Ideıa avtorlary Álimjan Qasabaev pen Álmuhamed Ámıtov adamdar kompıýterlik tomografııaǵa (KT) túskennen keıin, dárigerler isikti birden anyqtaı qoımaıtynyn bilip, qaterli dertke qatysty derekterdi jınaý arqyly modelge jasandy ıntellektini oqytýǵa kirisken.
– Jasandy ıntellekt arqyly qaterli isikti zerttep, dárigerlerge kómekteskimiz keledi. Startabymyz isikti kesh anyqtaý jáne maman jetispeý máselesin sheshedi. KT-skanerleýden ótken barlyq adamnyń deregin bizdiń ıntellekt «oqysa» qalaı bolar edi?» dep oıladyq. Qaterli isik ýaqtyly anyqtalsa, onyń emi de jeńil bolatyny belgili. Al biz dál osy nársege, ıaǵnı dertti dereý anyqtaýǵa kepildik beremiz. Bálkim, osylaı, eldegi qaterli isikten bolǵan ólim sanyn qysqartýǵa yqpalymyz tıetin shyǵar. Sebebi statıstıkalyq derekterden adam shoshıdy. Keıingi aqparat boıynsha, elimizde jyl saıyn 13 myńnan astam adam qaterli aýrýdan qaıtys bolady, – degen oıymen bólisti joba avtorlary.
Jasandy ıntellektini oqytý úshin LiTS17 datasetin qoldanypty. Bul – baýyrdyń qaterli isigi boıynsha standart derekter jıyny. Datasette álem boıynsha túrli klınıkalyq ortalyq usynǵan KT-sýretter jınalǵan. Derekqorda 130-dan asa sýret bar. Buǵan qosa basqa da emhanalarǵa ózderi habarlasyp, derek suratqan. Osylaısha, jasandy ıntellektini oqytýǵa shamamen shynaıy 1000 KT-sýret qoldanylǵan.
LiTS17 derekqorynda baýyrdyń qaterli derttiń birinshi jáne ekinshi kezeńi, ólshemi, syrt kórinisi boıynsha túrli derek jınalǵan KT-sýretter bar. Avtorlar modeldi oqytqanda neıron júıeleri men mashınany oqytý degen sekildi zamanaýı oqytý ádisine júgingen. Medısına salasynda kóp qoldanylatyn U-Net neıron júıesine negizdep jumys istegen.
Qazir OncoZeroAi jasandy ıntellekt mashınasy baýyrdyń qaterli isigin dereý anyqtaıdy. Dáldigi – 85% bolǵandyqtan, kemi 0,1 mıllımetrlik qaterli isikti anyqtaýǵa múmkindigi bar.
– Onkologter KT-skanerleý boıynsha isiktiń qaı jerde turǵanyn anyqtaýǵa bir apta, keıde úsh aıdan asa ýaqyt jumsaıdy. Al biz bul úderisti jeti mınýtqa deıin qysqartyp otyrmyz. Jaqynda multiomics dep atalatyn modeldi iske qosý josparymyz bar. Bul arqyly dárigerler áli paıda bolmaǵan isikti de anyqtaı alady. Biraq bul úshin KT-sýret pen qan, DNQ sııaqty taldaý nátıjeleri kerek, – deıdi Álmuhamed.
Qazirdiń ózinde ónertapqyshtardyń OncoZeroAi qaterli dertti anyqtaıtyn jasandy ıntellekt jobasyn elimizdiń tórt emhanasy qoldanýǵa nıet bildirgen.
Qaraǵandy oblysy
