǵandaı.

Búginde izdenimpaz jas bastaǵan top jańa jol tehnologııalaryn engizý boıynsha zań jobasyn qaıta óńdep, tyń tehnologııalar reestrin qurý jáne tehnıkalyq keńes erejelerin ázirlep boldy. Sonymen qatar kólik salasynyń turaqty damýy týraly jáne jol qurylysy materıaldary salasyndaǵy ǵylymı zertteýlerdi uıymdastyryp júr. Eki baldyrǵanyn tárbıelep, otbasy qundylyǵyn da qalyptastyryp keledi.

«Áıel baqyty» degen uǵym ár áıel úshin ártúrli bolýy múmkin. О́ıtkeni baqyt pen qanaǵattaný sezimi jeke tájirıbe men qundylyqtarǵa baılanysty. Keıbir áıelderge baqyt otbasyn quryp, bala ósirý bolsa, kelesi bireýge kásibı jetistik nemese shyǵarmashylyq tabys qýanysh syılaıdy. Al basqalary úshin baqyt derbestikte, ózin-ózi taný prosesinde, saıahattaý, qoǵamdyq qyzmette nemese basqa da jeke qyzyǵýshylyqtar men qumarlyqtarda bolýy ǵajap emes. Bile bilgenge abyroıy men adamdyǵy, bilimi men biligi úılesim tapqan ár qyz – eldiń quty, ár oshaqtyń oty», dedi Ásel.

Sońǵy jańalyqtar